# 2005 mali yılı bütçe kan.tas. (12 nci tur görüşmelerinde ) bayındırlık ve iskan bakanlığı,kültür ve turizm bakanlığı

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Eyüp Ayar (AK Parti, Kocaeli)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 41. Birleşim
- **Tarih:** 26 Aralık 2004
- **Gündem:** 2005 MALİ YILI BÜTÇE KAN.TAS. (12 NCİ TUR GÖRÜŞMELERİNDE ) BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI,KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/eyup-ayar-22-2004-12-26-2005-mali-yili-butce-kan-tas-12-nci-tur-gorusmelerinde-bayindirlik

> Eyüp Ayar (AK Parti), 26 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 41. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2005 MALİ YILI BÜTÇE KAN.TAS. (12 NCİ TUR GÖRÜŞMELERİNDE ) BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI,KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI); konuşma 933 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA EYÜP AYAR (Kocaeli) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Bayındırlık Bakanlığına bağlı Karayolları Genel Müdürlüğünün 2005 yılı bütçesi üzerinde, AK Parti Grubu adına söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Türkiye'nin en önemli kurumlarından olan Karayolları Genel Müdürlüğü 1950 yılında kuruldu. Yurt çapında teşkilatlanarak ve makine parkları oluşturarak, yol bakım, tamir, etüt, proje işlerinin yanında, otoyolları, devlet yolları ve il yollarını yapmak, ayrıca yolların trafik güvenliği için işaretler, levhalar koymak başlıca görevleridir. Toplam 21 921 elemanıyla Karayollarımız, bilgisi, birikimi, tecrübesi ve imkânlarıyla Türkiye'nin yollarını yapmaya, âdeta, her tarafı nakış gibi işlemeye devam etmektedir.

Modern devletin, çağdaş devletin aslî görevi, adaleti, güvenliği sağlamak ve altyapı hizmetlerini yerine getirmektir. Altyapı hizmetlerinin başında ise yollar gelmektedir.

Yol yapmak zor iştir. Hele Türkiye coğrafyasında, engebeli arazilerde yol yapmak daha da zordur; ama, yollar zorunlu bir ihtiyaçtır, medeniyetin ölçüsüdür, ülkeleri, şehirleri, insanları birbirine bağlar. İnsan vücudunda damarlar neyse, ülkeler için de yollar odur; yani, yolların sağlıklı olması lazım, tıkanmaması lazım. Yolu olmayan yere ulaşamazsınız, orada yatırım olmaz, üretim olmaz, turizm olmaz, oraya hizmet gitmez. Onun için, AK Parti, Türkiye'nin her tarafında yatırımlar yapılmasını, bölgelerarası farklılıkların giderilmesini istemektedir. Sanayide, tarımda, hizmet sektöründe bir şey yapacak olduğumuz yere ilk götüreceğimiz yatırım yoldur.

Türkiye'de yolcu taşımacılığının yüzde 95'i, yük taşımacılığının yüzde 93'ü, maalesef, karayollarıyla yapılmaktadır. Araç sayımız hızla artmaktadır; 1990 yılında taşıt sayısı 2 980 000, 2003 yılında ise 7 563 000 olmuştur. Ayrıca, Avrupa'da araçların yüzde 90'ı otomobildir. Bizde ise bu oran yüzde 52'dir.

Türkiye'de, 3 907 000 kamyon, otobüs gibi ağır vasıta araçları var ve bunlar da, kapasitelerinin iki katı yük taşıyarak yolların çabuk bozulmasına neden oluyorlar. En önemlisi, Türkiye'de yılda ortalama 375 000 trafik kazası meydana gelmekte, binlerce insanımız yaşamını yitirmekte, sakat kalmakta, trilyonlarca liralık maddî hasar meydana gelmektedir. Bu kazaların büyük çoğunluğu, gidiş gelişli tek yollarda olmaktadır. Karşıdan araç geldiği için, hatalı sollamalar sık sık kazalara neden olmaktadır.

İşte, bu nedenlerden dolayı Genel Başkanımız, Başbakanımız 15 000 kilometre duble yol yapılacağını, hem seçim meydanlarında söylemiş hem de programına koymuştur. Bu hedefe ulaşmak için de Karayolları Genel Müdürlüğümüz olağanüstü gayretle çalışmaktadır.

Yol yapımında imece usulü çalışılmakta, kamu makine parkı oluşturulmakta, boş duran makine ve ekipler kullanılmakta, toprak işleri genelde bu ekiplerle yapılmaktadır. Sanat yapıları, köprüler, drenaj, üstyapılar ihale edilmekte, böylece kilometre maliyetleri 250 milyar liraya kadar düşürülmektedir.

Eski müteahhitlerle yapılan mutabakat sonucu, projeler yeniden gözden geçirilmiş, tenzilatlar yükseltilmiş, gereksiz imalatlar iptal edilmiştir. Böylece, 2003 yılı birim fiyatlarıyla 860 trilyon lira tasarruf sağlanmıştır.

