# 2007 yılı merkezi yönetim bütçesi kanun tasarısı (hazine müsteşarlığı, avrupa birliği genel sek.,basın-yayın ve enf.gen.müdürlüğü,türk işbirliği ve kalkınma idaresi bşk., türkiye istatistik kurumu bşk.,devlet ist.ens.bşk.) 6.tur

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Eyyüp Sanay (AK Parti, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 36. Birleşim
- **Tarih:** 18 Aralık 2006
- **Gündem:** 2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KANUN TASARISI (HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI, AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEK.,BASIN-YAYIN VE ENF.GEN.MÜDÜRLÜĞÜ,TÜRK İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA İDARESİ BŞK., TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BŞK.,DEVLET İST.ENS.BŞK.) 6.TUR
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c141/b036/tbmm221410360365.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/eyyup-sanay-22-2006-12-18-2007-yili-merkezi-yonetim-butcesi-kanun-tasarisi-hazine-mustesarligi

> Eyyüp Sanay (AK Parti), 18 Aralık 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 36. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KANUN TASARISI (HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI, AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEK.,BASIN-YAYIN VE ENF.GEN.MÜDÜRLÜĞÜ,TÜRK İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA İDARESİ BŞK., TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BŞK.,DEVLET İST.ENS.BŞK.) 6.TUR); konuşma 875 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA EYYÜP SANAY (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünün 2007 bütçesi üzerinde Grubum adına söz almış bulunuyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Matbaaların kurulması, kitap basımı, gazete ve dergi çıkarılması hakkında ilk yazılı hukuk kuralı, 4 Ocak 1840 tarihli 189 sayılı Takvimi Vekayi Gazetesi'nde yayınlanan padişah iradesiyle ilan edilmiştir. Matbaa açma, kitap basma ve gazete yayınlamak için getirilen çeşitli yazılı kurallar sık sık değiştirilmiş olup, 17 Şubat 1857'de Matbaa Nizamnamesi yürürlüğe konulmuştur.

1831 tarihinden önce ve İmparatorluk topraklarında birçok matbaa vardı. Pek çok gazete, dergi ve benzeri yayınlar, yabancı ve azınlık dillerinde, bu matbaalarda basılıyordu. Bu yayınlar, bir yandan devlet tarafından murakabe ediliyor, bir yandan da doğru fikir ve haberlerin yayılması ve ülkeyi yabancı kamuoyuna doğru olarak tanıtmak düşüncesiyle, devlet birçok kuruma da, basın organına da yardım yapıyordu.

İlk Matbuat Nizamnamesi, 15 Kasım 1864 tarihinde padişah imzasıyla yürürlüğe girdi. Bugünkü Başbakanlık Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünün temeli olan 6 sayılı ve 7 Haziran 1920 tarihli, Atatürk'ün direktifleriyle kurulan, Matbuat ve İstihbarat Müdüriyeti Umumiyesidir. O zaman bu kuruluş, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve aynı zamanda İcra Heyeti Reisine doğrudan doğru bağlı olarak kurulmuştur.

Atatürk tarafından kaleme alınan Kanun'un gerekçesi şöyledir: "Millî çıkarlarımızın savunulmasında son derece etkin olan siyaset ve fikir teşkilatının öteden beri ihmal edilmiş olması birçok kötülüklere sebep olmuştur. Avrupa'nın en küçük bir devleti yoktur ki, bu yolda kabil olduğu kadar geniş bir teşkilatı bulunmasın. Bir taraftan Avrupa basınında millî ve meşru davamızı savunmaya yönelik yayınlarda bulunmak, yabancı basını devamlı inceleyerek fikir akımlarını anlamaya çalışmak, öte yandan içeride zamanın emrettiği fikir ve ruh birliğini sağlamak için her vasıtadan yararlanarak yayınlarda bulunmak zarureti vardır."

Ancak, bu Kanun, 1 Haziran 1931 'de çıkarılan Bütçe Kanunu ile kaldırıldı. Türkiye Cumhuri- yeti'nin ilk Matbuat Kanunu 8 Ağustos 1931 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilmiştir. Bu Kanun çıkana kadar, basın işleri, 16 Temmuz 1909 tarihinde çıkarılan Kanun'la yürütülmüştür. Günümüze kadar pek çok değişikliklere uğrayan bu Matbuat Kanunu, 1957'de 5680 sayılı Yasa'nın çıkarılışına kadar yürürlükte kalmıştır. 7 Haziran 1920 tarihinde 6 sayılı Kanun'la kurulan Matbuat ve İstihbarat Müdüriyeti, son olarak 8 Haziran 1984 tarihinde yayınlanan 231 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü olarak yeniden düzenlenmiştir.

Bu Kanun Hükmünde Kararname'ye göre Basm-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü görevleri tek tek sıralanmış, özetle: Devleti tanıtma, siyasetini tanıtma, kamuoyunu bilgilendirme, hükümet faaliyetlerinde yapılan hizmetleri iç ve dış kamuya etkin bir şekilde duyurma, basınla ilgili münasebetleri düzenleme, yerli ve yabancı basın yayın organlarının ve mensuplarının çalışmalarına imkân hazırlama, Türkiye aleyhindeki propagandaları takip etme, Türkiye'nin dış tanıtma faaliyetlerini sürdürme, yabancı ülkelerde Türkiye'nin menfaati doğrultusunda yapılan faaliyetlere katkıda bulunma, enformasyon ve aydınlatma faaliyetlerini Türkiye'nin dış politikasını destekleyecek şekilde yürütme gibi başlıklarla bunlar düzenlenmiştir.

