# Hakimler ve savcılar kanunda değişiklik yapılması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Feridun Ayvazoğlu (CHP, Çorum)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim
- **Tarih:** 15 Ocak 2003
- **Gündem:** HAKİMLER VE SAVCILAR KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/feridun-ayvazoglu-22-2003-01-15-hakimler-ve-savcilar-kanunda-degisiklik-yapilmasi

> Feridun Ayvazoğlu (CHP), 15 Ocak 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: HAKİMLER VE SAVCILAR KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI); konuşma 635 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

FERİDUN AYVAZOĞLU (Çorum)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan Hâkimler ve Savcılar Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının tümü üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Meclise saygılar sunuyorum.

Tasarının 1995 yılında Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş maddelerinin, 1997 yılında da hazırlanmış olmasına rağmen, bugüne kadar gelmiş olmasını, benden önceki arkadaşlarımız sırasıyla bildirdiler. Şahsım olarak, bu maddelerdeki değişikliğin amacını iki özde ve iki sorunda toplamak istiyorum. Birincisi, hâkim ve savcı açığının giderilmesine yöneliktir. Bir diğeri ise, şu anda, 48 000 sayısını bulan avukatlık mesleğindeki yığılmanın ve birikimin, çok cüzî de olsa, bu şekildeki bir yasa değişikliğiyle, eritilmesine yöneliktir. Ancak, avukatlık mesleğinden hâkimlik mesleğine, savcılık mesleğine olan talebin özüne ve sosyal içeriğine bakıldığında, şu ana kadarki değerli meslektaşlardan, avukat arkadaşlardan gelen talep ve istekler doğrultusunda, hâkimlik ve savcılık mesleğine olan talebin ve isteğin, sosyal içerikten ziyade, meslekten bir kaçış olduğunu görmekteyiz ve buna üzülüyoruz. Gerek cumhuriyet savcılığı mesleğinden ve gerekse avukatlık mesleğinden gelmiş olmam nedeniyle, bunları, bizzat, bugüne kadar yaşayageldim.

Bu amaçlara ve genel gerekçeye bakıldığında, işbu tasarının olumlu olduğunu biliyoruz ve oyumuzu bu yönde kullanacağız; ancak, geçen hafta, 9 Ocakta yasalaşan aile mahkemelerinin kurulmasıyla ilgili kanun ve -inanıyorum ki- bugün yasalaşacak olan bu tasarının değişikliğiyle ilgili paralellik birbirine özdeş hale getirildiğinde, en azından, aile mahkemelerinin kurulmasıyla ilgili kanunda atanacak hâkimlerde aranılan niteliklerin bu yasayla avukatlık mesleğinden hâkimliğe geçecek olanlarda da aranmasının, böyle bir ihtiyacı gidermesine yardımcı olacağının inancını taşımaktayım. Bunu, tavsiye olarak, küçük bir öneri olarak, Yüce Meclisin huzurunda, Sayın Adalet Bakanımıza sunmak istiyorum.

Tasarının amacının özünde bir irdeleme yaptığımızda, gerçekten, mevcut sorunların çözümüyle birlikte esas sorunların çözümünün de gerektiği ortaya çıkmaktadır.

Burada konuşan arkadaşlarımız, mutlaka, toplumun belirli kesimlerinin sorunlarını dile getirdiler; ama, biz milletvekillerine düşen görev, toplumun hangi kesimi olursa olsun, bütün kesimlerde meydana gelen ve yaşanan sıkıntıların dile getirilmesidir; bizlere düşen görev budur, milletin bize verdiği görev budur. O nedenle, biz, avukatlık mesleğindeki sorunları dile getirirken, elbette, bu kesimin de toplumun çok önemli bir kesimini teşkil ettiğini de görmezlikten gelemeyiz.

1995 yılında 35 000'e ulaşan avukat sayısı, şu anda 48 000 dolayındadır. Avukatların sorunlarının özüne bakıldığında, gerçekten, her şeyiyle, sigorta priminden tutalım bütün masraflarının kendileri tarafından ödenmiş olmasına rağmen, sosyal devlet anlayışıyla çelişen bir şekilde, ödemiş olduğu primlerin karşılığında bir avukatın sağlık hizmetlerinden faydalanmamasını sosyal devlet anlayışıyla nasıl izah edebiliriz?! Yüce Meclis tarafından bunun takdirini istiyorum.

Değerli milletvekilleri, burada sorun, avukatlık mesleğinden veya profesörlükten, doçentlikten hâkimliğe geçip geçilmemesi sorunu değildir. Özüne bakıldığında, Anayasamızda yer alan "yargının bağımsızlığı" ilkesini de hiçbir şekilde gözardı edemeyeceğimiz sorunu yatmaktadır. Yargının bağımsızlığı bağımsız yargıçlarla oluşabilir, bağımsız savunmayla oluşabilir; ama, geliniz, görünüz ki, 12 Eylül hukukunun ürünü olan 159 uncu madde Anayasamızda durduğu sürece, ne yargıçların bağımsızlığından bahsedebiliriz ne de bağımsız mahkemelerden bahsedebiliriz. Bunlardan bahsedebilmek için, 159 uncu maddede yer alan yargıçların bağımsızlığını öne çıkarmak için, siyasî iradenin etkisinden kurtulmanın yolunu hep birlikte bulmamız gerekir.

Şu anda, çok değerli hukukçu Sayın Bakanımızın kişiliğiyle veya şu anda müsteşarlık görevini yapan veya yapacak olan bir hukukçu arkadaşımızın kişiliğiyle ilgili bir sorun değildir bu sorun, anayasal bir sorundur. Eğer bir hâkimin, bir savcının, özlük haklarıyla, atanmasıyla ilgili, bir yerden bir yere geçici görevle görevlendirilmesiyle ilgili yetki ve sorumluluk Sayın Adalet Bakanının şahsında ise, o yargıcın ne şekilde siyasî iradeden uzak bir biçimde yargı yapabileceğinin takdirini siz saygıdeğer milletvekillerine bırakıyorum.

Sevgili arkadaşlar, değerli milletvekilleri; eğer, bizler, bu ülkede, Yüce Meclisin çatısı altında, milletvekili olarak, yasal süre içerisinde görev yapmaya devam edeceksek ve bunu milletin adına devam ettireceksek, hiçbir şekilde, toplumun kesimlerinden, sorunlarından birbirimizi soyutlayamayız. O nedenle, görüşülmekte olan bu tasarının özüne, içeriğine ve sosyal yönüne geniş ufukla bakılmasında fayda var diye düşünüyoruz, ufkumuzu genişletelim istiyoruz. Bu nedenle, Yüce Meclis olarak, tüm toplum kesimlerinin sorunlarında olduğu gibi, avukatların ve yargıçların sorunlarının çözülebilmesi, özellikle de bağımsız yargı müessesesinin oluşabilmesi için, elimizden gelen tüm gayreti, hiçbir siyasî parti ayırımı gözetmeksizin yerine getirelim diyorum.

Bu duygu ve düşüncelerle, Yüce Meclise saygılar, sevgiler sunuyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Feridun Ayvazoğlu (CHP, Çorum). “Hakimler ve savcılar kanunda değişiklik yapılması”. TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim tutanağı, 15 Ocak 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/feridun-ayvazoglu-22-2003-01-15-hakimler-ve-savcilar-kanunda-degisiklik-yapilmasi (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.