# 11 ekim 1922 tarihinde imzalanan mudanya mütarekesinin yıldönümü nedeniyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Faruk Anbarcıoğlu (AK Parti, Bursa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 7. Birleşim
- **Tarih:** 15 Ekim 2003
- **Gündem:** 11 EKİM 1922 TARİHİNDE İMZALANAN MUDANYA MÜTAREKESİNİN YILDÖNÜMÜ NEDENİYLE
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/faruk-anbarcioglu-22-2003-10-15-11-ekim-1922-tarihinde-imzalanan-mudanya-mutarekesinin-yildonumu-neden

> Faruk Anbarcıoğlu (AK Parti), 15 Ekim 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 7. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 11 EKİM 1922 TARİHİNDE İMZALANAN MUDANYA MÜTAREKESİNİN YILDÖNÜMÜ NEDENİYLE); konuşma 602 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

FARUK ANBARCIOĞLU (Bursa)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 11 Ekim 1922 tarihinde imzalanan ve cumhuriyet tarihimizde önemli bir dönüm noktası olan Mudanya Mütarekesinin yıldönümü nedeniyle söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Meclisimizi ve bizleri televizyonları başında izlemekte olan Yüce Milletimizi en derin sevgi ve saygılarımla selamlıyorum.

Mudanya, milattan önce 14 üncü Yüzyıla dayanan tarihî ve coğrafik özellikleriyle her zaman dikkatleri üzerine çekmiş şirin bir sahil yöremizdir.1321 yılında Osmanlı topraklarına katılan Mudanya, geçmişte olduğu gibi, Millî Mücadele yıllarında da cumhuriyet tarihimize damgasını vurmuş, Doğu Trakya ve Boğazlarımızın bugünkü misakımillî sınırlarımıza dahil edilmesini somutlaştıran en önemli anlaşmalardan birisi burada, Mudanya'da imzalanmış ve tarihe "Mudanya Mütarekesi" olarak geçmiştir.

Sayın milletvekilleri, Mudanya Mütarekesi sürecini kısaca özetlemek gerekirse; görüşmelere, 3 Ekim 1922'de Mustafa Kemal'in öngörüşmeleri neticesinde Mudanya'da başlanılmış, ülkemizi Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa, İngiltere'yi General Harrington, Fransa'yı Generel Charpy ve İtalya'yı da General Mombelli temsil etmiştir. Çetin geçen görüşmeler sonucunda 11 Ekim 1922 tarihinde imzalanmıştır. Hatta, görüşmeler o kadar çetin geçmiştir ki, bazı tarihçilerimiz "Mudanya savaşı" olarak isimlendirmiştir. Ancak, Yunanistan, görüşmelere ve imza törenine katılmamasına rağmen, üç gün sonra, yani 14 Ekim 1922 tarihinde bir hükümet bildirisiyle, silah bırakma şartlarını aynen kabul ettiğini açıklamak zorunda kalmıştır. Yunanların görüşmelere katılmamasının asıl nedeni, Doğu Trakya'yı kesinlikle bırakmak istememeleriydi. Görüşmeler başlamadan önce, Türklerin Trakya'ya geçmeye kalkışmaları halinde yeni bir savaşa girmekten çekinmeyeceklerini söyleyen İngiltere Başbakanından da cesaret alıyorlardı; ancak, Fransa Başbakanı Raymond Poincare'nin "Türklerin ulusal kurtuluş hareketini takdir ve saygıyla karşılıyoruz; barışçı bir tutum izleyeceğiz" sözleri, çaresizliklerini gözler önüne seriyordu ve mütarekenin imzalanmasından sekiz gün sonra, 19 Ekim 1922 tarihinde de İngiltere Başbakanı istifa etmek zorunda kalıyordu.

Değerli arkadaşlarım, bu anlaşmanın içeriği ve açtığı süreç neydi; anabaşlıklar halinde kısaca şöyle özetleyebiliriz:

1- Ateşkes anlaşmasıyla, Türkiye ile Yunanistan arasındaki silahlı çatışmaya son verilmiş; Trakya, Meriç sınır olmak üzere Türkiye'ye bırakılmıştır.

