# Aile mahkemelerinin kuruluş ve görev ve yargılama usullerine dair kanun tas. - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Feridun Ayvazoğlu (CHP, Çorum) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim - **Tarih:** 9 Ocak 2003 - **Gündem:** AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ VE GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN TAS. - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/feridun-ayvazoglu-22-2003-01-09-aile-mahkemelerinin-kurulus-ve-gorev-ve-yargilama-usullerine-dair-kanu > Feridun Ayvazoğlu (CHP), 9 Ocak 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: AİLE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ VE GÖREV VE YARGILAMA USULLERİNE DAİR KANUN TAS.); konuşma 719 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) FERİDUN AYVAZOĞLU (Çorum) - Sayın Başkan, değerli milletvekillerimiz; bugün, Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun Tasarısı ile ilgili, şahsım adına söz almış bulunuyorum. Öncelikle, ülkemizi yasa boğan, Diyarbakır'da dün meydana gelen kazada ölenlere Allah'tan rahmet diliyor, kalanlara geçmiş olsun diyorum. Ayrıca, bugün Malatya havaüssünden kalkan 2 askerî uçağımızın çarpışması sonucu meydana gelen kazada şehit olan subaylarımıza da, yine, Allah'tan rahmet diliyor, kalanlara da aynı dileklerimi, aynı duygularımı iletiyorum. Bugün görüşülmekte olan bu tasarının, hukukumuzda yepyeni bir mahkeme kurmakta olan bir tasarı olduğunu biliyoruz. Adına "ihtisas mahkemesi" diyeceğimiz böyle bir mahkemenin, Batı normları çerçevesinde, gerek Almanya'da gerekse Kanada'da yer aldığını ve aktif bir faaliyet gösterdiğini de bilmekteyiz. Bu mahkemelerin kurulmasındaki temel amaca bakıldığında, gerek hükümet gerekçesinde gerekse Adalet Komisyonumuzda yapılan görüşmeler sonucu temel alınan görüşler doğrultusunda, Anayasamızın 41 inci maddesinde yer alan, aile Türk toplumunun temelidir, ilkesidir. Ailenin kurulmasının ne olduğunu Medenî Kanunumuza göre yine hepimiz bilmekteyiz. Ailenin, resmî nikâh aktinin karı koca arasında yapılması suretiyle meydana geldiğini ve bunun aile adını aldığını yine yasalarımız göstermektedir. Aile, Türk toplumunun temelidir dediğimizde, ailenin temelinde anne ve babanın olduğunu; ancak, aile kurulurken çocukların olmadığı bir ailenin ve ailelerin de mevcut olduğunu gözden uzak tutamayız. Böyle bir anlayış içerisinde, yeni kurulacak bu mahkemenin yargıçlarının seçiminden tutalım, psikolog ve pedagoglarda aranılacak niteliklere de yasa tekniği açısından bakıldığında, birtakım eksikliklerin olabileceğini gözden uzak bulunduramayız. Mutlaka sosyal devlet anlayışı içerisinde, ailenin bireylerinin, bireyin özgürlüğünün ve rahatının yerine getirilmesi için birinci derecede görevli olduğunu da biliyoruz. Sosyal devlet anlayışı bunu gerektirmektedir. Yine, kuruluş süresi olarak, bu mahkemenin iki yıllık bir süre içerisinde kurulması ve diğer şartlar çerçevesinde bunun yerine getirilmesi gerektiği de maddede yer almaktadır. Biz diliyoruz ve istiyoruz ki, bu, iki yılda değil de daha kısa bir sürede yerine getirilsin; ancak, daha önce Grubumuz adına konuşan arkadaşımızın da belirttiği gibi, adalet mülkün temelidir anlayışını kabul ettiğimiz ve hiçbirimizin dilinden düşürmediği "geciken adalet adalet değildir" anlayışına rağmen, iki yıllık süreye, yeter ki yerine gelsin, yeter ki bu mahkemeler kurulduğunda faaliyetlerini yerine getirebilsin, buna razıyız; ama, adalete ayrılan payın, maalesef, şimdiye kadar olduğu gibi, bundan sonra da beklenen