# Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu yararına çalışan vakıf, dernek gibi kuruluşlarda bağış adı altında toplanan mali kaynağın araştırılması (10/12) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Fahrettin Poyraz (AK Parti, Bilecik) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim - **Tarih:** 2 Aralık 2003 - **Gündem:** KAMU KURUM VE KURULUŞLARI İLE KAMU YARARINA ÇALIŞAN VAKIF, DERNEK GİBİ KURULUŞLARDA BAĞIŞ ADI ALTINDA TOPLANAN MALİ KAYNAĞIN ARAŞTIRILMASI (10/12) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/fahrettin-poyraz-22-2003-12-02-kamu-kurum-ve-kuruluslari-ile-kamu-yararina-calisan-vakif-dernek-gibi > Fahrettin Poyraz (AK Parti), 2 Aralık 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAMU KURUM VE KURULUŞLARI İLE KAMU YARARINA ÇALIŞAN VAKIF, DERNEK GİBİ KURULUŞLARDA BAĞIŞ ADI ALTINDA TOPLANAN MALİ KAYNAĞIN ARAŞTIRILMASI (10/12)); konuşma 573 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA FAHRETTİN POYRAZ (Bilecik) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; AK Partili ve CHP'li milletvekili arkadaşların ayrı ayrı verdikleri ve fakat bugün birleştirerek görüştüğümüz, kamu vakıfları ve kamu bünyesinde kurulu dernek ve yardımlaşma sandıkları ile bu kurum ve kuruluşlarda bağış adı altında zorunlu olarak toplanan bütçedışı paralarla ilgili olarak Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergeleri üzerinde Grubum adına söz almış bulunmaktayım; sözlerime başlarken, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Bugün, kamu kurum ve kuruluşlarının bünyesinde, bir veya birden fazla kurulan vakıf ve dernekler aracılığıyla, kamu hizmetinden yararlanan vatandaşlarımızdan "bağış" adı altında para toplanmaktadır. Kamu hizmetinden yararlanmak durumunda olan vatandaşlarımız, bu hizmeti görmek için, bu bağışları yapmaya âdeta zorlanmaktadırlar. Vatandaşımız, bugün, devlet tarafından sunulan ve hayatın her alanına yayılan kamu hizmetlerinin hangisinden yararlanmak isterse, karşısına bu bağışlar çıkmaktadır. Tapu ve nüfus işlemlerinde, silah ve araç plaka tescil işlemlerinde, sağlık hizmetlerinden yararlanmada ve bunun gibi verebileceğimiz pek çok örnekte, kamu hizmetinden yararlanmak isteyen vatandaşlarımızın, zorunlu bağış makbuzu kestirilmediği takdirde iş ve işlemleri sonuçlandırılmamakta veya binbir türlü zorlukla karşılaşmaktadırlar. Bu anlamda, karşılığı daha önce çeşitli vergiler olarak fiyatlandırılan kamu hizmetlerine bağış adı altında ikinci bir fiyatlandırma yapılmaktadır. Halbuki, tarihimizde önemli yer tutan vakıf kültüründe, bir malın veya akarın, insanlığın yararına olacak bir hizmete yönelik olarak tahsis edilmesi sonucu vakıflar doğmuştur. Kendi doğası gereği vakıf kültürü, hizmetten yararlanandan hizmetin karşılığını almaya değil, aksine, karşılıksız olarak verme anlayışına dayanır. Geldiğimiz noktada ise bu anlayış tamamen tersine dönmüş, sanki, bir anlamda almadan vermek Allah'a mahsustur gerekçesine sığınılarak, tüm kamu hizmetlerinden karşılık talep edilir hale gelmiştir. Bunun yanı sıra, söz konusu kamu vakıf ve derneklerine, kamunun bina, personel, araç gibi tüm imkânları da sunulmuştur. Sonuçta, neredeyse her yerde vatandaşa sunulan kamu hizmetinin hemen yanı başında vakıf ve dernek ve tabiî ki zorunlu bağış gerçeğiyle karşı karşıya kalınmıştır. Vatandaş, devlet hizmetinden nerede, ne zaman yararlanmak istese, kurulan bu vakıf ve derneklerle karşı karşıya bırakılmıştır. Şimdi, ben, daha önce Grubumda paylaştığım bir konuyu sizlerle paylaşmak istiyorum. Tabiî, hepimiz, milletvekili olarak, günlük işlerimiz arasında vatandaşlarımızla da muhatap oluyoruz, onların dertlerini dinliyoruz. Ben de, bayramdan önce beni ziyarete gelen Rıza ismindeki bir vatandaşımızın bana anlattığı bir olayı sizlerle paylaşmak istiyorum. Vatandaş rıza kimdir? Arkadaşlar, vatandaş rıza, Ankara'nın bir semtinde yaşayan ve geçimini saat alım-satımı ve tamiriyle sağlayan küçük bir esnaf. Yanında çırağı olmadığı için de, özellikle resmî dairelerle işi olduğu zaman, vatandaş rıza, mümkün olduğunca bu işlerini biriktirir ve mesai saatlerinde ve tabiî ki işyerini de mecburen kapatarak bu işlerini çözmeye gider. Bugün, vatandaş rıza için yoğun bir gün; yapacağı çok iş var ve zaman sınırlı. Hızlı hareket etmek zorundadır. Babadan kalma bir merakı olan silah tutkusu nedeniyle aldığı silahına ruhsat alacak, hanımının ehliyet işini halledecek, kızını birkaç gündür ortaya çıkan rahatsızlığı nedeniyle doktora götürecek ve yeni doğan çocuğuna da nüfus cüzdanı çıkacak. İşi çoktur ve vatandaş rıza, mesainin ilk dakikalarında da valiliğe giderek işlerini çözümlemeye başlar. Valiliğe gider, silah ruhsatı ve hanımı adına ehliyet almak için hazırladığı ve ilgili kamu kuruluşuna havale istediği dilekçesini verir. Evrak kayıttaki memur her dilekçe başına 3'er milyon lira ister. Vatandaş rıza gerekçesini sorduğunda, valilik hizmetlerinin daha etkin bir şekilde yürütülmesini sağlamak için kurulduğunu öğrendiği derneğe bağış yapması gerektiği cevabını alır. Dilekçe havalesi ile bağışın herhangi bir ilgisinin olmadığını iddia etmesi, sonucu değiştirmez. Karşısındaki memurun cevabı hazırdır ve kesindir: "Gardaş, biz emir kuluyuz; bir itirazın varsa valilik makamına çıkarsın, yaparsın!" AHMET KÜÇÜK (Çanakkale) - Gereğini yapın. FAHRETTİN POYRAZ (Devamla) - Arkadaşlar, herhalde, konuşmamızın sonunda gereğini ortaya koyacağız. 20 dakika, sizin arkadaşınız, CHP'li arkadaşımız konuşurken, biz, gayet sakin bir şekilde dinledik. --- **Kaynak gösterme:** Fahrettin Poyraz (AK Parti, Bilecik). “Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu yararına çalışan vakıf, dernek gibi kuruluşlarda bağış adı altında toplanan mali kaynağın araştırılması (10/12)”. TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim tutanağı, 2 Aralık 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/fahrettin-poyraz-22-2003-12-02-kamu-kurum-ve-kuruluslari-ile-kamu-yararina-calisan-vakif-dernek-gibi (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.