Ayrıca, Yunanlar 15 gün içerisinde Trakya'yı boşaltacaklardır. Yunanlardan boşalan yerlere itilaf devletleri birlikleri girecek, onlar da en geç bir ay içerisinde Trakya'yı Türklere teslim edeceklerdir.

2- Her şeyden önce, askerî zaferimizi tamamlayan, siyasî ve diplomatik bir zaferdir.

3- Tek bir kurşun bile atılmadan, kan dökülmeden kazanılmış bir zaferdir.

4- Bu anlaşmayla, Yunanların 15 Mayıs 1919'da İzmir'i işgaliyle başlayan Ulusal Kurtuluş Savaşı, askerî açıdan sona ermiştir.

5- Bir millete ancak bir meydan muharebesinin kazandırabileceği toprakları Türk Milletine kazandıran ender anlaşmalardan birisidir.

Yine bu anlaşmanın en önemli sonuçlarından birisi de, geçmişte olduğu gibi gelecekte de büyük stratejik önemi bulunan İstanbul ve Boğazlar Türk yönetimine bırakılmış, misakımillî hayal olmaktan çıkmış, artık, gerçek olmuştur.

Ünlü İngiliz tarihçisi Arnold Toynbee'ye göre, imzalanan bu ateşkes anlaşması, Mustafa Kemal ve arkadaşlarının baskısı altında müttefiklerin teslim olmaları demektir.

Fransız General ise "İsmet Paşa bize mağlup generaller muamelesi yaptı" demekten kendini alamamıştır.

Anlaşmanın neticesinde, Batılı müttefiklerin en korktukları olay olan savaşın Avrupa'ya sıçraması önlenmiş ve bölgeye uzun süreli bir barış ortamı getirecek olan Türk Devletinin varlığı Batılılarca resmen kabul edilmiştir. Evet, Ulusal Kurtuluş Savaşının askerî aşamasının başarıyla tamamlandığını gösteren belgelerden biri olan Mudanya Mütarekesi...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun Sayın Anbarcıoğlu; konuşmanızı tamamlar mısınız.

FARUK ANBARCIOĞLU (Devamla) - Teşekkür ederim, bitiriyorum.

...askerî çatışmalara da son vererek, Lozan Barış Antlaşmasının yolunu açmış, bir köprü oluşturmuş ve cumhuriyet tarihimize altın harflerle yazılmıştır. 1949 yılında Lami Güray, şiirinde, mütarekeyi şu dizelerle anlatmaya çalışmıştır:

"Tarihe armağanım Mudanya benim adım,

Kurtuluş Savaşında yürüdüm adım adım,

Saldırgan palikarya dökülünce denize,

Direnen delegeler, gelivermişti dize...

Sevr'i parçalayınca, yenilmez çelik ordum,

Zeytin yapraklarımla Lozan'da barış kurdum,

Kalbimde saklı durur Mütareke Zaferim,

Ata'm ve İnönü'mle, yurdumda hayat buldum..."

Saygıdeğer milletvekilleri, o günkü güç koşullarda itilaf kuvvetlerine isteklerimizi kabul ettiren ve Türkiye'nin öngördüğü şekilde Mudanya Mütarekesini imzalamaya zorlayan eşsiz devlet adamlarımızı huzurlarınızda rahmetle anıyor, Yüce Meclisimizi ve Yüce Milletimizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Faruk Anbarcıoğlu (AK Parti, Bursa). “11 ekim 1922 tarihinde imzalanan mudanya mütarekesinin yıldönümü nedeniyle”. TBMM Genel Kurulu, 7. Birleşim tutanağı, 15 Ekim 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/faruk-anbarcioglu-22-2003-10-15-11-ekim-1922-tarihinde-imzalanan-mudanya-mutarekesinin-yildonumu-neden (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
