# 5 Aralık Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanınmasının 83'üncü yıl dönümüne ilişkin açıklaması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 26. Dönem)
- **Konuşmacı:** Filiz Kerestecioğlu Demir (Halkların Demokratik Partisi, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim
- **Tarih:** 5 Aralık 2017
- **Gündem:** 5 Aralık Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanınmasının 83'üncü yıl dönümüne ilişkin açıklaması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=64109
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/filiz-kerestecioglu-demir-26-2017-12-05-5-aralik-turk-kadinina-secme-ve-secilme-hakki-taninmasinin-83-uncu-yil

> Filiz Kerestecioğlu Demir (Halkların Demokratik Partisi), 5 Aralık 2017 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 5 Aralık Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanınmasının 83'üncü yıl dönümüne ilişkin açıklaması); konuşma 278 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

FİLİZ KERESTECİOĞLU DEMİR (İstanbul) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Dünyada 19’uncu yüzyıldan itibaren oy hakkı için, seçme ve seçilme hakkı için kadınların yürüttüğü çok ciddi bir mücadele tarihi vardır. Bu mücadele içerisinde, Fransa’da idama kadar varan, Olympe de Gouges’un idam edilmesine kadar varan, İngiltere’de “Süfrajetler” diye anılan, oy hakkı için mücadele eden kadınların cezaevlerine konulmasına, işkence görmesine kadar varan bir mücadele tarihini erkek tarih yazıcılar yeterince görmedikleri gibi, aynı şekilde, Türkiye’de de var olan bir mücadele tarihini görmezden gelmişlerdir. O nedenle 5 Aralıkta seçme seçilme hakkının elde edilmesi Türkiye’de de aslında Osmanlı’dan bu yana arkasında bir mücadele tarihi barındırmaktadır.

1895’ten 1908’e kadar on üç yıl boyunca hanımlara mahsus gazeteyi çıkarmıştır kadınlar. On üç yıl bir dergi çıkarmak bugün bile herkese nasip olacak bir şey değildir. 1924’te Türk Kadınlar Birliğini kuran Nezihe Muhiddin ve arkadaşları bu ülke tarihinde anılmadan geçilemezler. Bu kadınlar Cumhuriyet Halk Fırkasından önce Kadınlar Halk Fırkasını kurmuşlardır. Başta Kadınlar Dünyası Dergisi olmak üzere onlarca dergi çıkarmış, onlarca dernek kurmuşlardır.

Şimdi, ilk olarak 17 kadın vekilin Meclise girdiği yeni cumhuriyete, 8 Şubat 1935’e kadar, arkada söz ettiğim gibi ciddi bir mücadele tarihi vardır. Bugün Mecliste kadın milletvekili oranı yüzde 14 olup partimiz cumhuriyetten bu yana ilk defa bu sayıya ulaşılmasını sağlayan partidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Tamamlayın lütfen.

FİLİZ KERESTECİOĞLU DEMİR (İstanbul) – Tabii, yüzde 36’yı aşan oy oranımızla ve eşit temsile önem veren tüzüğümüzle, yapımızla bunu sağladık. Ancak maalesef bugün vekillerimizin, özellikle vekilliği düşürülen arkadaşlarımızın önemli bir kısmı kadın.

Ben seçme seçilme hakkının ötesinde, kadınların bu ülkede köklü bir mücadele tarihi olduğunu biliyorum, bunu saygıyla selamlıyorum. Başta tutuklu tüm kadın vekillerimiz ve seçilmiş belediye başkanlarımız olmak üzere tüm kadınların mücadelesini de selamlıyorum.

Teşekkürler.

---

**Kaynak gösterme:** Filiz Kerestecioğlu Demir (Halkların Demokratik Partisi, İstanbul). “5 Aralık Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanınmasının 83'üncü yıl dönümüne ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 32. Birleşim tutanağı, 5 Aralık 2017. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/filiz-kerestecioglu-demir-26-2017-12-05-5-aralik-turk-kadinina-secme-ve-secilme-hakki-taninmasinin-83-uncu-yil (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=64109

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.