# Dünya sağlık örgütü tütün kontrolü çerçeve sözleşmesinin uygun bulunduğuna dair kanun tas.( ss . 684 )

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP, Malatya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim
- **Tarih:** 25 Kasım 2004
- **Gündem:** DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ TÜTÜN KONTROLÜ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİNİN UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TAS.( SS . 684 )
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ferit-mevlut-aslanoglu-22-2004-11-25-dunya-saglik-orgutu-tutun-kontrolu-cerceve-sozlesmesinin-uygun-bulundu

> Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP), 25 Kasım 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ TÜTÜN KONTROLÜ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİNİN UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TAS.( SS . 684 )); konuşma 389 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya) - Sayın Başkan, çok değerli milletvekilleri; sağlık, insan için en yüce değerlerden biridir. İnsan sağlığını düşünüyoruz.

Peki, size bir soru soruyorum: Dünyada, tütün üretimi kaldırılıyor mu; yani, dünyada, tütün üretimi yok mu ediliyor? Eğer, dünyada yok ediliyorsa, Türkiye'de de insan sağlığı açısından yok ediliyorsa, hepimiz buna saygı duyalım. Dünyada, tütün üretimini kontrol edemeyeceksin, onlara bir sınırlama getirmeyeceksin, sen, burada insan sağlığı açısından uluslararası sözleşmelere uyacaksın; ama, kendileri uymayacak. Sonuçta, kendi insanını aç bırakacaksın. Bu, Türk insanını aç bırakmaktır. Tütün bizim bir değerimiz, bu ülkenin katmadeğer yaratan bir ürünü; 400 000 aileyi geçindiriyor. Bunlara alternatif bulmadan...

Peki, yine soruyorum: Dünyada tütün üretimi eksiliyor mu? Torbalı'daki sigara fabrikasının tütünleri nereden geliyor? 1980'li yıllarda, İzmir'den, sadece İzmir'den, Ege Bölgesi tütünlerinden 1 milyar dolarlık tütün ihraç edilirdi; yılda 1 milyar dolarlık... Türkiye'nin ihracatının 3 milyar olduğu dönemde, 1 milyar dolarlık tütün ihracatımız vardı bizim. Buradaki herkes yok oldu, tüm ihracatçıları yok ettiler. Bu, Türk tütüncüsünün, Türk üreticisinin katliamıdır. Biz, her türlü anlaşmaya imza atıyoruz; bunun ekonomik boyutunu, benim insanım ne yiyecek diye düşünmüyoruz, biz uyuyoruz; ama, yabancı sigara şirketleri, kendi Amerikan tütününü Torbalı'ya getiriyor. Torbalı'da işlenen tütünün hemen hemen yüzde 90'ı Amerikan tütünü. Peki, benim ülkemde, benim köylümün emeği, alınteri yok olacak; ama, Amerikan köylüsünün tütününü burada işleteceksin. Bu, ayıptır! Bu anlaşmaya insan sağlığı açısından saygı duyuyorum. Bu, tütün üreticisini aç bırakmaktır. Ayak seslerini söylüyorum size; yarın, Tekeli kapatacaktır gelenler. Hele bir yabancının eline geçince, iki sene sonra Tekel Türkiye'den yok olacaktır, yabancı sigaralar artık Türkiye'de satılacaktır. Senin bir tek gramlık tütününü kimse almayacaktır. Bunun alternatifini bulmadan, buna hiçbir hazırlık yapmadan kendi insanını aç bırakacaksan, bu ayıp bize yeter.

Bu açıdan... Biz kota uyguluyoruz; tamam... Şunu yapsınlar: Dünyada tütün üretimi ne kadar; Türkiye'nin hakkına bu kadar düşüyor. Bu kadar kotayla, dünya sigara üretiminde, Türk tütünü de şu kadar gelsin desinler, tamam. Ekonomik hiçbir boyutuna bakmayacaksın, sen tüm tütün üretimini yasaklayacaksın, onlar satacak. Ayıptır, haksızlıktır!

Türkiye'de tütün üretimi serbest diyorlar. Tütünü kim alıyor; Tekelin almadığı bir tütünü bir üretici istediği kadar üretsin. Tek bir alıcısı var; Tekel. Tekelin almadığı tütünü köylü ne yapacak; yakıyor. Büyük bir emek... Türk köylüsü, hâlâ, başka bir ürüne geçmedi. Onun için, bu anlaşma, sağlık açısından çok önemli bir anlaşma; saygı duyuyorum. İnsan sağlığı hepimiz için çok önemli; ama, bu anlaşmalar, uluslararası tekellerin senin köylünü yok etme anlaşmasının bir parçasıdır.

Hepinize saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP, Malatya). “Dünya sağlık örgütü tütün kontrolü çerçeve sözleşmesinin uygun bulunduğuna dair kanun tas.( ss . 684 )”. TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim tutanağı, 25 Kasım 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ferit-mevlut-aslanoglu-22-2004-11-25-dunya-saglik-orgutu-tutun-kontrolu-cerceve-sozlesmesinin-uygun-bulundu (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
