# Vergi kanunlarının yeni türk lirasına uyumu ile bazı kan.değ.yap.hak.kan.(ss.725)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP, Malatya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 44. Birleşim
- **Tarih:** 29 Aralık 2004
- **Gündem:** VERGİ KANUNLARININ YENİ TÜRK LİRASINA UYUMU İLE BAZI KAN.DEĞ.YAP.HAK.KAN.(SS.725)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ferit-mevlut-aslanoglu-22-2004-12-29-vergi-kanunlarinin-yeni-turk-lirasina-uyumu-ile-bazi-kan-deg-yap-hak-k-2

> Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP), 29 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 44. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: VERGİ KANUNLARININ YENİ TÜRK LİRASINA UYUMU İLE BAZI KAN.DEĞ.YAP.HAK.KAN.(SS.725)); konuşma 502 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya)- Sayın Başkan, Yüce Meclisin çok değerli üyeleri; ben de, belediye gelirleriyle ilgili birkaç kelime etmek istiyorum.

Türkiye'de toplanan vergi gelirleri tahsilatının -daha önce yüzde 6'sıydı- yüzde 5'i; bir de, yüzde 1,1'i özel idarelere veriliyor. Özel idarelere verilen paralar o bölgenin sosyoekonomik yapısı dikkate alınarak verilmiyor; fert başı... Tabiî, bunu Maliye İller Bankasına, İller Bankası da her ayın sonunda, en son mahallî idareler seçim sonuçlarına ve nüfus sayımına göre her ile aktarıyor. Yani, burada nüfus esası var. Doğrudur, belki objektif bir kriterdir; ama, ülkenin sosyoekonomik yapısı dikkate alındığında, özel idarelere giden paraların, özellikle sosyoekonomik yönden çok geri bölgelere daha çok verilmesi lazım.

Bakın, köyü çok az olan bazı illerimizde -mesela, İstanbul'da köy sayısı çok az- özel idarelerin müthiş parası var bankalarda. Yani, bu hakkaniyetli olmuyor. Yani, harcayacak yerlere bu parayı fert başına verdiğimiz zaman... İnanın, büyükşehirlerde hizmet alanı çok dar olduğu için, genelde belediyeler çok olduğu için, özel idare bütçesinden paralar harcanmıyor. Onun için, vergi tahsilatından özel idare payına düşen miktarda, fert başına oranın yanında mutlaka ayrı bir kriter getirmemiz lazım. Yani, özellikle geri kalmış bölgelere, sosyoekonomik yönden zayıf, çok köyü olan bölgelere... Yani, yolu olmayan daha birçok köyümüz var. Genelde illerde valilerin başkanlığında, bu paralar hep köye yönelik kullanılıyor; okul tamiri, köy yolları, kanallar; bunlara kullanılıyor. Onun için, bu özel idareler payından nüfus başına olayına bir başka objektif kriter daha koyarak, bir şekilde, bunu, dağıtımında daha adil, daha amaca yönelik olarak kullanmamız gerektiğine inanıyorum.

Tabiî, aynı şekilde, belediyelere verilen paylar da yine nüfusa göre veriliyor. Tabiî, burada belediye paylarının yüzde 35'i de, 16 büyükşehir belediyesine gidiyor. Tabiî, bu oranı artırmaya ve eksiltmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Değerli milletvekilleri, Türkiye'de bugüne kadar yapılan bir haksızlık varsa, bu Meclis bu haksızlığı gidermelidir. Size örnek vereceğim; birkaç örnek vereceğim. Bugün, mevcut büyükşehirlere, örneğin, Erzurum, Sakarya, Kocaeli, Samsun gibi büyükşehirlere bir hak verilmişse saygı duyarım. Kimsenin hakkını alın demiyorum; ama, bugün, belediye nüfusu olarak, aynı sınırdan daha çok nüfusa sahip iller var Türkiye'de. Bir Malatya Belediyesi ayda 2 trilyon alırken, Samsun Büyükşehir Belediyesine ayda 5 trilyon, 5,5 trilyon para gidiyorsa -en az 2 katı- bu, mevcut büyükşehirlere, mevcut diğer belediyelere bir haksızlıktır.

Yani, burada, büyükşehir olgusu, bu kadar bir ayrıcalığı vermemelidir; yani, benim hakkım yeniyor veya bir Denizli'nin hakkı yeniyor. Bu ülkede, kimse kimsenin hakkını yemesin. Onun için, bu belediye gelirlerinin dağıtımında, özellikle büyükşehir paylarında Bakanlar Kurulu yetkili ve paylar daha adil, daha objektif dağıtılmalı, bu kadar fark olmamalı. Yani, düşünün, bir ile, ayda 2,5 trilyon fazla bir para giriyorsa, Ordu'ya girmiyorsa, o ilin Ordu Belediyesinden 2,5 trilyon fazla bir olanakla, yapacağı ile bir başka belediyenin yapacağı... Samsun ve Ordu kardeş; o alıp gider. Onun için, bu haksızlığın da giderilmesi lazım.

Yani, burada, belediye gelirlerinin dağıtımında büyükşehirler lehine çok büyük bir avantaj var; diğer belediyeler bu konuda çok mağdur oluyorlar. Büyükşehirlerin başka imkânları var; bunu, belki, öbür gelirleriyle toplayıp, öbür gelirlerinin geri kalan kısmından diğer belediyelere de pay vermek lazım. Onun için, bu aksaklığın da adil bir şekilde diğer belediyeler lehine değiştirilmesi yönünde Bakanlar Kurulu yetkili. Ben bunu...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP, Malatya). “Vergi kanunlarının yeni türk lirasına uyumu ile bazı kan.değ.yap.hak.kan.(ss.725)”. TBMM Genel Kurulu, 44. Birleşim tutanağı, 29 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ferit-mevlut-aslanoglu-22-2004-12-29-vergi-kanunlarinin-yeni-turk-lirasina-uyumu-ile-bazi-kan-deg-yap-hak-k-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.