# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Fuat Çay (CHP, Hatay)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 103. Birleşim
- **Tarih:** 6 Mayıs 2010
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/fuat-cay-23-2010-05-06-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas

> Fuat Çay (CHP), 6 Mayıs 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 103. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 414 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

FUAT ÇAY (Hatay) – Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; otuz sekiz yıl önce bugün, 6 Mayıs 1972, Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan’ın idam edildiği tarihtir. Onlar asla yaptıklarından pişman olmamışlar, eğilip bükülmemiş, af dilememiş ve teslim olmamışlardır. Onların mücadelesi emperyalizme karşı yapılmıştır. Onlar hayatlarını Türkiye Cumhuriyeti’nin bağımsızlığına adamışlardır. Onları ve onlar gibi dik duranları saygıyla anıyorum.

Sayın milletvekilleri, Anayasa’nın değişiklik paketinin ikinci tur görüşmelerinin sonuna gelmiş bulunuyoruz. Demokrasinin standartlarını yükseltme adına yargıyı yürütmenin emrine sokarak Orta Doğu gibi bir dikta rejimine doğru yol alıyoruz. Dolayısıyla şu an, tarihin önemli anlarından biridir.

AKP kendi devlet düzenini kurma yolunda son engeli aşmış olarak bürokrasiyi, bürokrasideki kadrolaşmayı tamamlamış, YÖK’ü dizayn etmiş, üniversiteleri, rektörleri hizaya sokmuş, Cumhurbaşkanı makamına kendi adamını yerleştirmiş, kendi basınını, yandaş basınını da oluşturmuş, dokunulmazlıkların zırhına bürünmüş; kendi yolsuzluklarının, Deniz Feneri ve buna benzer yolsuzlukların üzeri örtülmüş ve kendi yeni yaşam biçimini de oluşturmuştur.

Yedi yıldızlı otellerde düğünler, çuvallarla altın hediyeler, Hummer arabalara binmeler, özel uçaklar, gemiler, şirketler, şimdi bir tek yargı kaldı. Yargının binlerce sorunu dururken çözülmeyen davalar, içeride sorguya çıkmadan tutuklanan insanlar, Yargıtayda 1,5 milyonu aşan davalar ve “Geciken adalet, adalet değildir.” mantığıyla yıllardır sürüncemede kalan, çözülmeyen ve alınmayan haklar, personel sorunları, kadro sorunları, yetişmiş elemanlar, eğitilmiş elemanlar sorunu dururken, yargıyı teslim alma… Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Anayasa Mahkemesini de teslim aldınız mı o diktatörlüğe giden yolun kilometre taşları örülmüş ve tamamlanmış olacak.

AKP’li sözcü arkadaşlarımızın bazısı millî iradeden bahsediyor. Buraya çıkan her arkadaşımız millî iradeden bahsediyor ve buradaki 365 milletvekilinin çoğunluğunun millî iradeyi temsil ettiğini söylüyor. Acaba öyle midir? Bugün AKP en son yerel seçimlerde yüzde 37 civarında oy almıştır. Şimdi, bu arada yapılan kamuoyu araştırmalarında AKP’nin oyu yüzde 30’larda. Türkiye’de yüzde 70 seçmen ve vatandaş iradesi sizin karşınızda.

FAHRETTİN POYRAZ (Bilecik) – Hadi referanduma gidelim.

VEYSİ KAYNAK (Kahramanmaraş) – Referanduma gidelim.

FUAT ÇAY (Devamla) – Siz, şimdi böyle bir azınlık, yani oy azınlığı ve milletvekili çoğunluğuyla bir Anayasa’yı değiştirme hakkına sahip değilsiniz.

FİKRİ IŞIK (Kocaeli) – Rahat olun ya!

FUAT ÇAY (Devamla) – Böyle bir talebiniz, bir parti iktidar çoğunluğunun ama halkın azınlık iradesinin çoğunluğa tahakkümüdür.

Yüz yıllar önce yaşamış bir Arap ve Müslüman olan düşünür İbni Zafer’in elimde kitabı var, sizler, belki çoğunuz okumuşsunuzdur. “Adil Padişah” diye tavsiyeleri var ve o tavsiyelerde şunu diyor İbni Zafer: “İdare eşittir meşruiyet artı şiddet ve zor kullanma.” yani yönetim, meşruiyet ve zor kullanmanın şiddetinin toplamıdır. Yönetenin meşruiyeti yükseldikçe zor kullanma arzusu azalır ancak kötü politikalar nedeniyle yönetenin meşruiyeti düştükçe zor kullanma arzusu artacak, diyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Fuat Çay (CHP, Hatay). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 103. Birleşim tutanağı, 6 Mayıs 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/fuat-cay-23-2010-05-06-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.