# Tbmm içtüzüğünde değişiklik - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Ertuğrul Yalçınbayır (AK Parti, Bursa) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 67. Birleşim - **Tarih:** 8 Mart 2005 - **Gündem:** TBMM İÇTÜZÜĞÜNDE DEĞİŞİKLİK - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ertugrul-yalcinbayir-22-2005-03-08-tbmm-ictuzugunde-degisiklik > Ertuğrul Yalçınbayır (AK Parti), 8 Mart 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 67. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TBMM İÇTÜZÜĞÜNDE DEĞİŞİKLİK); konuşma 620 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ERTUĞRUL YALÇINBAYIR (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinize sevgi, saygı, barış, mutluluk dileklerimi sunuyorum. Ayrıca, 8 Mart Kadınlar Günü nedeniyle imzaladığımız CEDAW Sözleşmesinin bütün unsurlarıyla birlikte hayata geçirilmesini, kadına karşı ve tüm insanlara karşı her türlü şiddetin, ailede, toplumda, çevrede, ülkede ve dünyada olmaması dileğiyle, önerim üzerinde görüşlerimi arz ediyorum. Değerli milletvekilleri, İçtüzük değişiklik teklifi, dokunulmazlık işlerinin komisyonlarda ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde sürüncemede bırakıldığı bir süreçte verilmiş bir tekliftir. Teklif, 2003 yılının sonlarında verildi ve dokunulmazlıklarla ilgili Anayasa ve Adalet Komisyonlarından oluşan Karma Komisyon, 22 nci Dönemde ilk defa, seçimlerden tam yirmi ay sonra, 2.6.2004 tarihinde ilk toplantısını yaptı; o günden bugüne, 115 milletvekili ve 228 dosyayı ilgilendiren çalışmalarda bulundu. Değerli milletvekilleri, Anayasada, dokunulmazlığın kaldırılmasına dair, uyulacak ilkelere dair herhangi bir hüküm yok. Bu konu, Meclisin takdirine ve İçtüzüğe bırakılan bir husus. Dokunulmazlıkların kaldırılması konusunda, birtakım, belirli, objektif kriterlere ihtiyaç bulunmaktadır; İçtüzükteki hükümler yeterli değildir. Değerli milletvekilleri, buraya gelmeden, biraz önce, internete girdiğimde, dokunulmazlıklarla ilgili 11 700 sonuç var; kısa bir süre önce, bu, 9 000 küsurdu; seçimlere doğru, bu, 50 000'e yaklaşacak. Bu, özellikle, dokunulmazlıkların sınırlandırılması hususunda programlarında taahhütte bulunanları hatırlatıyor ki, bu programlar, genel başkanlar dahil, o partinin bütün üyelerini ve milletvekillerini bağlıyor. Partilerin seçim öncesindeki söylemlerine bakın; ki, ben de, meydanlarda, kürsülerde, televizyonlarda, bu sınırlandırmaları ısrarla söyleyen bir milletvekiliyim; hepiniz bunları söylediniz. Aradan bu kadar zaman geçmesine rağmen -başlangıçta bir yıl süre verildi, süreler uzatıldı- hâlâ, dokunulmazlık, tüm ülkede, herkesin gündeminde ve herkesin dilinde. Google sonuçlarına bakın, hafızanızı şöyle bir tazeleyin; "Mecliste dokunulmazlık tartışıldı", "dokunulmazlık çağrısı", "dokunulmazlık dosyaları gündeme geliyor", "ilk toplantı yirmi ay sonra", "dokunulmazlık dosyalarını erteleme", "yasama dokunulmazlık zırhına bürünme, saydam toplum istekleriyle bağdaşmaz", "az hukuk çok dokunulmazlık, çok hukuk az dokunulmazlık", "ne ölçüde hukuk devleti ise, dokunulmazlık o ölçüde"; buna benzer, birçok başlıkla karşılaşabilirsiniz. Şüphesiz ki, Anayasanın 83 üncü