# Kültür ve tabiat varlıklarını koruma kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.:266)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ertuğrul Günay (AK Parti, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 49. Birleşim
- **Tarih:** 27 Ocak 2009
- **Gündem:** KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.:266)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ertugrul-gunay-23-2009-01-27-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasina

> Ertuğrul Günay (AK Parti), 27 Ocak 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 49. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.:266)); konuşma 980 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANI ERTUĞRUL GÜNAY (İstanbul) – Soru soran değerli arkadaşlarıma teşekkür ediyorum.

Sayın Genç, Almanya’da Atatürk’e ait bazı evrakların, belgelerin çöplükte bulunduğuna dair bir bilgiden söz etti. Bu bilgiyi ilk defa duyuyorum. Daha önce buna benzer bir söylenti yer aldı, bize de ulaşan bilgiler arasında. Ben de inceledim konuyu. Bunu inceledik, Atatürk’le ilgisi yoktu o belgeler, bilgiler ya da broşürlerin. Katiyen bizim gönderdiğimiz tanıtma malzemesi arasında değil. Yani bizim Bakanlığımızdan çıkmış hiçbir belge, bilgi bu şekilde yok. Bazı fuarlara özel kesimin, bazı firmaların götürdüğü ve kullanılmayan malzemenin atık olabileceği söylendi ama bunlarla ilgili bana gelen belgeler, bilgiler arasında Atatürk’le ilgili olduğuna dair bir iddia ilk defa burada dile getiriliyor. Bu iddia doğru değil, bunu altını çizerek özellikle belirtmek isterim. Atatürk’e karşı da, herhangi bir Türk büyüğüne karşı da bizim Bakanlığımızdan hiçbir saygısızlık sâdır olamaz. Bunu yapan kişi de en ağır yaptırımlarla cezalandırılır. Bunu da herkesin bilmesini isterim.

Koruma kurullarını da, bu yasada biz, ayrıntılarını, maddelere geçtiğimizde görüşeceğiz. Koruma kurullarının görev süresini, sadece Yüksek Öğretim Kurumundan gelenlerin değil, bizim Bakanlığımız tarafından da atanmış olanların süresini beş yıldan üç yıla çekiyoruz çünkü beş yıl uzun bir süre. Bazen yeteri kadar mesai vermiyor bazı arkadaşlar, bazen mesailerinden haklı haksız şikâyetler oluyor ve bazen hatta haklı şikâyetler oluyor. O yüzden üç yıl makul bir süre. Yani bir kamu görevlisini bile bir bölgeye gönderdiğiniz zaman, iki yılla üç yıl arasında özellikle görev yaptırıyorsunuz. Bu atanmaların üç yılla sınırlı tutulması ve bilgisinden, becerisinden, niyet ve gayretinden emin olunanların da uzatılması imkânı var, defalarca da uzatılabiliyor. O yüzden, beş yıl herkese çok uzun gelen bir süreydi, üç yıla indirip, daha sonra gerekirse uzatma imkânını kullanmayı düşünüyoruz. Komisyonda da birçok arkadaşımız bu yaptığımız düzenlemenin doğru bir düzenleme olduğu konusunda bizi teşvik eden görüşler ifade ettiler.

Sayın Milletvekili Hanımefendi’nin sorularına geçiyorum:

Uşak’taki denetimden sonra, tabii, Türkiye’de bütün müzelerin köklü biçimde denetlenmesi ihtiyacı ortaya çıktı ve geçen yıllar içinde başlamış olan denetim -sanıyorum beşin altında müze kaldı- tümüyle bitiyor Türkiye çapında. Uşak’ta vahim bir durum ortaya çıktı. Bugüne kadar yapılan çalışmalar sonucunda düzenlenen teftiş raporlarında 1.115 adet eserin bulunamadığı -371’i arkeolojik, 714’ü sikke, 100 kadar etnografik- 1.192 eserin sahte veya taklit -242’si arkeolojik ve 950’si sikke olmak üzere- olduğu tespit edildi. Bu eserlere ilave olarak müzelik özelliği olmayanlarla birlikte toplam 22 bin kadar eserin düşümü yapıldı ama bunların bir kısmı zaten müzelerde kaydedilmesi gerekmediği hâlde kayıtlara geçmiş olan eserler. Bu denetimler titizlikle sürdürülecek. Geçmiş yıllarda denetim ihmali olmuş. Bu, geçende yargı sonucu da basına yansıdı, Uşak’taki vahim olayın sorumlusu da ağır bir ceza aldı ama sanıyorum ki henüz ilk mahkeme… Ceza aldı. Almadı mı? Savcı talep etti. Yani yargı safhası sürüyor, kesinleşmediğini biliyorum.

Ne yazık ki, değerli arkadaşlarım, Türkiye’de çok sayıda eser olmasına rağmen bizim müze koşullarımızın ciddi biçimde iyileştirilmesi gerekiyor. Müze koşullarımız çok iyi değil. Müze sayımız bir hayli yüksek ama depolama koşullarımız özellikle iyi değil ne yazık ki. Ben de birçok yerde iklimlendirme, havalandırma konusunda sorunlar olduğunu müşahede ediyorum. Bunun önüne geçmek için Türkiye çapında, biz yeni bir modeli bu yıl sizlere de bütçe sunumunda takdim etmiş olduğumuz kitapta belirttik, Türkiye’nin değişik bölgelerinde yeni depo müzeler kurmak ve bir yandan teşhir yaparken bir yandan da çok uygun şartlarda, batı standartlarında, depolama koşullarını oluşturma gayreti içindeyiz. Bununla ilgili, örneğin, İstanbul’da bir arazi tespitimiz oldu, Ege Bölgesi’nde, başka bölgelerde de arazi tespit çalışmaları yapıyoruz. Bunu gerçekleştirmeye çalışacağız.

