# Doğal gaz piyasası kanununa bir geçici madde eklenmesi (s.sayı:178)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP, Malatya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 103. Birleşim
- **Tarih:** 8 Temmuz 2003
- **Gündem:** DOĞAL GAZ PİYASASI KANUNUNA BİR GEÇİCİ MADDE EKLENMESİ (S.SAYI:178)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ferit-mevlut-aslanoglu-22-2003-07-08-dogal-gaz-piyasasi-kanununa-bir-gecici-madde-eklenmesi-s-sayi-178

> Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP), 8 Temmuz 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 103. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DOĞAL GAZ PİYASASI KANUNUNA BİR GEÇİCİ MADDE EKLENMESİ (S.SAYI:178)); konuşma 974 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya) - Sayın Başkan, Yüce Meclisin değerli üyeleri; birkaç rakamla başlamak istiyorum.

Türkiye'deki toplam elektrik üretiminde -son üç yılı örnek veriyorum- kamunun payı, 2001 yılında yüzde 70,2; 2002 yılında yüzde 58,9; 2003 yılında yüzde 40,3. Özel sektörün payı ise, yüzde 29,8; yüzde 41,1 ve yüzde 56,9. Ben, burada, özel sektör üretimine karşı değilim. Burada, yüzde 56,9'a çıkan özel sektör üretiminin yüzde kaçı tabiî kaynaktan değil de, doğalgazdan yapılmaktadır; elektrik üretiminde bu artan payın yaklaşık yüzde 90'ı, doğalgaza dayalı olarak gerçekleşmiştir; bunu, dikkatlerinize sunuyorum. Kamunun elektrik üretimindeki payı yüzde 40,3'e düşmüş, özel sektörün payı ise yüzde 56,9'a çıkmış; ama, artan özel sektör payının yüzde 90'ı, doğalgaza dayalı santrallardan gerçekleşmiş.

Peki, neyin sırrı?.. Sır... Ben, birkaç soru önergesi verdim; hep "sır" kavramıyla karşı karşıya kaldım. Neyin sırrı, neyin?.. Buradaki gizem nedir yahu?! Niye fiyat verilmez? Bu ülkenin geleceğini, bu ülkenin kaynaklarını bu Yüce Meclis bilmeyecek de, kim bilecek? Karşımıza, hep "sır" çıkıyor.

İkinci bir konu; doğalgazla çalışan santrallarda üretilen enerji ile hidroelektrik santrallarında üretilen enerjinin maliyet bedelleri arasındaki fark 10 kat, hatta 13 kattır; birisinin maliyeti 0,3 sente, öbürünün maliyeti ise 4,5 sente geliyor.

Bir ülke düşünün ki, ülkenin kendi kaynaklarıyla çalışan tüm hidroelektrik santralları yüzde 50 kapasiteyle çalışıyor arkadaşlar; baktım, Atatürk Barajından tutun, Keban Barajına kadar, hepsi yüzde 50 kapasiteyle çalışıyor. Bir ülke düşünün, kendi tabiî kaynaklarıyla 0,3 sente gelen bir maliyet yerine 4,5 sent bir maliyet ödeyerek enerji üretiyorsunuz. Bu ülke ayakta kalabilir mi; bu ülkenin sanayii ayakta kalabilir mi; bu ülkenin insanı ayakta kalabilir mi arkadaşlar?!

Tabiî, ne oldu; Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulu, bir hafta önce, bölgesel bir düzenlemeye gitti. Van'daki bir fabrika, 1 kilo ipliği 620 000 liraya, Malatya'daki bir fabrika 400 000 liraya imal edecek -yani, bu, 1 kilo iplik için harcadığı enerji bedeli- Bursa'daki bir fabrika ise 270 000 liraya... Bu ülkenin her tarafı bizim değil mi arkadaşlar?! Nasıl bir mantıktır; Van'daki bir insanın fabrikasına siz nasıl kilit vurursunuz?! Siz, tabiî, elektriğin kilovat/saatini, 4,5 sente, doğalgazla çalışan santraldan elde ederseniz, kendi tabiî kaynaklarınızı bomboş yatırırsanız, o zaman, Van'daki fabrikayı da kapatırsınız, Kars'taki fabrikayı da kapatırsınız.

Hakikaten, ülkenin geleceği açısından, bu Meclis her şeyi bilmeli. Bu ülkenin bağımsızlığı elden gidiyor, tamamen dışa bağımlı oluyoruz. Türkiye'nin her tarafına doğalgaz boru hatları döşeniyor. İnsanlarımıza en iyi imkânı sunmalıyız; eğer, kendi imkânlarımızla 15 kat daha ucuza mal edebiliyor ve "su akar biz bakarız" diyorsak, yazıklar olsun bize arkadaşlar.

Hakkâri'de 1 kilovat/saat elektrik kullanan bir insana, bir haneye, bir konuta 240 000 liraya elektrik satacaksın, İstanbul'da, Kadıköy'de 99 000 liraya... Bu ülkenin dürüst insanları, Hakkâri'deki insan, Van'daki insan elektrik bedelini ödemiyor mu?! Eğer, kayıp kaçak meselesiyse, kayıp kaçakla mücadele, elektriğin insanlara maliyetini artırarak, dürüst insana ceza vererek olmaz ki!

