# Aile mahkemelerinin kuruluş ve görev ve yargılama usullerine dair kanun tas. - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Ertuğrul Yalçınbayır (AK Parti, Bursa) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim - **Tarih:** 9 Ocak 2003 - **Gündem:** AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ VE GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN TAS. - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ertugrul-yalcinbayir-22-2003-01-09-aile-mahkemelerinin-kurulus-ve-gorev-ve-yargilama-usullerine-dair-kanu > Ertuğrul Yalçınbayır (AK Parti), 9 Ocak 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ VE GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN TAS.); konuşma 797 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI ERTUĞRUL YALÇINBAYIR (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; önce, dün Diyarbakır'da meydana gelen elim uçak kazası ve bugün Malatya'da meydana gelen yine bir uçak kazasında hayatlarını kaybedenlere rahmet diliyorum; kederli ailelerine, milletimize ve Türk Silahlı Kuvvetlerine de başsağlığı dileklerimi arz ediyorum. Ölümler doğal olduğu zaman diyeceğimiz yok; ama, doğalın dışındaki ölümler insanları çok daha fazla sarsıyor. İnsanların elinin mahsulü olan dikkatsizlik, tedbirsizlik, meslek veya sanattaki acemilik nedeniyle olan ölümler veya kasten olan ölümler insanı çok daha fazla sarsıyor. Bu kazaların sebepleri mutlaka araştırılacaktır; dikkatsizliğin, tedbirsizliğin olup olmadığı ortaya çıkarılacaktır ve biz, insanlığın, insanların doğal nedenler dışında ölmemesini diliyoruz. Bu, savaş da olsa; bu, kaza da olsa, insanların bu akıbete, bu nedenle duçar olmamalarını diliyoruz. İnsanların barış içerisinde, özgürlük içerisinde, güvenlik içerisinde yaşamlarını, vadeleri kadar sürdürmelerini diliyoruz. Bu duygularla, tekrar, kendilerine rahmet ve ailelerine başsağlığı diliyorum. Yine, aileyle ilgili bir konuyu tartışıyoruz. Buradaki konuşma vesilesiyle, bu kanun tasarısının ne getirip ne götürdüğünü kamuoyuna da anlatıyoruz; halkın, kanunları bilme ve koruyucu hukuktan yararlanma hakkına da fırsat veriyoruz. Bilindiği gibi, 8.12.2001 günlü Resmî Gazetede yayımlanan ve 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren Medeni Kanunun yapısından sonra, ikinci kitapta aile hukuku, 118 ilâ 494 üncü maddeler arasında yer almaktadır; bunlar, evlilik hukukunu, hısımlığı, vesayeti, velayeti ve benzer hükümleri kapsamaktadır. Biz, öncelikle, 21 inci Dönemde Medeni Kanunu çıkaran 21 inci Dönem Parlamentosuna teşekkürlerimizi sunuyoruz. O kanunu, çok kapsamlı olan o kanunu temel kanun olarak kabul edip Meclise getiren ve yasalaşmasına fırsat veren, çalışan Meclise teşekkürlerimi sunuyorum. Değerli milletvekilleri, bilindiği gibi, Anayasanın, ailenin korunmasıyla ilgili hükmü, ailenin toplumun temeli olduğunu ve devletin, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması için gerekli tedbirleri alacağını ve gerekli teşkilatı kuracağını belirtmektedir. Toplumun temelini teşkil eden ailenin korunması için gerekli önlemlerin alınması ihtiyacı, her geçen gün daha da artmaktadır. 2001 yılında, mahkemelerimizde görülen davalara ait 1 279 062 dosyanın yüzde 15 dolayında olanı aile hukukuyla ilgilidir. Ekonomik şartlar ve giderek yozlaşan bazı değerler sebebiyle, ailede çözülme tehlikesi, tehdidi ortaya çıkmaktadır. Yapılacak en önemli yatırım aileye yatırımdır. Kendisiyle barışık, toplumla barışık, özgür ve demokrat insanların yetişmesi, önce ailede olur. Aileye yapılacak yatırım, en önemli yatırımlardan birisidir. Ailenin korunması, sadece ailenin bireylerine ve topluma değil, devlete de bir görevdir. Günümüzde, birçok sahada olduğu gibi, sosyal yapıdaki baş döndürücü gelişmeler ve karmaşıklık, eşlerin ve çocukların da sorunlarının