# Muğla ili bodrum ilçesinden ingiltere'ye götürülen ve dünyanın 7 harikasından biri olarak kabul edilen mausoleion hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Fahrettin Üstün (CHP, Muğla) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 114. Birleşim - **Tarih:** 13 Haziran 2006 - **Gündem:** MUĞLA İLİ BODRUM İLÇESİNDEN İNGİLTERE'YE GÖTÜRÜLEN VE DÜNYANIN 7 HARİKASINDAN BİRİ OLARAK KABUL EDİLEN MAUSOLEİON HAKKINDA - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/fahrettin-ustun-22-2006-06-13-mugla-ili-bodrum-ilcesinden-ingiltere-ye-goturulen-ve-dunyanin-7-harik > Fahrettin Üstün (CHP), 13 Haziran 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 114. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: MUĞLA İLİ BODRUM İLÇESİNDEN İNGİLTERE'YE GÖTÜRÜLEN VE DÜNYANIN 7 HARİKASINDAN BİRİ OLARAK KABUL EDİLEN MAUSOLEİON HAKKINDA); konuşma 607 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) FAHRETTİN ÜSTÜN (Muğla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; dünyanın yedi harikasından biri olarak kabul edilen Mausoleion'la ilgili gündemdışı söz aldım; hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum. Plinius'un anlatımına göre, antik çağlarda dünyanın yedi harikasından biri sayılan Mausoleion'da, mimarî açıdan bir ilkle karşılaşılmaktadır. İyon tarzı mimarî ile Mısır tarzının bir arada kullanıldığı tek örnektir. Anadolu'da piramidal çatıya sahip bu döneme ait başka bir yapı bulunmamaktadır. Yaklaşık 50 metre yüksekliğinde olan yapı, en altta yükselen bir podyum, onun üzerinde sütunlu ve bir İyon tapınağını andıran bölüm, en üstte ise 24 basamaklı bir piramitten oluşur. Piramit, beyaz mermerdendir; İskenderiye Limanının karşısında bulunan Paros Adasından özel seçilmiştir. Piramidin en alt basamağı üzerinde koruyucu aslan heykelleri vardır. Anıtsal mezarın en tepesinde ise bir atlı arabanın içerisinde duran Kral Mausolos ve Artemisia'nın heykelleri bulunmaktadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 12 nci Yüzyılda Piskopos Eustathios, yapıyı sağlam olarak en son görenlerdendir. Yaklaşık 1 500 yıl ayakta duran anıt, muhtemelen 1304 yılındaki büyük Anadolu depreminde yıkılmıştır. Rodos Şövalyeleri Bodrum'a geldiğinde ise anıtın yıkık bir halde olduğu anlaşılır. Kalenin inşaı sırasında Mausoleion'un taşları ve sütunları kullanılmıştır. Daha sonra balistik silahların gelişmesi neticesinde tekrar kale duvarlarını yükseltmek ihtiyacını duyan Rodos Şövalyeleri, Mausoleion'a 1481 yılında tekrar gelerek mezar odasına kadar inmişlerdir. 1486 yılında, İngiltere'nin İstanbul'daki elçisi Lord Stradford Canning, dönemin Osmanlı Padişahı Abdülmecid'den, Rodos Şövalyelerinin kale duvarlarını süslemek için kullandığı 13 kabartmayı İngiltere'ye götürmek için izin ister. Abdülmecid, bir ferman çıkararak eserlerin taşınmasına izin verir. Kabartmalar bir İngiliz savaş gemisine yüklenip İngiltere'ye müzeye gönderilir. 1856'da İngiliz Sir Newton, Halikarnassos'u antik çağlarda ziyaret eden Romalı yazar Vitrivius'u okuyarak yaptığı araştırma ve kazılar sonucunda Mausoleion'u bulur. Mezar odasına inen merdivenler ve mezar odasına girişi bloke eden büyük taş dışında, Kral Mausolos ve eşi Artemisia'ya ait heykeller ile anıtın kabartmaları ve mimarî parçalarını bulmuştur. Bütün bu buluntuları dönemin padişahı I. Abdülmecid'den izin alarak 1856'da British Museum'a götürmeyi başaran Newton'un kazılarından sonra yine kaderine terk edilen anıt mezar, Bodrum Müzesinin kurulmasıyla korumaya alınmıştır. 1856 yılında I. Abdülmecid'den izin alırken, I. Abdülmecid, o eserleri götürürken yolda size harçlık olsun diye altın keseler sunmuştur. 1966 yılında Danimarkalı Christian Jeppesen başkanlığında arkeolojik kazının başlatılmasıyla yeniden hayat bulmuştur. Halikarnas Balıkçısı, bu parçaların kendi doğal atmosferleri yerine Londra'nın sisli, soğuk havasında olmasından büyük üzüntü duyduğundan, İngiltere Kraliçesine bir mektup yazar. Mektubunda, Londra'da sergilenen bu parçaların Bodrum için yapıldığını, asıl değerinin Bodrum mavisiyle bütünleştiğinde ortaya çıktığını ve ait oldukları ortamdan ayrılmamaları gerektiğini söyler. Kraliçe mektubu müze müdürüne iletir. Birkaç ay sonra müdürden şöyle bir yanıt gelir: "Önerinizi çok ciddiye aldık. Gerçekten de maviyle bütünleştiklerinde değerlendikleri doğru. Bu yüzden, müzede sergilendikleri salonu Bodrum mavisine boyadık. İlginize teşekkür ederiz." Değerli arkadaşlarım, yaklaşık iki yıl sekiz ay önce Kültür ve Turizm Bakanına verdiğim soru önergesine bugüne kadar yanıt alamadım ve gündemdışı söz alarak, Mausoleion'un ne zaman ülkeye kazandırılacağı konusunda bilgi istedim; ama, hâlâ bir sonuç yok. Bunun yanında, Turizm Bakanlığı bunlarla uğraşmıyor. Bodrum Yarımadası ve Gökova Körfezinde bulunan hazine ve orman arazilerinin, Kültür ve Turizm Bakanlığınca turizm tesisleri yapılması amacıyla tahsise açılan kamu arazileri olduğu gerçeği... Alakışla Koyu (Kisse Bükü) Adalıyalı mevkiinde toplam 2 550 yataklı 3 adet, Çökertme Koyunda 200 yataklı 1 adet ve Göndoğan'da ise sadece ve sadece 80 yataklı 1 adet otel için gerçekleştirilen tahsisler var. Sayın Koç "hukukî hata yok" diye koylara inşaat izni verince, Çanakkale'den Antalya'ya kadar 89 bakir koy, mavi turun kalbi Bodrum'da ise sadece 3 koy kaldı. 3 koydan biri olan ve SİT alanı olduğu için çivi çakılmasına izin verilmeyen Kisse Bükü'nde dahi inşaat izni çıktı. Kısa süre önce de Gündoğan'ın yeşil alanları otel yapımı için tahsis edildi. 1982 yılında çıkarılan Teşvik Kanununa göre kıyılarda otel yapılıyor. Arazi Tahsis Komisyonunun belirlediği yerler, ihale yapılmadan, kırkdokuz yıllığına, cironun yüzde 1-2'si karşılığında tahsis ediliyor. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Fahrettin Üstün (CHP, Muğla). “Muğla ili bodrum ilçesinden ingiltere'ye götürülen ve dünyanın 7 harikasından biri olarak kabul edilen mausoleion hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 114. Birleşim tutanağı, 13 Haziran 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/fahrettin-ustun-22-2006-06-13-mugla-ili-bodrum-ilcesinden-ingiltere-ye-goturulen-ve-dunyanin-7-harik (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.