Tabiî, bir de, ayrıca, haksız rekabet yaratıyoruz. Bazı üreticiler doğalgaz enerjisiyle üretiyor. Ülkede, özellikle ihracat yönünden haksız bir rekabet yaratıyoruz. Dünyanın en pahalı enerji maliyeti var bu ülkede, özellikle ihracatçı yönünden. Arkadaşlar, bu fiyatlarla, biz, bu doğalgazla üretim yapmaya devam edersek bu ülkenin ihracatı bir adım daha öne gidemez. İhracat açısından doğalgaza bağımlılık, ülkenin geleceğine kelepçe vurur.

Peki, doğalgazı bu fiyatla almalı mıyız? Diğer ülkeler hangi fiyatla alıyor -bu da sır, söylenmiyor- veya neyin karşılığı alıyor? Ben biliyorum ki, bazı ülkeler mal veriyor, mal karşılığı alıyorlar, ihracat karşılığı alıyorlar. Bu bahsettiğimiz doğalgaz satışı, bazı ülkelere... Hatta ve hatta, başka bir şey söyleyeyim; Türkiye'ye doğalgaz satan en büyük ülkelerden biri... Bir savaş yaşandı; o hat mı, bu hat mı?.. Bu hat olsun diye, doğalgaz satan o ülkeden parasını alamayan ülkeler devreye girdi "doğalgaz satayım da Türkiye'ye, ben paramı tahsil edeyim" dediler. Bir devler savaşına döndü. Bunu Türkiye'de bilmeyen insan yoktur. Maalesef, böyle. Bu ülkeden mi alalım bu ülkeden mi? Bu ülkeden alırsanız, ben, o ülkeden paramı tahsil edeyim diye bir savaş alanına döndü bu. Tabiî, bu ülkelerin çoğu malla alıyor; biz, şakır şakır dolar ödüyoruz ve bunu hâlâ ödemeye devam ediyoruz. Artık, bizim de bu ülkelere "arkadaş, ben, bedelimi mal karşılığı öderim" demenin zamanı gelmiş, geçmiştir. Nedir bunun tazminatı; tazminatını ödeyelim. Her sene doğalgaz bedeli kadar kendimize yatırım yapalım arkadaşlar. Eğer, biz, bu kafayla devam edersek arkadaşlar, bu ülkede enerji alanında hiçbir yere gidemeyiz; tamamen, her şeyimizle dışa bağımlı oluruz. Ülkenin kaynaklarını veriyoruz. Şu anda 67 000 000 metreküp, 13 000 000 metreküp daha alınacak; 80 000 000 metreküp arkadaşlar. Hesabı çok basit; 133 dolar; 12 000 000 000 dolar. Bu ülke, şu günkü haliyle, 12 000 000 000 dolar bedel ödeyecek arkadaşlar! Her şeyimizle dışa bağımlı oluyoruz ve barajlarımız yatıyor.

Bu Yüce Meclis, bu ülkenin bağımsızlığı için, bu ülkenin kaynaklarını kendisinin üretmesi açısından son derece duyarlı olmalıdır arkadaşlar. Sır olmaktan çıkmalı artık bu iş. Bu iş, Türkiye'nin geleceği arkadaşlar. Eğer, biz, bunu burada başaramazsak, Türkiye'deki her tarafı doğalgaz mezarlığı haline çevirirsek, yarın daha çok bağımlı olacağız arkadaşlar. Yarın 80 000 000 metreküp yetmeyecek, belki 180 000 000 metreküp ihtiyacımız olacak ve ulusal sanayimiz yok olacak. Her şey enerjiye bağlı. Dışa bağımlılığımız son derece artacak. Ulusal güvenliğimiz tehlikeye girer arkadaşlar. Eğer, bu ülke, yılda 12 000 000 000-13 000 000 000 dolar -80 000 000 metreküpe göre söylüyorum- bir bedel öderse...

Türkiye'nin her tarafında doğalgaza geçiliyor. Demin Tacidar Beyin söylediği gibi, Adana, Gaziantep, Malatya, Sıvas, Erzurum'da, tüm bu hatta, doğalgaz çalışması başladı. İnsanlarımıza en iyi imkânı sunalım; ama, bunun tek alternatifi doğalgaz mıdır?! 80 000 000 metreküp değil, belki 180 000 000 metreküp ihtiyacımız olacak. O zaman ödeyeceğimiz parayı siz düşünün; senede 20 000 000 000 dolar... Eğer, bu ülke, 20 000 000 000 dolar bir bedeli öderse arkadaşlar, bağımsızlığımızı ve ülkenin kaynaklarını kendi yaratmadığı zaman hangi hale düşeceğimizi siz tahmin edin.

O açıdan, doğalgaz politikasının mutlak gözden geçirilmesi lazım, mutlak, millî bir mesele yapılması lazım; çünkü, burada hep konuşuluyor; ama, bir şekilde, bu işin aslı nedir, bu ülkeye ne getirecek, ne götürecek, söylenmiyor.

Onun için, bir kez daha, bu Yüce Meclis, bu konuyu, ülkenin doğalgaz politikasını sağduyuyla ele alıp, en azından ülkemizin geleceğini hep beraber düşünmek zorundayız.

Hepinize saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP, Malatya). “Doğal gaz piyasası kanununa bir geçici madde eklenmesi (s.sayı:178)”. TBMM Genel Kurulu, 103. Birleşim tutanağı, 8 Temmuz 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ferit-mevlut-aslanoglu-22-2003-07-08-dogal-gaz-piyasasi-kanununa-bir-gecici-madde-eklenmesi-s-sayi-178 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