Ayırdığımız kaynak ve ne kadar eserin envanterden etüde kaydırıldığı konusunda yazılı olarak ayrıca bilgi takdim ederim ben size. Bunlar çünkü teknik ayrıntılar, tam bilgi de vermek isterim. Bu olumsuz koşullar nedeniyle envanter kayıtlarından etüde, etütlük eserlere geçiştirilmesi, bazı ürünlerin, geçirilmesi, yasalara, mevzuata uygun.

Sayın Doğru’nun soruları var. Biz Mehmet Âkif’le ilgili olsun, Mevlânâ’yla ilgili olsun, Yunus Emre, Aytmatov’la ilgili olsun… Tabii eski yıllarda olduğu gibi her gelenin kitap bastırdığı ve yayıncılık dünyasıyla rekabet eden bir kurum olmaktan çıkarıldı Kültür Bakanlığı. Benden önceki dönemde başlamış bir uygulamaydı, ben de bunu doğru buluyorum yani bir dönem eşin dostun hatır kitaplarının basıldığı bir yayınevi hâline dönüştürülmüştü, bu doğru değil. Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı ancak belli konularda…

MEHMET ŞANDIR (Mersin) – Klasikleri bastıralım.

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANI ERTUĞRUL GÜNAY (İstanbul) - …prestijli eserler yapmalıdır, çok ciddi çalışmalar yapmalıdır konusunda bir gayretimiz var.

Bu çerçevede, bu yıl Yahya Kemal’le ilgili yaptığımız kitap çalışmamız sanıyorum bütün milletvekili arkadaşlarıma takdim edildi. Geçen yıl -yılbaşı sırasıydı galiba- Mehmet Âkif’le ilgili bir küçük çalışmayı takdim ettik yine. Mevlânâ’yla ilgili bir çalışma var, yapıldı. Kaşgarlı Mahmut’la ilgili bir çalışma yaptık bu yıl yine. Yani çeşitli edebiyat insanları, kültür insanları, sanat insanlarıyla ilgili… Bu yıl Tarık Buğra’yla ilgili bir çalışma yaptık. İdris Küçükömer’le ilgili bir çalışma yaptık. Necip Fazıl’ı ikinci kez bastık. Cemil Meriç’le ilgili kitabımızı ikinci kez bastık. Hem eskiden bu yana basılanlar hem de yenileri ama gerçekten bir başvuru kitabı olacak şekilde, o isme yakışır bir ciddiyet ve saygınlık içinde kitap yayınları yapıyoruz ve elimizden geldiği kadar bunu, konuyla ilgili arkadaşlarımızla da paylaşmaya çalışıyoruz.

Tabii, Türkiye’deki tarihsel varlıklara sahip çıktığımız gibi Türkiye dışındaki tarihsel Türk kimliğiyle ilgili, bizim tarihsel geçmişimizle ilgili varlıklara da sahip çıkmaya çalışıyoruz. Biz, şimdi yurt dışındaki konularda proje danışmanlığı yapıyoruz. Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak çeşitli yönlendirme çalışmalarımız var ama esas itibarıyla bunları TİKA yapıyor ve Moğolistan’dan Macaristan’daki Gül Baba Türbesi’ne kadar iyileştirme çalışmaları, koruma çalışmalarımız var. En son Sayın Müsteşarımız, başka bakanlıklardan bazı arkadaşlarımızla birlikte Türkmenistan’da bir inceleme gezisine katıldılar. Sultan Alparslan’ın Türkmenistan’da mezarının bulunduğu rivayeti var, onun araştırmasını yapıyoruz. Yani arkadaşlarımızın şundan… Merv’deki Sultan Sencer Türbesi’nin restorasyonu konusunda çalışıyoruz. En son ben Kırgızistan’a Cengiz Aytmatov’la ilgili bir törene gitmiştim, oradan Issık Gölü çevresine gittik. Issık Gölü çevresinde “Ruh Orada” denilen bir park var. Çeşitli dünya liderlerinin heykelleri vardı. Atatürk’ün heykelinin olmadığını gördüğümüzde ilgili Kırgızistanlı bakan arkadaşım hemen “Böyle bir heykel yaptırırsanız buraya koyabileceğiz.” diye ifade etmişti. Onu tamamlıyoruz, maketi yapıldı. Sanıyorum mayıs ayı içinde Sayın Cumhurbaşkanımız gittiğinde Kırgızistan’da, Bişkek’te var ama Issık Göl’ü çevresinde de görkemli, güzel, adına yakışır bir Atatürk heykelinin açılışını yapmış olacağız.

Arkadaşlarımın dikkatleri ve soruları için teşekkür ederim.

---

**Kaynak gösterme:** Ertuğrul Günay (AK Parti, İstanbul). “Kültür ve tabiat varlıklarını koruma kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.:266)”. TBMM Genel Kurulu, 49. Birleşim tutanağı, 27 Ocak 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ertugrul-gunay-23-2009-01-27-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasina (erişim: 28 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
