# Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.880)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Feridun Ayvazoğlu (CHP, Çorum)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim
- **Tarih:** 12 Mayıs 2005
- **Gündem:** YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.880)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/feridun-ayvazoglu-22-2005-05-12-yatirimlarin-ve-istihdamin-tesviki-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapi

> Feridun Ayvazoğlu (CHP), 12 Mayıs 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.880)); konuşma 966 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA FERİDUN AYVAZOĞLU (Çorum) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz 880 sıra sayılı Teşvik Yasa Tasarısıyla ilgili Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Tabiî, şu ana kadar bu tasarı üzerinde yapılan görüşmelerde tasarıya dahil edilen illerin adına konuşan değerli milletvekili arkadaşlarımız memnuniyetlerini, ama, belirli eksikliklerin de bulunduğunu ifade ettiler. Ben de öncelikle şunu belirteyim ki: Elbette Çorum İlimizin de bu Teşvik Yasa Tasarısına, teşvikin kapsamına alınmış olmasından dolayı, Çorum Milletvekili olarak memnuniyetimi bildirmek de bana düşen görevdir. Bunu belirtirken, elbette bizler, Anayasaya göre, hem seçilmiş olduğumuz bölgenin milletvekiliyiz hem de Türkiye Cumhuriyeti adına bütün Türkiye'nin milletvekiliyiz. Çorum adına memnuniyetimizi belirtirken, bu Teşvik Yasasıyla ilgili geçen yıl kabul edilen 5084 sayılı Yasa 29.1.2004 tarihinde kabul edilmiş ve bugüne kadar da bir yılı aşkın süre geçmiş bulunmaktadır. Tabiî, bu süre içerisinde teşvikten faydalanan 36 ilin bugüne kadar o teşvik kapsamından ne derece ekonomik çıkar elde etmiş olduğunu da, gerekli istatistiki bilgileri ele geçirmek suretiyle öğrenme olanağına sahibiz hepimiz de. Bunun yanında, o yasa tasarısının görüşülmesi sırasında bizler şunu ifade etmiştik: Yine gece yarısı bir konuşma yapmıştım ve konuşmamızın peşinden de önerge hazırlayıp vermiştim. Bu konuşmanın özünde, o zamanki teşvik kapsamına alınan 36 ilin neden dolayı teşvik kapsamına alındığına bakıldığında, 1 500 dolar ve daha alt sınıra, gayri safî millî hâsılaya erişmiş illerin alındığı gerçeğinin karşısında, biz, bunun, gerçekten bilimsel verilere dayalı bir gerekçe ve dayanak olmadığını söylemiştik ve bu yönde bir önerge vermiştik.

Bu önergemiz, Cumhuriyet Halk Partisi adına imzalayan 6 milletvekili arkadaşımızın önergesi çok açık bir biçimde şu şekildeydi: Önergeyi verdiğimiz tarih 28.1.2004. "Devlet Planlama Teşkilatınca hesaplanan 2003 yılı sosyoekonomik gelişmişlik düzeyi eksi olan illerde, birinci fıkradaki 1 500 ABD Doları koşulu aranmaz" şeklindeydi.

Önergeyi verdiğimiz tarihten bugüne kadar, bakıyoruz, bir yıl üç ayı aşkın bir süre geçmiş. Döndük dolaştık, bu önerge bir yılı aşkın süre sonra kabul gördü ve hükümet tasarısı olarak Meclisin huzuruna geldi ve bu şekilde de, 13 ilimiz daha teşvik kapsamına alınmış oldu. Bu illerin içerisinde, dediğim gibi Çorum İlimiz de var.

Değerli arkadaşlarım, şimdi, eğer, bizim söylediklerimiz, muhalefet olarak, o şekilde, o günlerde, gerçekten kabul görebilseydi, şu anda teşvik kapsamına alınan 13 ilimiz daha bir yıl üç ay gibi bir gecikmeyle karşı karşıya kalmazdı ve teşvikten faydalanan illerimizin elde etmiş olduğu kazancı o illerimiz de elde ederdi.

Şimdi, bu 49 ilin yasa kapsamına alınmasının, yine, bir eksikliği ifade edebileceğini belirtmek istiyorum. Nasıldır değerli arkadaşlarım; şimdi, 5 inci maddede, elektrik enerjisindeki, bu teşvik kapsamına alınan illerin, bir noktada avantajları, gelirleri düzenleniyor. Bunların içerisinde yine düzenlenen, aynı 5084 sayılı Yasaya göre, Hazineden bedelsiz arsa tahsisi, SSK primlerinin yüzde 100 veya yüzde 80'inin ödenmesi veya gelir stopajının bu şekilde devlet tarafından karşılanması şeklindeydi. Peki, bunlar yapılırken, bu gelişmişlik endeksi ile gayri safî millî hâsılası 1 500 dolar ve daha aşağıda olan illerle her ikisini bir araya getirdik, bir noktada elma ile armudu topladık, 49 tane yaptık. Şimdi, geriye kalan illerimizin...

