# Köy hizmetleri genel müdürlüğü teşkilat ve görevleri hakkında kanunun değişikliği (s.s.726)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP, Malatya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim
- **Tarih:** 13 Ocak 2005
- **Gündem:** KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUNUN DEĞİŞİKLİĞİ (S.S.726)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ferit-mevlut-aslanoglu-22-2005-01-13-koy-hizmetleri-genel-mudurlugu-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kanunun

> Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP), 13 Ocak 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KÖY HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUNUN DEĞİŞİKLİĞİ (S.S.726)); konuşma 1.060 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya) - Sayın Başkanım, Yüce Meclisin çok değerli üyeleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum; Köy Hizmetleriyle ilgili tasarının geçici 5 inci maddesi üzerinde Grubum adına söz almış bulunuyorum.

Köy Hizmetlerinin il özel idarelerine ve belediyelere devriyle ilgili konuyu irdelerken, öncelikle Belediyeler Yasası ve İl Özel İdaresi Yasasını mutlaka irdelemek lazım. Türkiye'de tahsil edilen

(x) 726 S. Sayılı Basmayazı 11.1.2005 tarihli 49 uncu Birleşim Tutanağına eklidir.

vergi gelirlerinin yüzde 6'sı belediyeler payı olarak İller Bankasına, yine 1,2'si özel idare payı olarak yine İller Bankası kanalıyla aktarılarak özel idarelere verilmektedir.

Bir kere, burada büyük bir haksızlık vardır. Burada çarpık bir haksızlık vardır. Burada özellikle altyapısı yapılmamış, az gelişmiş yörelere çok büyük haksızlık yapılmaktadır, hem o belediyelere, bu yasadan sonra o özel idarelere.

Değerli milletvekilleri, toplanan belediye gelirlerinin yüzde 35'lik kısmını 16 büyükşehir belediyesi almaktadır. Eğer bir belediye, o zaman, hasbelkader -hangi koşullarda, objektif kriteri nedir, hangi objektif kriterle- büyükşehir belediyesi olmuşsa; ama, onun nüfusundan daha yüksek, daha çok nüfusa sahip başka iller büyükşehir olamamışsa, orada yaşayan insanların kabahati nedir?!

Birsürü örnek verebilirim. En az 5 tane büyükşehir belediyesinin nüfusu, bugün, büyükşehir olmayan, içinde Malatya, Denizli, Trabzon, Şanlıurfa gibi değişik illerin belediyeleri normal il belediyesidir, buradaki insanlara ceza vermekteyiz. 2,5 katı kadar fazla para gitmektedir bir büyük... Örneğin, Erzurum Büyükşehir Belediyesinin -alsın, gözüm yok- veya Samsun Büyükşehir Belediyesinin nüfusu mevcut bu il belediyelerinden daha az olmasına rağmen, 2,5 katı daha fazla gitmektedir bu illere. Bu haksızlıktır. Nüfusu 100 000'den aşağı olan diğer iller için de haksızlıktır. Hizmetin adil dağıtımı yönünden büyük haksızlık vardır.

Aynı şekil, özel idare bütçeleri... Burada bu yasa geçtikten sonra, özellikle kırsal kesimde... Köy Hizmetlerinin en yoğun hizmet verdiği yerler kırsal kesimler. Batıdaki birçok ilimiz yolunu, çeşmesini, suyunu her şeyini halletmiş, asfaltsız yolu olmayan birçok ilimiz var; ama, siz gidin doğudaki, güneydoğudaki, Karadenizdeki birçok ilin yolu yok, traktörün gideceği yolu yoktur.

Şimdi, yine, aynı şekilde, özel idarelere verilen pay, nüfusa göre verildiği zaman, doğudaki, güneydoğudaki, Karadenizdeki özel idarelere gidecek parayla bunların altından kalkamayız. Yine bunlara haksızlık yapılacaktır. Yine bu hizmetler yürümeyecektir. Biz bu yasayı geçiriyoruz. Sorununu çözmüş iller, köylerine para harcamayacaktır; ama, özel idare katkı paylarını fazlasıyla almaya devam edecektir. Sorunu çözülmemiş, altyapı ihtiyacı giderilmemiş birçok il, içinden çıkamayacaktır. Onun için, özellikle, bu yasayı geçiriyoruz hizmetin gitmesi açısından.

Bu yasa, eğer özel idarelerdeki dağıtılan katkı paylarını yeniden düzenlemezse; yani, burada, nüfusa göre değil, ihtiyaca göre, yörenin sosyoekonomik yapısına göre eğer bir değerlendirme objektif kriter olarak sunulmazsa, biz, doğudaki, güneydoğudaki, Karadenizdeki birçok ilimize bu hizmetleri götüremeyiz. Onun için, Özel İdare Yasasının, mutlaka gelir dağılımının değişmesi lazım. Değiştirmediğimiz sürece bu hizmetler geri kalmış yörelere gitmez.

Değerli milletvekilleri, tabiî, özel idareler o şehrin maliyesi, o şehrin maliye bakanlığı. Şimdi, üstüne üstlük, size bir sürpriz daha söyleyeyim, TEDAŞ dünden itibaren, illere ve ilçelere sokak lambalarının parasını salmaya başladı. Yarın da, bekleyin, köydeki sokak lambalarının parasını özel idarelere salma salacak. Allahaşkına, sokak lambasını kim kullanıyor; o ilçede yaşayan, o ilde yaşayan insanların can ve mal emniyeti için kullanılıyor; doğru mudur? Bu kimin görevidir; belediyelerin görev tanımında halkın can ve mal emniyetini temin etmek diye bir şey var mıdır? Belediyelerin görev tanımında bu olmayacak; sen, salma salacaksın belediyelere!.. Geldi, 10 000 nüfuslu bir ilçeye üç aylık fatura 24 milyar. Hakkın olmayan bir parayı istiyorsun. Belediyenin görev tanımında, insanlarının can ve mal emniyetini sağlamak diye bir tabir yoktur.

