# Patates yetiştiriciliğinin ve patates üreticilerinin sorunlarının araştırılması önergesi ve raporu (10/152,216) sıra sayısı 895 - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Fetani Battal (AK Parti, Bayburt) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 5. Birleşim - **Tarih:** 11 Ekim 2005 - **Gündem:** PATATES YETİŞTİRİCİLİĞİNİN VE PATATES ÜRETİCİLERİNİN SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI ÖNERGESİ VE RAPORU (10/152,216) SIRA SAYISI 895 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/fetani-battal-22-2005-10-11-patates-yetistiriciliginin-ve-patates-ureticilerinin-sorunlarinin-aras > Fetani Battal (AK Parti), 11 Ekim 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 5. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: PATATES YETİŞTİRİCİLİĞİNİN VE PATATES ÜRETİCİLERİNİN SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI ÖNERGESİ VE RAPORU (10/152,216) SIRA SAYISI 895); konuşma 919 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) FETANİ BATTAL (Bayburt) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; yaklaşık bir yıl önce, yine tesadüfen, geçen yıl ramazan ayında, Erdoğan Özegen başkanlığında 25 milletvekili arkadaşımız olarak bir önerge vermiştik. Aynı zamanda Orhan Eraslan ve 66 milletvekilinin de bir önergesi vardı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi, yaklaşık olarak bir yıl önce bu oturumunda verilen bu araştırma önergesini kabul etti ve Meclisimiz bir komisyon oluşturdu. Bu komisyonumuz, patates üreticilerinin sorunlarının tespiti ve onların çözümüne ait öneriler üzerinde ciddî bir çalışma yaptı ve bir yıllık süreçten sonra komisyonumuz bir rapor sundu; bugün bu raporu Meclisimizde görüşmüş oluyoruz. Ben, çok ciddî bir çalışma yapan komisyonumuza, onun Sayın Başkanına ve komisyonda görev alan bütün milletvekili arkadaşlarımıza en içten duygularımla teşekkür ediyorum; çünkü, patates ve patates üreticisi adına, geçtiğimiz dönemlerde Meclise birkaç kere önerge verilmiş; ama, hiçbir zaman Meclis Genel Kurulu bu önergeleri kabul etmemiş ve bir araştırma önergesi hayata geçmemiş. Bu çerçevede Meclisimiz de, önemli bir görevini icra etmiş oldu. Böyle bir ciddî raporun da, bundan sonra patates ve patates ürünü adına politika üreten her türlü kuruma ve kuruluşa ciddî bir katkı getireceğine inanıyorum. Bu çerçeveden hareketle, rapordan, altını çizdiğim birkaç hususu sizlerle paylaşmak istiyorum ve bu altını çizdiğim birkaç hususa ait birkaç önerimi de sizlerle paylaşmak istiyorum: Altını çizmek istediğim önemli hususlar şunlardır: 1- Ülkemizdeki en önemli tarım ürünlerinden birisi de patatestir; bunu öğrenmiş bulunuyorum; buğdaydan sonra ikinci sırada yer alıyormuş. 2- Ülkemizde ortalama 200 000 hektar alanda ekim yapılmakta ve yaklaşık olarak ortalama 5,5 milyon ton ürün elde edilmektedir. 3- Ülkemiz, ekim alanı bakımından, dünyada 7 nci sırada, üretim miktarı bakımından da dünyada 10 uncu sıradadır. 4- Üretimimizin yüzde 65'ini, biz, içtüketimde kullanıyoruz; yüzde 13'ünü tohumluk olarak kullanıyoruz, yüzde 1'ini sanayide kullanıyoruz, yüzde 3'ü hayvan besini olarak kullanılıyor ve üretimimizin sadece yüzde 2,5'i ihraç edilmek durumunda ve geriye kalan yüzde 25'lik kısım da telef olmaktadır. Bu benim önemsediğim hususların altını çizmemdeki inceliği az sonra sizlere arz etmeye çalışacağım. 5- Ülkemizde üretilen tohumluk patates miktarı yetersizdir ve tükettiğimiz tohumun yüzde 90'ını ithal etmek zorunda kalıyoruz. Ben, bu raporda belirtilen bu tespitlerin altını çizerken, bu temel hususlarda birkaç önerimi de sizlerle paylaşmak istiyorum; çünkü, bu rapordaki tespitlerin hepsini önemsiyorum; ama, vaktim gereğince, kendi önemsediğim birkaç hususu sizlere arz etmek istiyorum. Bir kere, patateste tohumculuk çok ciddî bir önem arz ediyor. Kaliteli patatesin temel anahtarının kaliteli tohum olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla, dünya piyasasına çıkarken ve toplumumuza hizmet olarak sunarken, kaliteyi yakalamanın ilk adımı kaliteli tohumun kullanılmasıdır ve bizim bu hususta ciddî problemlerimiz vardır. Tohumculuk, aynı zamanda stratejik bir olaydır ve böyle stratejik bir olayda, Türkiye gibi bir ülkenin patates tohumu hususunda yüzde 90 oranında dışa bağımlı olmak zorunda kalması çok ciddî bir problemdir ve behemehal, acilen, kısa vadeli, orta vadeli, uzun vadeli çözüm önerileriyle bu problemin çözülmesi gerekmektedir. Bu hususta, patates tohumu üzerindeki çözüme ait birkaç önerimi sizlerle paylaşmak istiyorum. 