maddesi, bir taraftan sorumsuzluğu düzenliyor; ki, doğrudur. Bizim bütün amacımız -bizim, sorumsuz olduğumuz sözümüz, düşüncemiz ve oyumuz nedeniyle- halkın da, asilin de sorumsuz olabilmesidir, düşünce özgürlüğünün böylesine genişletilebilmesidir. Doğrudur, dokunulmazlığın sınırlandırılması, varlığı da doğru bir hadisedir; ancak, yapılan uygulamalar, dokunulmazlığı müesseseleştirdi ve her suç için müesseseleştirdi. Sadece milletvekilleri için değil, biraz önce tartıştığımız konuda, bazı kurumların, bazı ticarî şirketlerin de giderek dokunulmaz hale geldiğini göreceğiz. (CHP sıralarından alkışlar) Değerli milletvekilleri, biz, kanun önünde eşitliği sağlamak zorundayız, koyduğumuz kurallara uymak zorundayız, kanunların bağlayıcılığı hepimiz için geçerli ve bunları eşit olarak yapmak durumundayız. Milletvekilinin görevi, çıkardığı bu yasalara uymak; aksi, bunlara uyulmaması halinde, yargılanmak ve yargılanmak için de dokunulmazlığın kaldırılması. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Tamamlayın efendim. ERTUĞRUL YALÇINBAYIR (Devamla) - Tamamlıyorum. Bu, kanunların bağlayıcılığının ve kanun önünde eşitliğin zorunlu sonucu. Ben, anayasal düzenlemeye girmedim. Şunu, burada özellikle belirtiyorum: Dokunulmazlıklarla ilgili Anayasa değişikliğini, Anayasanın 175 inci maddesini değiştirmedikçe, gizlilik kuralını kaldırmadıkça, bu tabloyla değiştiremezsiniz, dokunulmazlıkları değiştiremezsiniz. Bu tablo bunu gösteriyor; geçmiş dönemlerde de gösterdi. Önce, tüm partilerin halka açıkça taahhüt ettiği hususların, o konulardaki anayasa değişikliklerinin açık oyla yapılmasıdır. Bu taahhütlerde bulunduk, her biriniz ayrı ayrı bulundunuz ve milletvekillerinin bireysel haklarını kullanarak bu İçtüzük değişiklik teklifine destek vermelerini... İsteyen kişilerin dokunulmazlıklarının kaldırılmasını -ki, Anayasada bunu engelleyen bir hüküm yok- İçtüzükle düzenleyebiliriz. Artık, temel hak ve özgürlüklerin vardığı seviye, bireyin etkin hak öznesi olmasıdır. Bundan önceki anlayış kamu düzeni içindi. Şimdi, bir taraftan, kamu düzeni; öbür taraftan, bireyin adil yargılanma hakkı. Bunu isteyenlere, bu fırsatı verelim; bir. İki, bunları uzun süre gündemde tutmayalım. Meclis, İçtüzük değişiklikleriyle bunlara daha süratli bir mekanizma getirsin, belli bir süre içerisinde bunları sonuçlandırsın. Siz, hiçbir dönemde dokunulmazlık konusunun komisyonlarda bu kadar bekletildiğini görmediniz. Komisyonlar, lütfen, hükümetin komisyonları değil Meclisin komisyonları... Kendi konularına, kendi gündemlerine hâkim olsunlar. (CHP sıralarından alkışlar) Hükümetten gelmeyen hiçbir şey komisyonların gündemine girmiyor. Komisyon başkanlarına sesleniyorum, üyelere sesleniyorum: Lütfen, kendi gündeminize hâkim olun, yasamanın üstünlüğünü ve gücünü her zaman için, herkese karşı gösterin. Saygılar sunuyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Ertuğrul Yalçınbayır (AK Parti, Bursa). “Tbmm içtüzüğünde değişiklik”. TBMM Genel Kurulu, 67. Birleşim tutanağı, 8 Mart 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ertugrul-yalcinbayir-22-2005-03-08-tbmm-ictuzugunde-degisiklik (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.