# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP, Malatya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 97. Birleşim - **Tarih:** 28 Nisan 2010 - **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ferit-mevlut-aslanoglu-23-2010-04-28-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas > Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP), 28 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 97. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 996 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya) – Sayın Başkan, çok değerli milletvekilleri, değerli arkadaşlarım; önce size, hepinize saygılar sunuyorum. Genel bilgi vermek istiyorum: Türkiye’deki belediyeler ve şu anda uygulanan ve yapılan uygulamalar, belediyelerin aldığı katkı payları, gelir payları, burada hak var mıdır, adalet var mıdır, bunların değerlendirmesini vicdanlarınıza sunacağım. Değerli arkadaşlarım, Türkiye’de 81 il belediyesinin 16 tanesi büyükşehir belediyesi. 1985 yılında, o günün koşullarında, o günün Türkiye’sinde, o günün illerin gelirlerine göre 16 büyükşehir belediyesi yapılmış. Bir kısmı önce yapılmış daha sonra da -yine her nedense, neye göre, hangi objektif kritere göre yapılmış- bazı belediler de büyükşehir yapılmış. Ve 65 il belediyemiz var, yaklaşık 900 ilçe, 2 bin tane belde belediyemiz var, yaklaşık. Değerli arkadaşlarım, size hesap veriyorum ve vicdanlarınıza sesleneceğim daha sonra. Şimdi, Türkiye’de 5779 sayılı -ve siz yaptınız bu kanunu- Belediye Gelirleri Yasası’na göre ve il özel idarelerle ilgili gelir dağılımı nasıl dağıtılıyor, ülkede toplanan vergi gelirinin yüzde 6’sının yüzde 2,85’i büyükşehir belediyesi dışındaki belediyelere, yüzde 2,85’i! Yüzde 2,5’u da büyükşehir belediyelerine veriliyor, 16 belediyeye. 65 belediye 2,85; 16 büyükşehir 2,5 ve 1,15 de özel idarelere veriliyor, yüzde 1,15’i bunun. Değerli arkadaşlarım, ayrıca, akaryakıttan, doğal gazdan ve petrolden toplanan ÖTV, KDV’ler de ayrıca dâhil ediliyor. Değerli arkadaşlarım, şimdi, ben size rakam vereceğim, rakam veriyorum: 350 bin nüfuslu bir büyükşehir belediyesi -altını çiziyorum 350 bin nüfuslu bir büyükşehir belediyesi!- yılda 160 milyon para alıyor. 600 bin nüfuslu bir il belediyesi ise, Şanlıurfa… Ben sesleniyorum Şanlıurfa milletvekillerine ve söyleyeceğim başka ilin milletvekillerine de… 600 bin nüfuslu bir Şanlıurfa ise yılda aldığı para 80 milyon. Hak mı dır, adalet midir, bunun adını ne koyuyorsunuz arkadaşlar? Şimdi, bir yerde bir haksızlık, adaletsizlik, bir yerde bir zulüm varsa buna sahip çıkmak bu Meclisin görevidir. MEHMET ŞANDIR (Mersin) – Buna karşı çıkmak. FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla) – Zulme karşı çıkmak, yani zulme karşı çıkmak bu Meclisin görevidir ve zulüm edilenlere sahip çıkmak gene Meclisin görevidir. Ama 600 bin nüfuslu bir il belediyesine kişi başına verdiğiniz paraya... Orada 80 bin lira para veriyorsunuz Şanlıurfa’ya. Şanlıurfa’nın bu da daha mücavir alan. Bu dediğim, 350 bin veya 500 bin olan büyükşehirlerde de buraya bir kanun getirdiniz, 25 kilometre büyüttünüz, 30 kilometre büyüttünüz etrafını -adı “büyükşehir” gene- ve onları da büyükşehir içine alınca bu nüfus bu oldu. Akyazı ilçesi, Adapazarı’na kaç kilometre arkadaşlar? Kaç kilometre ya? 35 kilometre! Siz 35 kilometrelik alanı -bir de Akyazı’nın dışına taşın- büyükşehir içine alıyorsunuz, nüfusunu Adapazarı Büyükşehre ekliyorsunuz, nüfusu 500 bin yapıyorsunuz, senede 200 milyon para veriyorsunuz. 600 bin nüfuslu Şanlıurfa’nın ise daha mücavir alan, bir de 20 kilometre büyüt bakayım, 35 kilometre büyüt bakayım… Bunun adı vicdansızlıktır arkadaşlar. Türkiye’de mevcut büyükşehirlerden nüfusu daha yüksek olan 9 tane il vardır. Bugün, şu anda 500 bin nüfuslu bazı büyükşehirler senede 200-250 milyon para alıyor arkadaşlar. Şimdi, bir ile yılda 250 milyon giriyor; bir ile, 600 bin nüfuslu bir ile 80 milyon para giriyor. Yani vicdanınıza sesleniyorum. Yani 250 milyon yılda bir para giriyorsa bir ile, o belediye o parayı harcıyor arkadaşlar. Aş veriyor, iş veriyor, ekmek veriyor. ERTUĞRUL KUMCUOĞLU (Aydın) – Onlar vicdanı partide