# 2005 mali yılı bütçe kanun tasarısı (1 inci tur görüşmelerinde) tbmm,radyo-tv üst kurulu,cumhurbaşkanlığı,sayıştay,anayasa mah. - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Fahrettin Poyraz (AK Parti, Bilecik) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 35. Birleşim - **Tarih:** 20 Aralık 2004 - **Gündem:** 2005 MALİ YILI BÜTÇE KANUN TASARISI (1 İNCİ TUR GÖRÜŞMELERİNDE) TBMM,RADYO-TV ÜST KURULU,CUMHURBAŞKANLIĞI,SAYIŞTAY,ANAYASA MAH. - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/fahrettin-poyraz-22-2004-12-20-2005-mali-yili-butce-kanun-tasarisi-1-inci-tur-gorusmelerinde-tbmm-r > Fahrettin Poyraz (AK Parti), 20 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 35. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2005 MALİ YILI BÜTÇE KANUN TASARISI (1 İNCİ TUR GÖRÜŞMELERİNDE) TBMM,RADYO-TV ÜST KURULU,CUMHURBAŞKANLIĞI,SAYIŞTAY,ANAYASA MAH.); konuşma 932 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA FAHRETTİN POYRAZ (Bilecik)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu Tasarısı görüşmeleri kapsamında, anayasal yüksek denetim ve yargı organımız olan Sayıştayın bütçesi hakkında Grubum adına görüşlerimi ifade etmek üzere söz almış bulunmaktayım; şahsım ve Grubum adına hepinizi saygıyla selamlıyorum. Sözlerime başlamadan önce, Irak'ta şehit olan beş emniyet görevlisine Cenabı Hakktan rahmet dilerken, ailelerine de sabırlar diliyorum. Hükümetlerin bir yıllık çalışma programı ve planı niteliğinde olan bütçelerin parlamentolarca onaylanarak uygulama izni verilmesi, milletin egemenliğini gösteren unsurlardan birisidir. Bütçe uygulamasını yürütmekle görevli hükümetler ve bütçe uygulayıcıları, uygulamaları yaparken genel anlamda mevzuat denilen hukuk kurallarına bağlı kalmak zorundadırlar. Parlamentoların da, bu hususu aramaları denetim görevlerinin bir gereğidir. Zaman içinde hesap ve işlemlerdeki karmaşıklığın artması sonucu parlamentoların bizzat denetim yapabilme imkânlarının ortadan kalkmasından dolayı parlamento adına denetim yapan kurumlar, diğer bir deyimle, Sayıştaylar kurulmuştur. Bu kurumlar bağımsız, idarenin dışında olup, parlamentolar adına görev yapmaktadırlar. Denetim sonuçları kendi yapısı içinde kesinleşen Fransa Sayıştayı örnek alınarak 1862 yılında kurulan ülkemiz Sayıştayı, o dönemdeki adıyla Divanı Muhasebat, yaşanan ve gelinen süreçte demokratik rejimimizin önemli ve vazgeçilmez kurumlarından birisi haline gelmiştir. Burada, özellikle, ısrarla vurgulamak istediğim husus, Sayıştayımızın, Parlamentomuza yardımcı olmak üzere oluşturulmuş bir kurum olduğudur. Yeni dönemde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin, yürütmeye karşı bütçe hakkının savunulmasında etkin bir role sahip olan Türk Sayıştayının daha etkin duruma getirilmesi amacıyla, Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununda yeni düzenlemeler yapılmıştır. Ayrıca, Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısında da, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun Sayıştaya bağlanması da öngörülmüştü. Yine, Yedinci Uyum Paketinde de, Anayasamızın 160 ıncı maddesinde yapılan düzenlemeyle, Sayıştayın denetim ağı genişletilmiştir. Öte yandan, var olan 832 sayılı Sayıştay Kanunu üzerinde yapılan değişiklikler ve kanunun yeniden düzenlenerek Parlamentomuza gelmesi de an meselesidir. Kamu malî sistemi yeniden yapılandırılırken, Sayıştaya yeni görev alanları verilmekte, büyük sorumluluklar düşmektedir. "Sayıştay, yeni sisteme göre kendisini yenileyebilecek ve bu sorumlulukların üstesinden gelebilecek midir" sorusu akılları kurcalamaktadır. Bu, iç ve dış faktörlere bağlıdır. Sayıştayın, kendisinden beklenilen denetim faaliyetini gerçekleştirebilmesi için, denetlenecek alanın denetime elverişli hale de getirilmesi gereklidir. Yeni malî sistemde, kurumlar, kuruluş amaçlarını, misyon ve vizyonlarını net olarak tanımlayacak, amaçlarını ortaya koyacak, bu amaçları gerçekleştirmek için faaliyet ve projeler üretecek ve bunlar arasında önceliklerini belirleyecek ve bütçeyle ilişkilerini kurarak hayata geçirmeye çalışacaklardır. Bunları yaparken, amacına ulaşmak için içkontrol mekanizmalarını, gerekirse içdenetim birimlerini de oluşturacaklardır. Hesap verme sorumluluğunun ve şeffaflığının gereği olarak, amaçlarını kamuoyuna deklare edecek, performans kriterlerini belirleyecek ve aldığı kamu kaynağının nasıl ve nerelerde kullanıldığını ve uygulama sonuçlarını, faaliyet raporları ve malî tablolarıyla ortaya koyacaklardır. Sayıştay, bu yapı üstüne dışdenetimi de bina edecektir. Sadece harcamaların kanuna uygunluğunun denetimi değil, aynı zamanda kurumların verimlilik, etkinlik ve tutumluluk esaslarına göre performanslarını da değerlendirecektir. Kurumlarca açıklanan uygulama