# Tc ve yemen cum. arasında yatırımların karşılıklı teşvikine ilişkin sözleşme ( s. sayısı : 196 )

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Fahri Keskin (AK Parti, Eskişehir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 2. Birleşim
- **Tarih:** 2 Ekim 2003
- **Gündem:** TC VE YEMEN CUM. ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİNE İLİŞKİN SÖZLEŞME ( S. SAYISI : 196 )
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/fahri-keskin-22-2003-10-02-tc-ve-yemen-cum-arasinda-yatirimlarin-karsilikli-tesvikine-iliskin-so

> Fahri Keskin (AK Parti), 2 Ekim 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 2. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TC VE YEMEN CUM. ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİNE İLİŞKİN SÖZLEŞME ( S. SAYISI : 196 )); konuşma 589 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA FAHRİ KESKİN (Eskişehir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti ile Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma hususunda, mensubu bulunduğum AK Parti Grubunun ve şahsımın görüş ve düşüncelerini sizlere arz etmek üzere huzurlarınızda bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlarım.

Bizim milletimizin kaderinde, halkımızın zihninde, halkımızın gönlünde Yemen'in ayrı yeri ve önemi vardır. Yemen, fiziken Arap Yarımadasının güneyinde olan ve Osmanlı hâkimiyetinde yüzyıllarca kalmış bir vatan parçasıydı. Bu dönem Yemen için bir istikrar, huzur ve refah dönemi olmuştur. Tarihte ise, Osmanlının gücünün, Osmanlının ihtişamının, Osmanlının ihanete uğrayışının yakın tanığı ve şahididir Yemen.

Stratejik konumundan dolayı Osmanlı buraya büyük önem vermiştir. Yemen, Arap Yarımadasının, bölgenin ticaret yollarının kontrol ve kilit noktası durumunda bulunuyordu. Aden Körfezi münasebetiyle Portekiz'in hâkimiyetinden arındırmak için İngiliz tahrikleri ve tertipleriyle

(1) Açıkoylama kesin sonuçlarını gösteren tablo tutanağın sonuna eklidir.

(2) 196 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

Osmanlının en yorgun olduğu dönemlerde, son olarak da İmam Yahya isyanları neticesinde, bu topraklarda, Osmanlı, 450 000 askerimizi şehit olarak vermiştir; tam 450 000. Analar, nineler, genç kızlar şehitlerin arkasından sel gibi gözyaşı dökmüşler, ağıtlar ve türküler yakmışlardır. "Adı Yemendir/Gülü çemendir/ Giden gelmiyor/ Acep nedendir" mısraları o günleri ifade eder.

1924 yılında hâkimiyetimizden çıkan Yemen, kuzey ve güney Yemen olarak ikiye ayrıldı, 1967'ye kadar krallıkla yönetildi, 1967'den sonra cumhuriyet dönemine geçen Yemen, 1970'li yıllarda iki Yemen'in birleşmesiyle milletler camiasına Yemen Cumhuriyeti olarak girdi.

Osmanlıdan kopan bütün uluslar gibi onlar da içine düştükleri istikrarsızlık ve haksızlık karşısında oyuna geldiklerini kabulle "ah Osmanlı, ah Türkler" diyerek Osmanlıyı arar duruma düştüler. Türklere karşı duyulan sevgi, atalarımızdan bize burada bir mirastır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 26 Ağustos 1991 tarihinde imzalanan onay belgesi, 27 Temmuz 1995 tarihinde teati edilen Ticaret, Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşması Türkiye ile Yemen arasındaki ekonomik ilişkilerin temelini teşkil etmektedir. Türkiye Cumhuriyeti ile Yemen Cumhuriyeti arasında iki ülke yatırımcılarının karşılıklı işbirliği ve temasta bulunmaları, Yemen ve Türk iş dünyasının bir araya geleceği ortak ticaret fuarlarının kurulması, iş toplantılarının tertiplenmesi, ilişkilerimizin gelişmesine katkılar sağlayacaktır. İki ülke arasında, ticaret ve sanayi odalarının bunda öncülük yapmaları gerekmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yemen 16 000 000 nüfuslu, yüzde 99'u Müslüman, resmî dili Arapça, başkenti Sana olan bir kardeş ülkedir. Kişi başına 450-500 dolar gelir düşmektedir.

Yemen ekonomisi, birinci derecede tarım ve hayvancılığa dayanır. Bunun millî hâsıladaki payı yüzde 21'dir. Pamuk, ihraç ürünü olarak ülkenin en önemli gelir unsurudur; bundan sonra hurma, muz, kahve gelir. Deniz ürünleri ve tuz da önemli bir ihraç kaynağıdır.

Son dönemde, Yemen'de petrol ve doğalgaz ihracı da büyük önem arz etmektedir. Hampetrol ve doğalgazın ihracattaki payı yüzde 89'dur. İthal ettiği malların başında ulaşım araçları, makineler, savunma araçları, elektrikli ve elektronik eşyalar gelmektedir.

Modern bir devlet yapısına kavuşma azminde olan ve bu yolda gayret sarf eden bu ülke için, bizim mühendislik hizmetleri ve teknoloji sunmamız mümkündür.

4-7 Eylül 2000 tarihlerinde, iki ülke heyetleri arasında Ankara'da bir toplantı yapılmış, iki ülke yetkilileri ticarî ilişkileri artırma kararı almıştır. Ortak yatırımların yapılması, bir iş konseyi kurulması konularında mutabakata varılmıştır, gümrük alanlarında işbirliği yapmaları kararlaştırılmıştır.

Geçmiş yıllarda, Ocak 2000 tarihi itibariyle Türk firmaları 75 000 000 dolar tutarındaki Marib Barajını ve sulama projesini burada gerçekleştirmiştir. Yine, bir Türk firması, deprem sonrası 11 000 000 dolar tutarında, burada deprem evleri inşa etmiştir,. Ülkemizde, 30.11.2001 tarihi itibariyle, toplam 14 adet Yemen menşeli firma faaliyete geçmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti ile Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşmanın iki ülke halkları ve işadamları açısından çok büyük önemi vardır. Bu iki ülke arasındaki anlaşmanın daha da geliştirilmesi iki ülkenin yararınadır.

Grubumuz adına, getirilen bu tasarıya olumlu oy vereceğimizi bildirir, Heyetinizi saygıyla selamlarım. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Fahri Keskin (AK Parti, Eskişehir). “Tc ve yemen cum. arasında yatırımların karşılıklı teşvikine ilişkin sözleşme ( s. sayısı : 196 )”. TBMM Genel Kurulu, 2. Birleşim tutanağı, 2 Ekim 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/fahri-keskin-22-2003-10-02-tc-ve-yemen-cum-arasinda-yatirimlarin-karsilikli-tesvikine-iliskin-so (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