bir pay olmadığını, olamayacağını üzüntüyle görmekteyiz. Değerli milletvekili arkadaşlarım, böyle bir anlayışta, bizim, Cumhuriyet Halk Partisi olarak, Grubumuz adına arkadaşımın belirttiği görüşler ve şahsım adına görüşlerim doğrultusunda, böyle bir yasa tasarısına, böyle bir mahkemenin kurulmasına dair bu yasa tasarısına olumlu yönde oy kullanacağımızın bilinmesini istiyorum; ancak, Türkiye'de, çocuk mahkemeleri gibi, kurulmakta olan veya kurulup da görevlerini yapamayan onlarca mahkemenin olduğunu da biliyoruz. Bağımsız yargıdan bahsediyoruz; ama, bunların, gerçekten bağımsız yargılama yapabilmesi için, öncelikle ve öncelikle, bağımsız yargıçların bu görevleri yerine getirebilmesi çok önemlidir diye düşünüyoruz. Anayasamızın 159 uncu maddesindeki Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun oluşmasındaki bağımsızlığın, ne derece gerçek bir bağımsız yargıç teminatı olabileceğini hepimiz şüpheyle karşılamaktayız. Geliniz, öncelikle, Anayasanın 159 uncu maddesindeki Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun ilgili hükümlerini "bağımsız yargıç" adı altında neler olması gerekirse, ona göre değiştirelim; çünkü, düşününüz ki, şu anda, sadece AKP'nin tek başına iktidar olduğu bir hükümetin sayın bakanının öyle bir kurula başkanlık yapıp yapmaması, kişisel olarak sorunumuz değildir; ancak, yarın öbürgün, AKP'nin yerinde başka siyasî partilerin de görev yapacağını göz önünde tuttuğumuzda, 159 uncu maddedeki yargıç bağımsızlığının ne derece yeterinde ve yerinde olup olmadığını herhalde hepimiz bilmekteyiz. Sevgili arkadaşlar, bizim muhalefet anlayışımız, bu şekilde, toplumun ihtiyacı olan konularda, gerek mahkeme kurulması olsun gerekse toplumsal görevlere ilişkin diğer konular olsun, toplumu ilgilendiren olumlu her adıma evet şeklinde olacaktır. Önümüzdeki günlerde muhtemel bir savaş gözlemekteyiz. Eğer, biz barış istiyorsak, savaş istemiyorsak, hepimizin yine dilinden düşürmediği, Ulu Önder Atatürk'ün "yurtta sulh cihanda sulh" ilkesi doğrultusunda, bunu Yüce Meclisin çatısı altında artık gündeme getirmeliyiz. Bundan sonra ailenin parçalanmasını istemiyorsak, çocuklarımızın ölmesini istemiyorsak, gerçekten, Yüce Meclisin çatısı altında bu savaşa "Hayır" denilmesini diliyoruz ve hepimizin bu görüşlerini özgürce burada ifade etmesi gerekir diye düşünüyoruz. Sevgili milletvekili arkadaşlarım, bu duygu ve düşüncelerle, kurulacak olan mahkemeleri -ailenin, toplumumuzun temeli olduğunu kabul ederek- bu sosyal anlayış ve zorunluluk içerisinde kabul ettiğimizi bildirmek istiyoruz. Elbette, Medenî Kanun hükümlerine göre, tapu iptali ve tescile bakan bir yargıcın -elindeki topograf aletleriyle, diğer aletlerle gelip de, onu bırakıp- çocuklarla ilgili, aileyle ilgili bir karar verip yargıyı yerine getirmesindeki çelişkiyi hepimiz biliyoruz; onun için de bu yasa tasarısına, şahsım ve grubumuz adına olumlu oy kullanacağımızı ve iktidarın toplum adına, sosyal barış adına yerine getireceği her türlü olumlu adımın da yanında yer alacağımızı bildirmek istiyorum. Bu duygu ve düşüncelerimle, hepinize saygılar sevgiler sunuyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Feridun Ayvazoğlu (CHP, Çorum). “Aile mahkemelerinin kuruluş ve görev ve yargılama usullerine dair kanun tas”. TBMM Genel Kurulu, 20. Birleşim tutanağı, 9 Ocak 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/feridun-ayvazoglu-22-2003-01-09-aile-mahkemelerinin-kurulus-ve-gorev-ve-yargilama-usullerine-dair-kanu (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.