# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Fatma Nur Serter (CHP, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 90. Birleşim
- **Tarih:** 21 Nisan 2010
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/fatma-nur-serter-23-2010-04-21-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas

> Fatma Nur Serter (CHP), 21 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 90. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 435 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

FATMA NUR SERTER (İstanbul) – Teşekkür ederim.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; çerçeve 7’nci maddeyle ilgili kişisel görüşlerimi ifade etmek için söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, şimdi burada AKP sözcülerinin yaptığı konuşmaları dinliyoruz. Hepsi bu maddeden bahsederken ne kadar grev hakkının geliştiğini, geliştirildiğini, ne gibi yeni özgürlüklere sahip olduğumuzu -Anayasa’daki yeni düzenlemelerle- anlatıyorlar. Şimdi, gerçekten 7’nci maddeye baktığımızda, Anayasa’nın 54’üncü maddesinin metninden iki paragrafın çıkarılmış olduğunu görüyoruz. Üçüncü fıkranın çıkarılması son derece uygun olmuştur. Yedinci fıkranın çıkarılması ise ilk başta grev hakkını geliştiren ve zenginleştiren bir anlayış gibi yorumlanabilse de aslında arka planında lokavtı bir hak olarak tescil ettirmeyi amaçlayan bir düzenleme yatmaktadır.

Şimdi, değerli milletvekilleri, isterseniz, Anayasa’nın 54’üncü maddesinin başlığına bir bakalım, başlık nedir: “Grev hakkı ve lokavt” Yani o değiştirmekte olduğumuz ve çok eleştirdiğimiz 82 Anayasası lokavtı bir hak olarak kabul etmemiştir ve doktrindeki bütün tartışmalar da bu noktada birleşmiştir: Lokavt, Türk hukukuna göre bir hak değildir.

Şimdi, bakalım 7’nci maddenin gerekçesine, 7’nci maddenin gerekçesi ne diyor: “Söz konusu düzenleme ile grev ve lokavt hakkının kullanılabilmesi bakımından ileri bir adım atılmıştır.” diyor.

Burada bu hakkın… Bir kere, lokavtı bir hak olarak tescil ediyorsunuz, bir de bunun kullanılabilmesinin önünü açtığınızı açık bir biçimde gerekçede ifade ediyorsunuz.

Şimdi, metinden çıkarılan yedinci fıkraya bakıyoruz, bu fıkranın içinden “grev”leri ayıklayarak okuduğumuzda -yasak kalktı ya- siyasi amaçlı lokavt, dayanışma lokavtı, genel lokavtın artık yasak olmaktan çıkarıldığını çok net olarak görüyoruz. Demek ki grevi kullanarak yani sağ gösterip sol vurarak, aslında lokavtın bir hak hâline getirildiği gerek madde gerekçesinde gerekse içerik itibarıyla incelendiğinde açıkça ortaya çıkmaktadır.

Şimdi, bütün bunlar yapılırken bakıyoruz tabii, 54’üncü maddenin acaba beşinci fıkrasında yeni bir düzenleme yapılmış mı, hani, grevin yasaklandığı ve ertelendiği hâller konusunda? Böyle bir şeyin de yapılmamış olduğunu görüyoruz.

Oysa, hani biz hep referans olarak Batı’yı, ILO’yu AB’yi filan alıyoruz ya, o zaman bakıyoruz, Mart 2010’da ILO Uzmanlar Komitesi grev konusundaki kısıtlamalar dolayısıyla Türkiye’yi çok ciddi şekilde eleştirmiştir. Daha da önemli olan bir başka konu ILO Aplikasyon Komitesi -yani ILO’nun, ILO sözleşmelerinin uygulamalarını denetleyen, inceleyen, değerlendiren Komite- 2009 yılında Türkiye’yi ILO sözleşmelerini en kötü uygulayan 26 ülke içine almıştır. Kaç ülkeden? 184 ülkeden 26 ülke içerisine almıştır, en kötü uygulayan ILO sözleşmelerini. Acaba diğer ülkelerin arasında kimler var? Şu insan hakları konusunda çok meşhur olan bazı ülkeler; mesela Myamar, Kolombiya, Pakistan, Etiyopya, Guatemala, Filipinler, Belarus. Türkiye, bu ülkelerle birlikte ILO sözleşmelerini en kötü uygulayan ülkeler listesine alınmıştır. Bu mudur başarı? Değerli arkadaşlar, burada konuşup duruyorsunuz, bu mudur başarı? Bundan kim sorumludur? Muhalefet mi sorumludur? Tabii ki iktidar sorumludur. İktidar döneminde, 2009’da, Türkiye’yle ilgili böyle bir hüküm veriliyorsa, bundan iktidar sorumludur.

Şimdi, emekçi hakkı, işçi hakkı…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Fatma Nur Serter (CHP, İstanbul). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 90. Birleşim tutanağı, 21 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/fatma-nur-serter-23-2010-04-21-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.