Herkesin, burada çıkan konuşan milletvekili arkadaşlarımızın söylediği ortak bir görüş ve sıkıntı var. Burada, gerçekten eşitlik ilkesi ihlal edildi mi edilmedi mi?! Anayasamızın 10 uncu maddesindeki eşitlik ilkesinin ihlal edilip edilmediğini bütün arkadaşlarımız sıkıntı şeklinde dile getirdiler ve haklılar.

Şimdi, bunun için ne yapılması gerekir; eğer, 81 ilimizden 49 ilimiz teşvik kapsamından faydalanıyorsa, diğer illerimizin faydalanmayış gerekçelerini nasıl açıklayabileceğiz?! Birinci durum bu, tespit etmemiz gereken durum bu.

Bir diğer konu, ufkumuzu biraz daha açalım değerli arkadaşlarım. Bunu neden söylüyorum; hepimiz, Meclis açıldığından bugüne kadar, 17 Aralıkta düğümlenen ama önü açık kabul edilen Avrupa Birliği yoluna girmeye, her zaman, her konumda ve platformda iddialı bir şekilde iddia ettiğimiz ve savunduğumuz bu yolda, Avrupa Birliği ile bizim ülkemizin şehirlerini, illerini karşı karşıya getirdiğimizde, Avrupa Birliğindeki kişilerin, vatandaşların elde etmiş olduğu gayri safî millî hâsılalarla karşı karşıya getirdiğimizde, elbette, Avrupa Birliği karşısında bütün illerimizin teşvik kapsamına alınacağının da gerçeğini burada vurgulamak istiyorum.

Elbette, bu ufkun daha geniş bir şekilde açıklanmasından sonra, ortaya şu durum çıkıyor: Bursa İlimize, İstanbul İlimize veya İzmir İlimize, en gelişmiş, gayri safî millî hâsıladan en fazla pay alan iller olan bu illerimize de teşviki aynı oranda mı uygulayalım; hayır, aynı oranda uygulamak değil, bunları, belirli, eşit bir şekilde, paylaşımlı bir şekilde, İstanbul'a uygulanacak SSK primindeki yüzde 100'lük artış veya Bursa'ya uygulanacak, SSK primindeki, vergi stopajındaki yüzde 100 veya yüzde 80'lik avantajın, Hakkâri'ye yüzde 100 olarak uygulanması; ama, İstanbul'a da yüzde 5 veya yüzde 10 olarak uygulanması şeklindeki bir oranlamanın yapılması, Anayasadaki eşitlik ilkesi ve burada bulunan belli milletvekili arkadaşlarımızın da, inanıyorum ki, duygu ve düşüncelerini, manevî yönden tatmin edebilecek bir yol olurdu; orada yaşayan insanlarımızın ve hemşerilerimizin de, gerçekten, bu yöndeki ihtiyaçlarını vicdanen yerine getirdiklerine hepimiz inanırdık diye düşünüyorum.

Şimdi, değerli arkadaşlarım, Çorum İlimiz -buraya gelindiğinde, herkes, tabiî ki, kendi ilinden bahsediyor- şimdiye kadar, Türkiye'de konuşulan bir laf vardır, o zamanın, özellikle, bundan onbeş yıl öncesine göre söylüyorum "Anadolu Kaplanları" olarak adlandırılan illerin başlarında gelirdi. Bunun içerisinde Antepimiz vardı, bunun içerisinde Kayserimiz vardı ve diğer illerimizden çoğu vardı; ama, aradan geçen yıllar sonra, bu Anadolu kaplanlarının, ne halde, gerçekten dişleri dökülmüş bir şekilde, kendi halinde, suskun puskun bir şekilde oturduğunu hep gördük, göregeldik; bundan üzüntü duyduk.

İşte, şimdiye kadar kendi yağıyla, emeğiyle, il olarak kendisini kanıtlamış Çorum gibi illerimizin, eğer, bundan sonra, teşvik kapsamına bu şekilde dahil edilerek, bu avantajları elde etmesine, elde edeceğine, bizler ve sizler katkıda bulunacaksanız, öncelikle, katkıda bulunacak bütün arkadaşlarımıza, huzurunuzda, teşekkürü, Çorum Milletvekili olarak borç biliyorum.

O nedenle, buradaki eşitlik ilkesini yerine getirebilmek için, ortada ve bu yasayla ucu açık bir hale getirilen, kaçılamayacak bir durumla karşı karşıyadır şu andaki iktidarımız. O nedenle, az önceki belirttiğimiz somut önerilerin, mutlaka, bilimsel bir şekilde, belirli bir plan ve proje çerçevesinde ele alınmak suretiyle, bütün illerimizin, Türkiye'deki 81 ilin de teşvik kapsamına alınması gerçeğiyle karşı karşıyayız, bundan kaçamayız. Yarın bir gün, bir başka ilimiz veya illerimiz çıkacak, aynı şekilde, kendilerinin de bu hakka sahip olması için mücadele verecekler.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Feridun Ayvazoğlu (CHP, Çorum). “Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.880)”. TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim tutanağı, 12 Mayıs 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/feridun-ayvazoglu-22-2005-05-12-yatirimlarin-ve-istihdamin-tesviki-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapi (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.