Önümüzdeki yıllarda oluşacak trafik talebine göre, 5 600 kilometre öncelikli bölünmüş yol, 4 000 kilometre uluslararası yollara bağlantı sağlayan yüksek standartlı yol, 5 400 kilometre ulusal ağ bütünlüğü nedeniyle bölünmüş yollara dönüştürülecek yol olmak üzere, toplam 15 000 kilometre duble yol yapacağız. Türkiye'de, bugün 1 881 kilometre otoyol, 31 358 kilometre devlet yolu, 30 133 kilometre il yolu bulunmaktadır. Cumhuriyetin kuruluşundan 2002 yılı sonuna kadar yapılan bölünmüş yol toplamı 3 859 kilometredir. Biz ise, 2003 yılında 1 600 kilometre, 2004 yılında 3 000 kilometre duble yol yaptık. Bu 3 000 kilometrenin 2 000 kilometresi satıh kaplamalı, 1 000 kilometresi ise temel seviyesinde olmak üzere tamamlanmıştır. 2000 yılında ise hedefimiz, yine, 3 000 kilometre duble yol yapmaktır. Tabiî, bu yollar, önce satıh kaplamalı oluyor, 2003 yılında yapılanlardan başlamak üzere, bitümlü sıcak karışım asfalt yapılacaktır.

Sadece duble yol yapılmıyor. 2003 yılında 9 390 kilometre, 2004 yılında 14 000 kilometre asfalt yol onarımı ve iyileştirilmesi yapılmıştır. Otoyollarda, 2003 yılında 264 kilometre, 2004 yılında 285 kilometre üstyapı büyük onarım işi gerçekleştirilmiştir.

Bakınız, bu kadar büyük işler çok paralarla yapılmıyor. Aksine, 2004 yılı fiyatlarıyla yatırımlara bakacak olursak, 2000 yılında 2 katrilyon 672 trilyon lira, 2002 yılında 2 katrilyon 612 trilyon lira, 2004 yılında 1 katrilyon 134 trilyon lira ödenek kullanılmıştır; yani, dış krediler de dahil olmak üzere, 2004 yılında, Karayolları Genel Müdürlüğünün bütçesinin genel bütçeye oranı yüzde 1,5'tir.

Bu kadar kıt kaynak ve imkânlarla, iki yıl içerisinde, cumhuriyet tarihinde yapılan duble yollardan daha fazla duble yol yapan Karayollarının tüm çalışanlarını kutluyorum, başta Başbakanımıza ve Bayındırlık Bakanımıza şükranlarımı arz ediyorum.

Daha az parayla daha çok yol nasıl yapılıyor? İşin sırrı, akıllı çalışmakta, koordineli çalışmakta; ama, gece gündüz demeden çalışmakta yatmaktadır. Şunu da vurgulamam gerekir ki; yollarımızın, yolsuzluğun en çok yapıldığı alan olmaktan çıkarılması, dürüst, şeffaf ve şaibesiz ihalelerin yapılması, işin bir diğer sırrıdır. Türkiye'de yolları çoğaltıyoruz; ama, yolsuzlukları da azaltıyoruz.

Değerli milletvekilleri, Karayolları Genel Müdürlüğünün devam eden 160 yol projesi var. Bunların toplam tutarları 31 katrilyon liradır. 2004 yılı sonuna kadar harcanan miktar 17 katrilyon 410 trilyon liradır. 2005 yılı Karayolları Genel Müdürlüğü bütçesi, bugünkü rakamlarla 3 katrilyon 572 trilyon 57 milyar TL'dir. Yatırıma ayrılacak miktar, kamulaştırma dahil, 2 katrilyon 466 trilyon 113 milyar TL'dir. Duble yolların dışında, Karadeniz Sahil Yolu, Şanlıurfa - Silopi, İpsala-Kınalı Ayrımı gibi çok önemli yollarımızın 2005 yılında bitirilmesi hedeflenmiştir. Bolu Dağı geçişi, 2006 yılında bitirilecektir.

Yapılacak çok yol var. Gönül istiyor ki, daha çok ödenek koyarak, bu yolları bir an önce bitirelim; fakat, sizler de biliyorsunuz, Türkiye'nin bütçesi malum. Krizlerden çıkmış, borç batağına saplanmış bir bütçeyi düzeltiyor, dengeleri kuruyoruz.

Bakınız, 2004 yılı bütçesinden, 66 katrilyon lira faize, 6,7 katrilyon lira da yatırıma ayrılabilmiş; 2005 yılında ise, 56 400 000 000 YTL faiz ödemesi, 10 100 000 000 YTL de yatırım öngörülmüştür. Bütçeden yatırıma ayrılan pay artmaktadır; ama, düşünün, faize giden bu paraların yarısını yatırıma ayırabilseydik AK Parti İktidarı neler yapmazdı ki!

Değerli milletvekilleri, Türkiye'de güven ortamı sağlanmıştır, ekonomi istikrara kavuşmuştur; disiplinli bir bütçe uygulamasıyla, hem bütçe açıklarını azaltıyor, gelir - gider dengesini kurmaya çalışıyor, enflasyonu düşürüyor hem de yüzde 10 seviyelerinde büyüme sağlıyoruz; faizleri düşürüyor, borç - faiz sarmalından kurtuluyoruz; ihracatta ve turizmde rekorlar kırıyoruz; reel ekonomiye geçmek, yatırım, üretim, istihdam ve ihracatın önünü açmak için her türlü...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Eyüp Ayar (AK Parti, Kocaeli). “2005 mali yılı bütçe kan.tas. (12 nci tur görüşmelerinde ) bayındırlık ve iskan bakanlığı,kültür ve turizm bakanlığı”. TBMM Genel Kurulu, 41. Birleşim tutanağı, 26 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/eyup-ayar-22-2004-12-26-2005-mali-yili-butce-kan-tas-12-nci-tur-gorusmelerinde-bayindirlik (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