bırakıp geliyorlar. FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla) – Ha siz... Ben bunu sekiz yıldır söylüyorum. Ha hepiniz bunu çok iyi biliyorsunuz. Yani hepiniz bunu çok iyi biliyorsunuz. Birçoğunuz vicdanlarınızda bunu tartamıyorsunuz. Birçoğunuz bunun haksızlık olduğunu çok iyi biliyorsunuz ama haykırmıyorsunuz. Haykırın kardeşim ya! Eğer milletvekili olmayacaksanız, olmayın kardeşim ya! Olmayın ya! Eğer ilinin hakkına sahip çıkmıyorsan, eğer ilindeki insanın ekmeğine sahip çıkmıyorsan “Beni bir daha milletvekili yapmazlar, haykıramıyorum.” diyorsan… Onurluluktur benim için. Değerli arkadaşlarım, Van; nüfusu çoğu büyükşehirden daha yüksektir, doğru mu? KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van) – 1 milyon. FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla) – “1 milyon” diyorsun bak, 1 milyon! Senede kaç para alıyorsun, kaç para? KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van) – Çok büyük hizmet yaptık, hizmet. 600 trilyon lira kamu yatırımı aldık. FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla) – Kaç para geliyor? KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van) – Kamu yatırımı aldık 600 trilyon. FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla) – Bırak kamu yatırımını. 350 bin nüfuslu… Sen 1 milyon nüfusa göre para aldığın zaman kaç para alacaksın yılda biliyor musun? 300 milyon. Haa! Malatya, Kahramanmaraş, Denizli, Balıkesir, Trabzon, Manisa… MEHMET ŞANDIR (Mersin) – Şanlıurfa. FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla) – Zaten en büyük haksızlık Şanlıurfa’ya yapılıyor, en büyük haksızlık. Şimdi, değerli arkadaşlarım, benim ilimdeki insanın ekmeğine sahip çıkmak hepimizin görevi. Ben, bir başka ile vermeyin demiyorum, bir başka ilin hakkını alın bana verin demiyorum, bir başka ilin hakkını hak etmeyene verin demiyorum ama eğer objektif kriter varsa, nüfus başına para ödenecekse, biri… Arkadaşlar, 1’e 4,5 fark ödeniyor, 1’e 4,5! Bunun adını koyamıyorum arkadaşlar ya! Ya, lütfen, rica ediyorum…Ben bu illerin milletvekillerinden rica ediyorum, rica ediyorum, biz kimseye haksızlık yapmayalım, biz kimsenin hakkını alıp kimseye vermeyelim ama hakkı yenen insanlara sahip çıkalım arkadaşlar. EMİN HALUK AYHAN (Denizli) – Anayasa’ya aykırı bunların yaptığı. FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Devamla) – Değerli arkadaşlarım, aynı şekilde, il özel idarelere 1, 15’i veriliyor. Şimdi, il özel idarelerindeki amaç, özellikle köylere hizmet götürme yönünden ilk amacı, şekli şemali budur. Han hamam yaptırsın diye il özel idarelerine yardım edilmiyor. İl özel idarelerine yapılan yardım genelde KÖYDES ve köylere yönelik amaçla kurulmuştur bu ama bu da şaştı. Şimdi, Kocaeli’de bir tek köy yok arkadaşlar, tek bir tane köy kalmadı. Şimdi, bir tarafta Balıkesir’in bin küsur tane köyü var, Sivas’ın bin küsur tane köyü var. Şimdi, bunların her birine Sivas Özel İdaresi, Balıkesir Özel İdaresi hizmet götürüyor arkadaşlar. Yani, bir hizmetin köylere nasıl gittiğini siz benden daha iyi biliyorsunuz. Şimdi, eğer hiçbir köyü olmayan… Hepsi büyükşehir kapsamından para alıyor. Orada yaşayan nüfus var ya, Kocaeli’de, köylerde yaşayan nüfus, büyükşehir içine girdiği için kişi başına parayı alıyor bir kere, bir; bir de özel idareden alıyor, iki. Bir taşla üç tane kuş. Bu nasıl iş arkadaşlar ya? Bu nasıl vicdan? Bu nasıl vicdan? Değerli arkadaşlarım, gerek özel idare katkı payları gerekse büyükşehirlerle ilgili katkı payları vicdanlarda büyük yara açmaktadır. Haksızlıktır, diğer illerde yaşayan insanlara karşı büyük bir haksızlıktır. Gelin, bu haksızlığa el koyun; gelin, kimsenin hakkını almayın, diyorum. Ama öbürünün hakkını verin. Değerli arkadaşlarım, ayrıca, örneğin Malatya’yı büyükşehir yapın demiyorum. Böyle bir talebimiz yok bizim. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Ferit Mevlüt Aslanoğlu (CHP, Malatya). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 97. Birleşim tutanağı, 28 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ferit-mevlut-aslanoglu-23-2010-04-28-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.