# Hakkari ili ve çevresinde 25.01.2005 tarihinde meydana gelen deprem afeti hakkında kan.tas.(ss.838) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Esat Canan (CHP, Hakkari) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 77. Birleşim - **Tarih:** 30 Mart 2005 - **Gündem:** HAKKARİ İLİ VE ÇEVRESİNDE 25.01.2005 TARİHİNDE MEYDANA GELEN DEPREM AFETİ HAKKINDA KAN.TAS.(SS.838) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/esat-canan-22-2005-03-30-hakkari-ili-ve-cevresinde-25-01-2005-tarihinde-meydana-gelen-deprem-af > Esat Canan (CHP), 30 Mart 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 77. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: HAKKARİ İLİ VE ÇEVRESİNDE 25.01.2005 TARİHİNDE MEYDANA GELEN DEPREM AFETİ HAKKINDA KAN.TAS.(SS.838)); konuşma 650 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA ESAT CANAN (Hakkâri) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 838 sıra sayılı Hakkâri İli ve Çevresinde 25.1.2005 Tarihinde Meydana Gelen Deprem Afeti Hakkında Kanun Tasarısı ve Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm ile Plan ve Bütçe Komisyonları raporlarının 1 inci maddesi üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz yasa tasarısının 1 inci maddesi, komisyonlarda yapılan ilavelerle, yakın geçmişte, Denizli-Buldan, Hakkâri, Bingöl-Karlıova ve Erzurum-Çat İlçesinin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan yıkık, ağır ve orta hasar görmüş konut ve işyerleri sahibi afetzedelerin mağduriyetinin giderilmesine imkân veren bir maddedir. Söz konusu depremlerden zarar gören vatandaşlarımızın zararlarının sosyal devlet ilkesi gereği olarak giderilmesi, elbette gereklidir ve bizim de arzumuzdur. Tasarı, bu yönüyle, elbette olumludur; ancak, eksik hazırlanmış bir tasarıdır, yeterli değildir. Bildiğiniz gibi, Türkiye, deprem kuşağında yer alan bir ülkedir. Bu nedenle, deprem konusunda daha kalıcı ve köklü önlemlerin alınmasına ihtiyaç vardır. Ne yazık ki, bugüne değin, hükümetler, deprem öncesi önlem almak yerine, deprem gerçekleştikten sonra ortaya çıkan can ve mal kaybını önlemeyi alışkanlık haline getirmişlerdir. Tasarıya baktığımızda, bu amacın, mevcut hükümet açısından da değişmediği, tasarıda sadece münferit depremler sonrası önlemlere dönük bir düzenleme olduğu açık bir biçimde görülmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yapılması gereken, depreme karşı önlem alınmasıdır. Deprem öncesi, deprem anında ve deprem sonrası yapılacak tüm önlemleri kapsayacak, daha köklü ve kalıcı, temel bir düzenlemeye, âdeta depremle mücadele yasasına ihtiyaç vardır. Bunun için de, can ve mal kaybını asgarîye indirecek deprem öncesi hazırlıklara ağırlık veren yeni deprem politikalarının izlenmesi gerekmektedir. Örneğin, yerbilim çalışmaları yapılarak, yerleşim bölgelerinde risk taşıyan alanların belirlenmesi ve tüm teknik olanaklar kullanılarak afet haritalarının çıkarılması, depreme uğraması muhtemel yerlerin imar ve geçici yerleşmeleriyle ilgili her türlü plan ve hazırlıklar bir an evvel yapılmalıdır. Deprem sonrası dayanıklı konutların üretilmesi, etkili bir yapı denetim sisteminin oluşturulması ve deprem öncesi harcamalar için sağlıklı finans kaynaklarının yaratılması gibi politikaların izlenmesi, Türkiye'nin, deprem gerçeğini daha güvenli göğüslemesini sağlayacaktır. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; tasarının 1 inci maddesi kapsam itibariyle eksiklik içermektedir. Örneğin, ağır hasar, orta hasar gören konut ve işyerleri madde kapsamına alınmasına karşın, az hasar gören konut ve işyerleri kapsamdışı bırakılmıştır. Oysa, az hasar gören konut ve işyerlerinin de madde kapsamına alınması gerekmektedir; çünkü, söz konusu depremler sonrasında, örneğin Hakkâri depremi sonrasında yapılan tespitler neticesinde, birçok konut ve işyerinin az hasarlı olduğu belirlenmiştir. Bu konut ve işyerlerinin de tekrar kullanılabilir hale getirilmesi için, devletçe desteklenmeye ihtiyaç bulunmaktadır. Bu nedenle, az hasarlı konut ve işyerlerinin de madde kapsamına alınmasına ihtiyaç vardır. Bu konuda, Sayın Meclis Başkanlığına önerge verdik; bu önergemize, önemine binaen, desteğinizi umuyor ve diliyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Hakkâri ve ilçe merkezinin, geçmişte terör nedeniyle aldığı yoğun göç yüzünden kent çarpık gelişmiştir. Her türlü teknikten uzak inşa edilen yapılar da -genelde çamur harçlı toprak, kerpiç ve briketlerle ilkel bir şekilde yapılanlar- deprem riskini daha da artırmıştır. 25 Ocak 2005 tarihinde Hakkâri İlimizde meydana gelen deprem sonucunda, Hakkâri Valiliği İl Kriz Merkezinin kesinleşen raporuna göre, Hakkâri merkezde 157 konut, 1 işyeri ve 1 ahır hasar görürken, 78 konut, 1 işyeri ve 1 ahır orta hasar görmüş; 1 886 konut, 32 işyeri ve 4 ahır da az hasar görmüştür. Bu az hasar gören konut ve işyerlerinin bir bölümü 7268 sayılı Yasa kapsamına girmektedir; ancak, geriye kalan bir bölümü de belediye mücavir alan sınırları içerisinde bulunmaktadır. Ayrıca, daha önce Hakkâri İlimizin dördüncü derece deprem kuşağında yer aldığı kabul edilmiş ve ona göre binalar inşa edilmiştir; ancak, yaşanan bu son depremle, ilimizin birinci derece deprem kuşağında yer aldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, eskiden inşa edilen tüm resmî binalar, özellikle hastane ve okullar olası bir deprem karşısında büyük bir risk altında bulunmaktadır. Bu yüzden, bütün resmî ve özel konutlar, gerekli teknik kontrollerden geçirilerek ivedilikle önlemler alınmalı ve güvenli hale getirilmelidir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; eksikliklerine rağmen afetzedelerin mağduriyetinin bir nebze de olsa giderilmesini sağlayan bu yasa tasarısını hazırlayan Sayın Bayındırlık Bakanımıza teşekkür ediyorum. Bu yasanın hayırlı olmasını diliyor, hepinize saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Esat Canan (CHP, Hakkari). “Hakkari ili ve çevresinde 25.01.2005 tarihinde meydana gelen deprem afeti hakkında kan.tas.(ss.838)”. TBMM Genel Kurulu, 77. Birleşim tutanağı, 30 Mart 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/esat-canan-22-2005-03-30-hakkari-ili-ve-cevresinde-25-01-2005-tarihinde-meydana-gelen-deprem-af (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.