1- Ülkemize giren tohumluk patates mutlaka çok ciddî bir şekilde denetlenmeli ve ülkemiz şartlarına uygun olmayan patatesler ülkeye tohumluk olarak kesinlikle sokulmamalıdır. 2 - Zaman zaman, ülkemize yemeklik patates olarak sokulan patatesler tohumluk olarak da kullanılmaktadır ve piyasaya sürülen bu tohumluk olmayan, ama, yemeklik patates olup da tohumluk patates olarak piyasaya sürülen patates, ciddî bir şekilde verim kaybı oluşturmaktadır ve buna kesinlikle fırsat verilmemelidir. 3 - Tohumluk üretim alanları ile yemeklik patates üretim alanları kesinlikle birbiriden ayrılmalıdır. Bu, Türkiye'de henüz uygulanmayan bir husustur ve raporun da altını çizdiği gibi, dünyada patates üzerinde çalışma yapan bütün kuruluşların özellikle son yıllarda önemsediği bir hadise, patates üretiminde tohumluk üretim alanları ile yemeklik üretim alanlarının kesinlikle birbirinden ayırt edilmesi gerekiyor. Bu hususta, ülkemizde, çeşitli bölgeler tespit edilmeli. Özellikle, yüksek rakımlı ve kuzey rüzgârlarının estiği bölgelerde çok verimli tohumluk patatesin yetiştirildiği bir hadise. Bence, Türkiye'de birkaç il, özellikle yüksek rakıma sahip ve kuzey rüzgârları alan birkaç il, bu hususta tahsis edilmeli ve bu illerde, özellikle, ısrarla ve ciddî bir denetlemeyle tohumluk patates üretimi teşvik edilmelidir diye düşünüyorum. Bu hususta kendi ilimden de örnek vermek istiyorum: Bayburt, çok miktarda patates yetiştirilen bir ilimiz değildi; fakat, yapılan araştırmalar şunu gösterdi: İklimi, esen kuzey rüzgârları açısından tohumculuğa çok müsait bir alan olabilir düşüncesiyle, bu yıl, bir kuruluşumuz, orada bir patates tohumu ekimi gerçekleştirdi ve henüz, patatesin tohumlarının topraktan sökülmesine yeni başlandı; elde edilen veriler son derece sevindirici ve güzel. Bu gibi illerimizde patates tohumculuğunun teşvik edilmesi, bunun önünün açılması, ülkemize çok ciddî bir ufuk olacaktır diye düşünüyorum. 4- Sözleşmeli üretim modeline geçilmeli ve tohumluk üretimi yapan çiftçilerimiz özellikle desteklenmelidir. Artık, dünya, sözleşmeli üretime doğru, ciddî bir adım atıyor. Bunun örneklerini de, biz, yaşamaya başladık ülkemizde. Bu açıdan, Yüce Meclis de, tarım alanında müthiş bir ufuk olabilecek tarzda, geçen yıl, organik tarım yasasını çıkardı ve o çerçevede, geçen yıl çıkan bu yasanın uzantısı olarak, bu yıl, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanının organizesiyle, mesela Halk Ekmek, organik ekmek üretmeye başladı ve İstanbullu, isteyen insanlar, şimdi, organik ekmek yeme şansına sahip oldular ve atılan adımlar... Halk Ekmek, 13 tane ilimizde çiftçilerimizle anlaşmalar yaptı, sözleşmeler yaptı; bu, benim Bayburtumda da gerçekleşti. Halk Ekmek, İstanbul'da organik ekmeği üretip piyasaya sunarken, taa, geliyor, benim Bayburtumda, çiftçimle oturuyor, sözleşme yapıyor ve ekimi yapacak köylüm de, buğdayını ektiği zaman, nasıl alacağını, kaça satacağını, nereye vereceğini bildiği için, çok rahat bir şekilde sözleşme masasına oturuyor ve rahat bir şekilde imzasını atıyor. Bu yapının, patateste de hayata geçmesini çok önemsiyorum ve bunu, bir an önce, sistemli, planlı, programlı bir şekilde hayata geçirmek gerekir diye düşünüyorum. Diğer taraftan, Türkiye gibi bir ülkenin, ürettiği patatesin sadece yüzde 2,5-3'ünü ihraç edebilmiş olması da çok ciddî bir dezavantaj. Ülkemizde, birçok alanda, bu üretimi artırmamız mümkünken, pazar problemi ve fiyat istikrarsızlığı sebebiyle istenilen hedefe ulaşılamadı maalesef… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Fetani Battal (AK Parti, Bayburt). “Patates yetiştiriciliğinin ve patates üreticilerinin sorunlarının araştırılması önergesi ve raporu (10/152,216) sıra sayısı 895”. TBMM Genel Kurulu, 5. Birleşim tutanağı, 11 Ekim 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/fetani-battal-22-2005-10-11-patates-yetistiriciliginin-ve-patates-ureticilerinin-sorunlarinin-aras (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.