# Bursa mv.ertuğrul yalçınbayır'ın 3067 sayılı kalkınma planlarının yürürlüğe konması ve bütünlüğün korunması hk.kan.bazı mad.değ.yap.dair kan.tekl.(2/235)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ertuğrul Yalçınbayır (AK Parti, Bursa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim
- **Tarih:** 14 Aralık 2004
- **Gündem:** BURSA MV.ERTUĞRUL YALÇINBAYIR'IN 3067 SAYILI KALKINMA PLANLARININ YÜRÜRLÜĞE KONMASI VE BÜTÜNLÜĞÜN KORUNMASI HK.KAN.BAZI MAD.DEĞ.YAP.DAİR KAN.TEKL.(2/235)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ertugrul-yalcinbayir-22-2004-12-14-bursa-mv-ertugrul-yalcinbayir-in-3067-sayili-kalkinma-planlarinin-yuru

> Ertuğrul Yalçınbayır (AK Parti), 14 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BURSA MV.ERTUĞRUL YALÇINBAYIR'IN 3067 SAYILI KALKINMA PLANLARININ YÜRÜRLÜĞE KONMASI VE BÜTÜNLÜĞÜN KORUNMASI HK.KAN.BAZI MAD.DEĞ.YAP.DAİR KAN.TEKL.(2/235)); konuşma 448 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ERTUĞRUL YALÇINBAYIR (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; biraz önce okunduğu üzere, 3067 sayılı Kalkınma Planlarının Yürürlüğe Konması ve Bütünlüğünün Korunması Hakkında Kanunun bazı maddelerinde değişiklik teklifinde bulundum. Ancak, süresi içinde görüşülmedi, üzerinden bir yıl geçti ve ben de İçtüzüğün tanıdığı hakkı, imkânı kullanarak, doğrudan Genel Kurul gündemine alınmasını Sayın Başkanın takdirlerine arz ettim.

Değerli milletvekilleri, bilindiği gibi, Türkiye'de planlı kalkınma anlayışı 1961 Anayasasıyla geldi ve 1961 Anayasasının özgürlükçü havası, demokratik yollarla gerçekleştirilmek üzere, iktisadî, sosyal ve kültürel kalkınmayı devletin ödevi olarak öngördü ve bu kapsamda Devlet Planlama Teşkilatının görevleri de belirlendi.

Bu anlayış, 1982 Anayasasının 166 ncı maddesine de yansıdı. 166 ncı maddeyi hatırlatmakta yarar umuyorum: "Ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmayı, özellikle sanayiin ve tarımın yurt düzeyinde dengeli ve uyumlu biçimde hızla gelişmesini, ülke kaynaklarının döküm ve değerlendirmesini yaparak verimli bir şekilde kullanılmasını planlamak, bu amaçla gerekli teşkilatı kurmak Devletin görevidir. Kalkınma planlarının hazırlanmasına ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir" denildi ve 3067 sayılı Kanun, 1982 Anayasasından sonra 1984 yılında çıkarılarak yürürlüğe konuldu.

Bu kanunun en önemli hususu, benim değişiklik teklifini verdiğim husus şudur: Kanunun 2 nci maddesinde "Kalkınma planları Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülür" deniliyor. Biz, buna daha fazla demokratik nitelik vermek durumundayız. Sadece Plan ve Bütçe Komisyonunda değil, planların bölümleri itibariyle ilgili komisyonlarında da görüşülmesini öngörüyoruz.

Aynı anlayışı bütçe için de öngörmüştük. Yine bir yıl önce verilen İçtüzük değişiklik teklifi, süresinde görüşülmemiş ve Genel Kurulun tensipleriyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunun gündemine alınmıştı. Kısa bir süre sonra bütçe görüşmelerini yapacağız. Bu görüşmelerde, 5 ve 10 dakikalık sürelerle ne kadar denetleyebileceğimizi hep birlikte göreceğiz. Orada da öngörümüz, ilgili ihtisas komisyonlarına bütçenin havalesiydi.

Yine, kalkınma planı itibariyle de, aynı görüşü tekrarlıyoruz. Kalkınma planlarının yapılması kanunla düzenlendiği için kanunda değişiklik öngörüldü. Bilindiği gibi, Türkiye, planını yapan ilk ülkelerden biri. 1929 buhranından sonra 1930'ları hatırlayalım; Atatürk'ün, İnönü'nün ve Celal Bayar'ın bu planın hazırlanması konusundaki katkılarını hep birlikte analım.

Bilindiği üzere, bugüne kadar 3 tane uzun vadeli kalkınma planı çıkarıldı. Bunlardan sonuncusu, Türkiye Cumhuriyetinin 100 üncü yıl stratejisi ve kalkınma planları, beş yıllık orta vadeli kalkınma planlarına yayıldı ve burada da bugüne kadar 8 kalkınma planı çıkarıldı. 2005'te, dokuzuncu beş yıllık kalkınma planını hazırlayacağız. Hepimizin bildiği gibi, eğer sizin bir planınız yoksa, başkalarının planlarının parçası olursunuz. Bu planı demokratik biçimde hazırlamak durumundayız; teklifimiz bunu içermektedir. Şu anda, Devlet Planlama Teşkilatı bünyesinde yeterince çalışmanın olmadığını görüyoruz. Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planını bu Mecliste yaptık. O zaman, bu süreçte, 100'ün üzerinde veya 100'e yakın özel ihtisas komisyonu toplantıları yapıldı, raporları düzenlendi ve Meclis Genel Kuruluna geldi. Bunların birçoğu bürokratik çalışmalardır; bunlara demokratik niteliği vuracak olan, komisyon çalışmalarıdır. Komisyonların, etkili biçimde hem bütçede hem de kalkınma planında rol almaları gerekir, teklifimiz bunu içeriyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ertuğrul Yalçınbayır (AK Parti, Bursa). “Bursa mv.ertuğrul yalçınbayır'ın 3067 sayılı kalkınma planlarının yürürlüğe konması ve bütünlüğün korunması hk.kan.bazı mad.değ.yap.dair kan.tekl.(2/235)”. TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim tutanağı, 14 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ertugrul-yalcinbayir-22-2004-12-14-bursa-mv-ertugrul-yalcinbayir-in-3067-sayili-kalkinma-planlarinin-yuru (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.