Şimdi, ben, buradan Türkiye'deki tüm belediye başkanlarına sesleniyorum: Arkadaş, siz de TEDAŞ nereye direk dikmişse, onlardan kira bedeli isteyin, kira bedeli...

AHMET YENİ (Samsun) - İstesin, bir sakıncası yok.

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla) - Onlardan kira bedeli isteyin, hem de, onun saldığı elektrik bedelinin 3 katı kadar. Eğer, onunki yasalsa, belediye encümeninin aldığı kararla TEDAŞ'a salınan salma da herhalde yasal olacaktır.

Değerli milletvekilleri, Türkiye, sosyal bir devlettir. Halkının can ve mal emniyetini sağlamak devletin görevidir. Devletin bazı görevleri vardır. Siz, sokak lambalarının bedelini, mal ve can emniyetini sağlama gibi bir görevi olmayan belediyelerden istediğiniz zaman, Türkiye'de sorunlar doğar.

Şimdi, Malatya'da bir iki belediye başkanıyla görüştüm. "Şimdi, kış çok soğuk geçiyor Malatya'da. Tüm kuşlar bu lambalara, direklere geliyor, etrafı pisliyorlar. Şimdi,onlarla mücadele için, o kuşları kaçırtmak için çocuklara sapan vereceğiz; ama, lambalar da sönerse biz karışmayız" diyorlar. "Lambalar da sönerse karışmayız" diyorlar... O zaman, halkın can ve mal emniyeti, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin teminatı altındadır.

Sayın milletvekilleri, yarın, aynı özel idare bütçelerinden köylerdeki sokak lambaları için... İkinci halka odur, onun için, bu özel idare bütçelerine ondan dolayı girdim.

Sayın Bakanım, özel idare bütçeleri çok yetersizdir, bu hizmetleri veremeyiz. İki, bazı yörelerimizde, özellikle kış koşullarını haiz bazı yörelerimizde karla mücadele etmek, köy yollarını açmak ayrıca bir beceri gerektirir. Eğer, siz, özel idare bütçesini bu yapıyla tutarsanız ve oraların araç gereç, makine parklarını daha yüksek bir kapasiteye getirmezseniz, bugün, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün doğuda, güneydoğuda verdiği, hakikaten büyük mücadele, yarın hüsrana uğrayacaktır.

Sayın Bakanım, onun için, özellikle kış mücadelesi olmayan yerlerdeki fazla makine parklarının, mutlaka, doğu ve güneydoğudaki, kış mücadelesi yapılan illerimize gönderilmesi hakikaten çok önemlidir. Dün bir arkadaşımız söyledi; bazı vilayetler, bazı valilikler, ellerindeki fazla makine parkını satacaklarmış; hakikaten günah ederiz. İnanın, doğu ve güneydoğuda, bir ay, iki ay açılmayan köy yolları var. Bu mücadelede özel idareye devrettiğiniz, öyle başarılı olacağına inandığınız bir şekilde, eğer bunun başarılı olmasını istiyorsanız, mutlaka bu illerimizin makine parkıyla donatılması lazım.

Sayın milletvekilleri -Sayın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı gitti; hassaten, burada olsaydı çok mutlu olacaktım- bu sabah, utanıyorum, 1 100 kişi saydım kuyrukta. Ne olursunuz, şu işçi emeklilerinin... Bunlar, bu emeklilerimiz, bu ülkeye, yıllarca dürüstçe hizmet vermiş insanlar; yani, bunların ödeme günlerini belli günlere sıkıştırıp, üç aylık ödemeleri, 12'sinde, 13'ünde 14'ünde, 15'inde... Sabah, bir bankanın önünde...

MAHFUZ GÜLER (Bingöl) - Bayram nedeniyle ödemeler öne alındı; normalde sıkıntı yok. Bayram öncesi eködeme...

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla) - Efendim, sadece gördüğümü söylüyorum.

MAHFUZ GÜLER (Bingöl) - İşte, bayram öncesi öne alındı.

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla) - Hayır, bir olay varsa, bu olayın çözümünü herhalde bulmak bizim görevimiz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Toparlayın lütfen.

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla) - Bu insanları sabahın 5'inde orada kuyruğa dizmek ve kuyrukta bekletmek de bizim ayıbımızdır. Ben, hassaten, bu konuda, yıllarca emek veren insanlara bir vefa borcu olarak... Ne olursunuz... Bunun önlemi vardır; bu, bir projedir; yani, illâ böyle olacak, eködeme de olsa böyle olacak değildir, çözümü vardır.

MAHFUZ GÜLER (Bingöl) - 21'inde, 22'sinde ödeniyordu, öne alındı.

FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla) - Beyefendi, ödeneceği biliniyor; çözümü ve önlemi vardır. Çözümünü bulmak ve önlemini almak herhalde zor değildir, bunun çözümleri var. Bu çözümleri üretmek, bu ülkenin görevidir.

---

**Kaynak gösterme:** Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP, Malatya). “Köy hizmetleri genel müdürlüğü teşkilat ve görevleri hakkında kanunun değişikliği (s.s.726)”. TBMM Genel Kurulu, 51. Birleşim tutanağı, 13 Ocak 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ferit-mevlut-aslanoglu-22-2005-01-13-koy-hizmetleri-genel-mudurlugu-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kanunun (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
