# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Faruk Bal (MHP, Konya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 100. Birleşim
- **Tarih:** 3 Mayıs 2010
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/faruk-bal-23-2010-05-03-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas

> Faruk Bal (MHP), 3 Mayıs 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 100. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 411 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

FARUK BAL (Konya) – Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; değişiklik önergesi üzerinde Milliyetçi Hareket Partisinin görüşlerini açıklamak üzere huzurunuzdayım. Yüce heyeti saygıyla selamlıyorum.

Siyasi partiler milletimizin ortaya koyduğu sivil organlardır ve milletimizin değeridir. Bu sebepledir ki siyasi partiler demokrasimizin vazgeçilmez unsurudur. Milliyetçi Hareket Partisi bu anlayışla hadiseye baktığı içindir ki siyasi partilerin belirli çerçeve içerisinde değerlendirilmesini ve evrensel değerler dışında, kapatılma tehlikesi içerisinde kalmamalarını ön planda tutmaktadır. Bu itibarla da Adalet ve Kalkınma Partisi hakkında geçtiğimiz süreçte kapatma davası açılır açılmaz, Milliyetçi Hareket Partisi demokrasiye olan saygısı ve evrensel değerlerle barışık siyasi düşüncesinin gereği olarak siyasi parti kapatma konusundaki Anayasa hükmünün gerek Venedik Kriterleri ve gerekse insan hakları evrensel değerleri çerçevesi içerisinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin vardığı sonuca göre yeniden tanzim edilmesi gerektiğini ifade etmiş ve bu konuda bir Anayasa değişikliği yapılmasını önermişti. Dolayısıyla, Milliyetçi Hareket Partisi, bugün bu teklifi verirken aynı değerleri muhafaza eden bir partidir ve bugünkü teklifin de içinde bulunduğumuz süreçte demokratik bir yönünün bulunmadığı ve Anayasa’nın özüyle sözüyle çelişen bir yapıda olduğunu ifade etmektedir.

Değerli arkadaşlarım, birinci olarak, siyasi partilerin mali denetimlerinin Anayasa Mahkemesinden alınıp Sayıştaya verilmesi… Sayıştayın nasıl teşkil edildiğine dair yaşadığımız gerçekler dikkate alındığında, siyasi partilerin anayasal ve yargısal bir teminattan uzaklaştırıldığı düşüncesindeyiz. Diğer taraftan, siyasi partiler hakkında cumhuriyet başsavcısının, kapatma davası açmadan önce Türkiye Büyük Millet Meclisinden izin alma işlemi, hiçbir ahlaki, hiçbir siyasi ve hiçbir demokratik değere dayanmayan, sadece “Siyasi partiler kapatılamaz.” sonucuna ulaşabilmek için ortaya konulmuş bir düşünceden ibarettir.

Değerli arkadaşlarım, siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin izni verecek olan Türkiye Büyük Millet Meclisinde teşkil edilecek komisyon, bu Mecliste grubu olan partilerden oluşacaktır. Oysa, Türkiye’de bu Mecliste temsil edilmeyen siyasi partiler hakkında da kapatma kararı verilebileceğine göre bu, başından bir eşitsizlik yaratmaktadır.

Diğer taraftan, bu komisyona iştirak edecek olan, siyasi bir karara imza atacak olan milletvekillerinin şu düşünceler ile anayasa hukuku çerçevesi içerisinde, vicdanlarının Anayasa mecburiyeti hâline dönüştürülmesi hiçbir değerle bağdaştırılamayacaktır. Elbette siyasi partilerin biri diğerinin siyasi rakibidir. Elbette siyasi partiler arasında olması gereken bir gerçek vardır, o da siyaseten çıkar farklılıkları vardır, siyaseten menfaat zıddiyeti bulunmaktadır. Dolayısıyla, siyaseten menfaat zıddiyeti bulunduğu bir parti hakkında bir milletvekilinin vicdanını Anayasa ile mahkûm ederek karar vermeye zorlamak hiçbir ahlaki değerle bağdaşmamaktadır.

Diğer taraftan, geçmişte örneklerini gördüğümüz gibi, gerek gensorularda gerek dokunulmazlık oylamalarında gerekse hükûmetlerin düşürülmesine ilişkin ya da kurulmasına ilişkin oylamalarda, milletvekillerinin vicdanlarını pazarlamanın yeni bir versiyonunu yaşamaktayız ve buna anayasal bir zemin hazırlamaktayız. Milletvekilinin bu komisyonda karar verir iken nasıl pazarlıklar ile vicdanını Anayasa gereği bir mahkûmiyete dönüştüreceğini şimdiden görebilmekteyiz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Faruk Bal (MHP, Konya). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 100. Birleşim tutanağı, 3 Mayıs 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/faruk-bal-23-2010-05-03-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.