artmasına ve olumsuzlukların daha da yaşanmasına neden olabilmektedir. Bunların çözümünde yargı alanına giren konular bakımından birtakım yeniliklerin getirilmesine ihtiyaç vardır. Yargı alanına getirilmesi gereken yeniliklerle birlikte, yargının bütçeden aldığı payın mutlak surette artırılması gerekmektedir. Çocuk mahkemeleriyle ilgili, biraz önce konuşan arkadaşlarımızın ifade ettiği gibi, daha önce kurulan çocuk mahkemelerinin sayısı ancak 8'de kalabilmiş, birisi de henüz faaliyete girememiştir. Bütçeden alınan binde 7 payların mutlak surette artırılması hususunu, biraz önce arkadaşımızın söylediği gibi, ben, Hürriyet Gazetesinin Başyazarı Sayın Özkök'e ifade ettim; ama, bu, sadece benim isteğim değildi. Bu konuda, Sayın Adalet Bakanının da, Başbakanın da gayretlerini biliyoruz. Birkaç gün önceki konuşmalarıyla, hem AK Parti Genel Başkanı Sayın Erdoğan hem dün buradaki konuşmasıyla Sayın Cemil Çiçek, 2003 yılını hukuk yılı olarak ilan ettiler. 1998'de de hukuk yılı ilan edilmişti; ama, bütçe paylarında hiçbir kıpırdama yoktu. Bütçe yapma görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olan bir görevdir. Türkiye Büyük Millet Meclisinin ve hükümetin bu konudaki hassasiyetini ortaya koyacağına dair inancımı belirtmek istiyorum. Birçok ülkenin iç hukukunda aile mahkemeleri var. Artık, Türkiye'de de bunların ihtisas mahkemesi olarak kurulması zorunlu hale geldi ve bu mahkemelerde, şüphesiz ki, ihtiyaç duyulan psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı mahkeme bünyesinde bulunacaktır. Değerli milletvekilleri, tasarıyla kurulması öngörülen ve bünyesinde biraz önce belirttiğim kişilerin de bulunacağı aile mahkemeleri, aile hukukundan doğan dava ve işleri taraflar arasındaki karşılıklı saygı, sevgi ve hoşgörünün korunması ilkesini gözeterek, gerektiğinde uzmanlardan da yararlanarak eşlerin ve çocukların karşı karşıya oldukları sorunların sulh yoluyla çözümünü sağlamaya çalışacaktır. Sulh yoluyla çözüm, dostane çözüm, çözümlerin en iyisidir. Barışık toplum, bu tür çözüm yollarını çok daha fazla kullanan bir toplumdur. Değerli milletvekilleri, biz, inanıyoruz ki, yargılama görevinin yanında, toplumun temel taşı olan ailenin korunmasına yönelik koruyucu, eğitici ve sosyal önlemler alma gibi önemli işlevleri de yerine getirecek olan aile mahkemelerinin kurulması amacıyla getirilen bu tasarı kanunlaşacak ve toplumumuza oldukça hizmet edecektir. Bunun da en önemli şartlarından birisi, şüphesiz ki, yargının bağımsızlığı, tarafsızlığı, kalitesi ve bütçeden aldığı payın artmasıdır. Bu bütçe payıyla, yargının, kuvvetler arasındaki yerini gerçekten alabilmesi zordur. Biraz önce Sayın Haluk Koç'un beyan ettiği bir hususa da atıfta bulunmak istiyorum. Sayın Haluk Koç, konuşmalarında, yasama organını yürütmenin emrine koyan bir sonuç çıkacak her türlü davranıştan kaçınmamız gerektiğini ifade etmiştir. Yürütmemizin, Bakanlar Kurulunun da görüşü, anlayışı budur. Biz, tasarıları size hiçbir zaman için empoze etmiyoruz. Sizin özgür fikirlerinizle bunlar oluşuyor ve kabul edilecektir. Geçen dönemlerde yapılan anlayışla yasama faaliyeti Türkiye'yi bu noktalara getirmiştir. Çoğulculuk ve katılımcılık, sadece onlara söz verme hakkından ibaret değildir; onların görüşlerinin, tasarıları, teklifleri zenginleştirmesidir. Bu duygularla, hepinize teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Ertuğrul Yalçınbayır (AK Parti, Bursa). “Aile mahkemelerinin kuruluş ve görev ve yargılama usullerine dair kanun tas”. TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim tutanağı, 9 Ocak 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ertugrul-yalcinbayir-22-2003-01-09-aile-mahkemelerinin-kurulus-ve-gorev-ve-yargilama-usullerine-dair-kanu (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.