# Türk ceza kanunu tasarısı (ss.664) ve (664'e 1inci ek)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Fehmi Hüsrev Kutlu (AK Parti, Adıyaman)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim
- **Tarih:** 15 Eylül 2004
- **Gündem:** TÜRK CEZA KANUNU TASARISI (SS.664) VE (664'E 1İNCİ EK)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/fehmi-husrev-kutlu-22-2004-09-15-turk-ceza-kanunu-tasarisi-ss-664-ve-664-e-1inci-ek

> Fehmi Hüsrev Kutlu (AK Parti), 15 Eylül 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRK CEZA KANUNU TASARISI (SS.664) VE (664'E 1İNCİ EK)); konuşma 437 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

FEHMİ HÜSREV KUTLU (Adıyaman) - Sayın Başkanım, sayın milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Türkiye'de, geçtiğimiz üç dört yıl içerisinde en fazla tartışılan madde, Türk Ceza Kanununun 312 nci maddesi olmuştur; âdeta, Türkiye'de hukukun bittiği, yargının siyasallaştığı iddialarının merkezi haline gelmiştir. Yeni bir ceza kanunu yaptığımız bir dönemde, bu maddenin çok daha iyi düzenlenerek fikir hürriyetlerini engellemeyecek bir hale getirilmesi temennimizdi; ancak, mevcut haliyle muhafaza edildi. Aslında, mevcut halinde de çok büyük sıkıntılar olmaması gerekirdi; çünkü, madde metni gayet açık ve sarihtir. Ancak, maalesef, kanunlarımız, bazen kanun metinlerine göre değil de, mevcut siyasî konjonktüre göre uygulandığı için geçtiğimiz dönemlerde bu sıkıntıları yaşadık.

Biz, Ceza Kanunumuza birtakım yeni hükümler getirdik, soykırımı cezalandırdık. Geçmiş dönemi incelediğimiz zaman, 312 nci madde uygulanılarak bazı fikir soykırımlarının yapıldığını müşahede etmekteyiz. Bir gazetenin sahibi 312 nci maddeden cezalandırıldı. Yetmedi, bütün yazarları hakkında 312 nci maddeden dava açıldı. Bu mahkemeler karar verdikten sonra, geçen dönem Ceza Kanununda bir değişiklik yapıldı ve kamu düzenini bozma, artırıcı unsur olmaktan çıkarılıp aslî unsur haline getirildi.

Bütün hukukçuların ittifak ettiği bir konu, daha önce kamu düzenini bozmaktan cezası artırılmamış sanıklar, bu değişiklik uyarınca beraat etmesi gerekirken, maalesef, uygulamada yine aynı şekilde cezalandırıldılar ve iadei muhakeme talepleri reddedildi. 312 nci madde, şimdiki Ceza Kanunumuzda 206 ncı madde olarak Adalet Komisyonunda görüşülürken, Yargıtaydan gelen bir yargıcın veya savcının tutanağa geçen beyanları aynen şöyle: "Bu maddelerde yargıç yüzde 95, yasa metni yüzde 5 etkilidir."

Arkadaşlar, biz yargı kararlarına güvenmek, saygı duymak zorundayız; ama, yargıçlar da şunu unutmamalıdır ki, verecekleri kararlar kanuna uygun olmalıdır ve yasa koyucunun iradesini esas almalıdır. Siz ne yasa çıkarırsanız çıkarın biz bildiğimizi okuruz mantığı, yasal değildir ve yargı sistemini yıpratır.

Türkiye'de 312 nci maddeden yüzlerce kişi, binlerce kişi yargılandı, yüzlerce kişi mahkûm oldu. Önce, daha çok sosyal demokrat arkadaşlarımız mahkûm oldu, bu kanun gerekir gibi bir düşünceye kapıldık, sonra, daha tasvip ettiğimiz düşünceler mahkûm oldu, feveran ettik ve daha önceden mahkûm olanlar bu kanun lazım dedi.

Arkadaşlar, hukuk, hepimize lazım. Yargıçlarımızın... Ben, burada, geçmişte olan bir yanlışlığın tutanağa geçmesi için bu sözleri söylüyorum. 312 nci maddenin Türk yargı hayatındaki uygulaması yanlıştır, siyasî konjonktürlere göre mahkûmiyetler verilmiştir, hiç değilse bundan sonra bu tip yanlışlıkların yapılmaması gerekir. Kanunda yazan şeyler yorumlanarak genişletilemez. Eski bir Adalet Bakanımız, Adalet Bakanıyken şöyle bir ifadede bulundu: "312 nci madde, biraz zorlanarak, 163'ün yerine uygulanıyor." Türkiye'de hiçbir yargıcın, dünyada hiçbir yargıcın, ceza kanunu maddesini zorlayarak, yorumlayarak, genişletmesi, kaldırılan başka bir maddenin yerine uygulaması mümkün değildir. Dilerim ki, bundan sonra yargıçlarımız kanunun metnine, yasa koyucu olan bu yüce çatının altında toplanan siz yasa koyucuların iradesine uygun hareket eder ve 312 nci maddeyi, fikirleri kısıtlayan, özgürlükleri törpüleyen bir madde olarak kullanmazlar.

Hepinize saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Fehmi Hüsrev Kutlu (AK Parti, Adıyaman). “Türk ceza kanunu tasarısı (ss.664) ve (664'e 1inci ek)”. TBMM Genel Kurulu, 120. Birleşim tutanağı, 15 Eylül 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/fehmi-husrev-kutlu-22-2004-09-15-turk-ceza-kanunu-tasarisi-ss-664-ve-664-e-1inci-ek (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.