sonuçları ve malî tabloların güvenilirliği konusunda bir kanaat beyan edecektir. Böylece, Parlamento, millet adına kullandığı bütçe yetkisinin nasıl hayata geçirildiğini, yapılan harcamaların amacına ulaşıp ulaşmadığını ve uygulama sonuçlarını da öğrenebilecektir. Böylece, olumlu sonuçlar alınan uygulamalar devam ettirilirken, yapılan hata ve eksiklikler de giderilecektir. Daha da önemlisi, milletten alınan yetkinin nasıl kullanıldığı konusunda hesap verilebilecektir. Görüldüğü gibi, yeni sistem, yeniden, kurumların yapılandırılmasını gerektirmektedir. Zaman alacak bu süreçte sistemin işler hale getirilmesinde Sayıştayın önemli katkıları olacaktır. Diğer önemli bir nokta, Sayıştay ve Parlamento arasındaki ilişkilerin gelişmiş ülkelerdeki gibi iyi uygulama örnekleri olan bir düzeye getirilmesi gerekliliğidir. Parlamento adına denetim yapan bir kuruluşun, Parlamentoyla ilişkilerinin geliştirilmesi ve kurumsallaştırılması gerekmektedir. Bunun için, Meclis Başkanlığına, Plan ve Bütçe Komisyonuna ve Sayıştay Başkanlığına önemli görevler düşmektedir. Sayıştayca hazırlanan raporların, ilgili komisyonlarca, belki de Meclis Genel Kurulunca daha iyi değerlendirilmesini sağlayacak bir mekanizmanın kurulması gerekmektedir. Yeni yasal düzenlemelerle Sayıştaya yeni raporlama görevlerinin verildiği gözönünde bulundurulduğunda bunun önemi daha da artmaktadır. İç faktörlere baktığımızda, Sayıştayın, köklü geleneklere ve önemli birikimlere sahip olan bir kurumumuz olduğunu görüyoruz. Yolsuzlukların malî sistemi çökerttiği alanlar, genellikle Sayıştay denetimi kapsamı dışında kalan alanlardır. Tam bir etki ve ölçüm kriteri olmamakla birlikte, her yıl Sayıştay, bütçesinin 3 katı oranında yapılan fazla ödemelerin Hazineye geri kazandırılmasını sağlamaktadır. Bu, kurumun denetim etkisini malî sistemde hissettirdiğinin ve görevini bu alanda yerine getirdiğinin de bir göstergesidir. Sayıştay, insan kaynağı itibariyle oldukça genç, dinamik ve donanımlı bir kadroya sahiptir. Meslek mensuplarının yaş ortalaması 39'dur. Yabancı dil bilen ve akademik çalışmalar yapan mensuplardaki artış ise dikkat çekicidir. Ayrıca, gelecekteki görevlerine hazırlıklı olmak için Sayıştay Başkanlığının önemli bir projeyi hayata geçirmek üzere olduğunu ve iyi düşünülmüş bir strateji izlendiğini görüyoruz. Denetim kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla yürütülen bu projeyle, Sayıştay, uluslararası genel kabul görmüş standartlara uygun, bilgisayar destekli ve sistem tabanlı denetimler yapabilecektir. Yargıya yönelik raporlama faaliyetlerinin yanı sıra, hazırlanan performans ve Meclise yönelik raporlamayla, Sayıştay, varlık sebebi olan Parlamento adına denetimi daha etkin bir şekilde yerine getirebilecektir. Bunun için dil yeterliliğine, meslekî ve akademik birikime sahip, ürettikleri ürünler uluslararası alanda itibar gören ve yetişkin, eğitim uzmanı olarak yetişmiş denetçi kadrosunun bu amaca tahsis edilmesi ümit vericidir. Başkanlığın ortaya koyduğu mevcut iradenin devam ettirilmesi halinde, Sayıştayın geleceğe hazır olacağına, bu tarihî misyonunu yerine getirebileceğine inanıyoruz. Ayrıca Sayıştayın uluslararası alanda birçok ülke Sayıştayına örnek olacağına ve denetim alanında uluslararası bir eğitim merkezine dönüşeceğine inanıyoruz. Ortaya konulan Kurumsal Dönüşüm Projesinin başarıya ulaşması için bütün meslek mensuplarına önemli görevler düşmektedir. Mevcut tarihî birikim üstüne, Avrupa tecrübesi, uluslararası alanda kabul görmüş uygulamaların hayata geçirilmesi halinde, getirilen uygulamalar ithal çözümler değil, Türkiye realitesine uygun çözümler olacaktır. Sonuç itibariyle, Sayıştayın bu misyonu yerine getirebileceğine inanmak için pek çok nedenimiz vardır, yeter ki, ilgili kurumlar ve Sayıştay yönetimi ve meslek mensupları sorumluluklarını hakkıyla yerine getirebilsinler; yeter ki, ürettikleri hizmet, altına attıkları imzanın kalitesine paralel olsun. Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; Sayın Sağ tarafından da belirtildiği üzere, zaman zaman dile getirilen Sayıştay üyelikleri konusunda da ben birkaç kelime söylemek istiyorum. Bilindiği gibi, bu seçimin Sayıştay tarafından yapılmasının üzerinden yaklaşık bir yıl geçti. Ancak, Sayın Sağ, sözlerinde... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Fahrettin Poyraz (AK Parti, Bilecik). “2005 mali yılı bütçe kanun tasarısı (1 inci tur görüşmelerinde) tbmm,radyo-tv üst kurulu,cumhurbaşkanlığı,sayıştay,anayasa mah”. TBMM Genel Kurulu, 35. Birleşim tutanağı, 20 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/fahrettin-poyraz-22-2004-12-20-2005-mali-yili-butce-kanun-tasarisi-1-inci-tur-gorusmelerinde-tbmm-r (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.