Genel Müdürlük, ifade ettiğimiz gibi, kanun hükmünde kararnamelerin çerçevesi içerisinde ilgili makamlar ve kamuoyuna, zamanında, doğru, tanıtıcı, aydınlatıcı bilgi akışını sağlamaktadır. Genel Müdürlük merkezde Ankara, İstanbul, İzmir, Trabzon, Antalya, Adana ve Erzurum olmak üzere yedi ilde teşkilatlanmıştır. Yurt dışında ise hizmetlerini yirmi iki basın müşavirliği ve basın ataşeliği kanalıyla yürütmektedir.

Genel Müdürlük, her gün, Türkçe ve dokuz yabancı dilde yayın yapan on iki yabancı radyonun yaklaşık kırk bir yayınını dinlemekte, kaydetmekte. Beş yerli, on sekiz yabancı haber ajansı, büyük elçilikler, basın müşavirlikleri ve İnternet aracılığıyla elde edilen haberleri sürekli takip etmektedir. Yabancı televizyonları izlemeye yönelik çalışmalar da başlatılmıştır.

Genel Müdürlük, günlük, haftalık, aylık ve yıllık değerlendirme bültenleriyle özel bültenler yayınlamakta ve devlet makamlarına yıllık ortalama 24 bin ila 25 bin haber iletmektedir. Türkçe ve İngilizce, süreli ve süresiz yayınlarla ülkemizin tanıtılması yönünde hizmet etmektedir. Ayrıca, Almanca yayınlara da başlamıştır. Değişik illerimizde "yerel medya eğitimi seminerleri" adı altında seminerler yapmakta ve böylece yerel basına, Anadolu basınına da gerekli hizmetleri götürmeye gayret etmektedir.

Tabii elbette ki, yüzyılımız bir bilgi toplumudur. Eğer medya olmasaydı bu bilgileri hiçbir yere aktaramazdık ve bu bilgiler çıktığı yerde lokal olarak kalırdı. Medya aracılığıyla bilgiler anında dünyanın her yerine ulaştırabilmektedir. Bu ise ancak güçlü bir kurumla gerçekleştirilebilir. Bu bakımdan Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü değişik binalarda hizmet vermektedir. Halbuki bunların bugünkü modern çağa yakışır bir şekilde bir binaya kavuşmaları hizmetleri yürütebil- meleri açısından önemlidir.

Yine, yüzyılımız bir iletişim çağıdır. İletişim ise, çok bilgili, özel olarak yetiştirilmiş elemanlar vasıtasıyla yürütülebilir. Bu bakımdan da Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünde çalışan bu kıymetli kişilerin en azından kendi meslektaşlarına yakın bir ücrete kavuşturulmaları gerekir. Zira, marifet iltifata tabidir, unutmayalım.

Burada sözlerimi bitirmeden önce, basın konusunda Türkiye'de özgürlüklerin olmadığı konusu biraz önce ifade edildi. Oysa, Resmî Gazete 26 Haziran 2004'te yayınlanan Kanun, 5187 sayılı Kanun, madde 1: "Bu Kanunun amacı, basın özgürlüğünü ve bu özgürlüğün kullanımını düzenlemektir."

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Sayın Sanay, konuşmanızı tamamlar mısınız.

Buyurun efendim.

EYYÜP SANAY (Devamla) - "Madde 3: Basın özgürdür. Bu özgürlük; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerir." Ancak, basın, kitlelere ulaştığı için onun sorumluluğunu üzerinde taşımak da durumundadır. Eğer bu sorumluluğu taşıyamıyor ise, o zaman pek çok insanın haklarına tecavüz etmiş olur. Bilhassa kişisel hakların ön planda tutulması gerekir.

Zaman zaman bir basında, yayın organlarında bu kişi haklarının ihlal edildiğini görüyoruz. Şu anda, bildiğim kadarıyla, basın suçunda cezaevlerimizde mevkuf bulunan kimse yoktur. Ancak, basının dışında, basın kanallarını kullanarak işlenen birtakım suçlar varsa, o, Türk Ceza Kanunu'na göre işlenmiş olan suçlardır.

Ben, bu bütçenin, kurumumuza, ülkemize hayırlı olmasını diliyor, bir kere daha yüce heyetinizi saygıyla ve muhabbetle selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Eyyüp Sanay (AK Parti, Ankara). “2007 yılı merkezi yönetim bütçesi kanun tasarısı (hazine müsteşarlığı, avrupa birliği genel sek.,basın-yayın ve enf.gen.müdürlüğü,türk işbirliği ve kalkınma idaresi bşk., türkiye istatistik kurumu bşk.,devlet ist.ens.bşk.) 6.tur”. TBMM Genel Kurulu, 36. Birleşim tutanağı, 18 Aralık 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/eyyup-sanay-22-2006-12-18-2007-yili-merkezi-yonetim-butcesi-kanun-tasarisi-hazine-mustesarligi (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c141/b036/tbmm221410360365.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
