# Iı.tur. (başbakanlık,gençlik ve spor md.lüğü,vakıflar gn.md.diyanetişl.bşk.ve shçek gn.md.lüğü

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Güldal Akşit (AK Parti, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim
- **Tarih:** 19 Aralık 2003
- **Gündem:** II.TUR. (BAŞBAKANLIK,GENÇLİK VE SPOR MD.LÜĞÜ,VAKIFLAR GN.MD.DİYANETİŞL.BŞK.VE SHÇEK GN.MD.LÜĞÜ
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/guldal-aksit-22-2003-12-19-ii-tur-basbakanlik-genclik-ve-spor-md-lugu-vakiflar-gn-md-diyanetisl

> Güldal Akşit (AK Parti), 19 Aralık 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: II.TUR. (BAŞBAKANLIK,GENÇLİK VE SPOR MD.LÜĞÜ,VAKIFLAR GN.MD.DİYANETİŞL.BŞK.VE SHÇEK GN.MD.LÜĞÜ); konuşma 1.015 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

DEVLET BAKANI GÜLDAL AKŞİT (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Bakanlığıma bağlı Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumunun bütçesi hakkında görüşlerimizi belirtmek üzere, hükümet adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sosyal devlet olmanın gereği olarak faaliyet gösteren Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, daha Kurtuluş Savaşı sürerken, şehitlerimizin çocuklarının yetişmesi için, 1921 yılında, Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk tarafından Çocuk Esirgeme Kurumu olarak temelleri atılan, 1983 yılında 2828 sayılı Yasayla yeniden yapılandırılan, ülkemizin en temel sosyal hizmet kurumudur.

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, bugün, sosyal devlet olmanın gereği olarak, 443 kuruluşta 9 427 çalışanıyla 35 000'e yakın insanımıza 24 saat sürekli, 150 000'i aşkın insanımıza da koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici hizmetler kapsamında gündüzlü olarak hizmet vermektedir. Kuşkusuz, her insan için ideal olanı, sağlıklı bir aile içinde doğup büyümek ve sağlıklı toplum içinde yaşamaktır; ancak, çeşitli nedenlerle, bu, her zaman mümkün olmamaktadır. Kurum, bu insanlarımıza, toplum adına, devlet adına, ülke adına, ev olmaya, yuva olmaya çalışmaktadır ve en önemlisi de, yetiştirme yurdu, çocuk yuvası çocuğu olma kimliğini saklanacak bir kimlik olmaktan çıkarmaya çalışmaktadır.

2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununda belirtildiği gibi, kurumun öncelikli ve özellikli hizmet alanı, korunmaya muhtaç çocuklardır. 0-12 yaş arası korunmaya muhtaç yaklaşık 9 000 çocuğa, 12 çocuk sitesi, 72 çocuk yuvası olmak üzere toplam 84 kuruluşta yatılı hizmet sunulmaktadır. Yine, 13-18 yaş arası korunmaya muhtaç yaklaşık 10 000 gencimize 107 yetiştirme yurdunda hizmet sunulmaktadır. Amacımız, kurumun korunması altındaki çocukların ve gençlerin, kendilerine güvenen, insan sevgisiyle dolu, Atatürk düşünce ve Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlı olarak yetiştirmek, bir iş veya meslek sahibi yapmaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sokakta yaşayan ve çalışan çocuklar ciddî bir toplumsal sorun olarak karşımızda bulunmakta ve ülkemiz nüfusunun yüzde 41'i 0-18 yaş arasında bulunmaktadır. Çeşitli nedenlerle kent merkezlerine göç, çok çocuklu aileler, yoksulluk başta olmak üzere, çocuklarımızı aile ve okul ortamından uzaklaştırıp sokağın acımasız koşullarında yaşamaya, çalışmaya zorlayan pek çok faktörle karşı karşıyayız. Bu çocukların rehabilitasyonunu amaçlayan çok sayıda çocuk ve gençlik merkezi hizmete açılmış bulunmaktadır. Ayrıca, sorumluluklarını yerine getirmeyen aileler hakkında caydırıcı yasal yaptırım süreci başlatılmış ve bu konuda ciddî bir uygulama birikimi sağlanmıştır.

28 çocuk ve gençlik merkezinden 18 718 çocuk yararlanmaktadır; ancak, sokakta yaşayan ve sokakta çalışan çocuklara ilişkin sorunların, sadece Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü hizmetleriyle çözümlenebileceğini söylemek pek gerçekçi değildir. Konunun, ailenin güçlendirilmesiyle, eğitimle, istihdam politikaları ve diğer sektörlerle yakından ilintisi bulunmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kurum, özürlü bireylerin sorunlarına çözüm getirmek, özürlülerin toplum içinde üretken ve bağımsız yaşamalarını sağlayacak hizmetlerin geliştirilip yaygınlaştırılması konusuna da önem vermektedir. 58 adet rehabilitasyon merkezi bulunmasına ve buralarda 3 599 çocuğa hizmet verilmesine rağmen, yaklaşık 3 700 çocuk sıra beklemekte ve bunlardan 2 000'i aciliyet arz etmektedir.

Toplumlarda teknolojik gelişmelere bağlı olarak yaşam süresi hızla artmaktadır. Nüfusumuzun, bugün 7,14'ü 60 yaş üzerindeyken, 2010 yılında bu oranın yüzde 15'in üzerine çıkacağı tahmin edilmektedir. Kurumun yaşlılık hizmetlerinde ağırlıklı olarak huzurevleri yer almakta olup, 64 huzurevinde 6 567 yaşlımıza hizmet sunulmaktadır.

Ayrıca, huzurevi bakımı gerektirmeyen, kendi evlerinde yalnız ya da ailesiyle birlikte yaşayan ve çevre ilişkilerini güçlendirmek isteyen yaşlıların, gündüzleri bir araya gelerek yaşıtlarıyla birlikte çeşitli sosyal ve kültürel faaliyetlere katılabilecekleri yaşlı dayanışma merkezleriyle hizmet verilmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; evlat edindirme ve koruyucu aile uygulamasına önem verilmektedir. Bugüne kadar evlat edindirilen çocuk sayısı 6 994'e ulaşmıştır. Halen, sırada evlat edinmek isteyen 2 800 kadar aile bulunmaktadır. Hukukî engeller nedeniyle evlat edindirilemeyen çocuklara ise koruyucu aile hizmeti sunulmaktadır. Bu bağlamda, koruyucu aile uygulaması, kampanyalarla geliştirilmeye çalışılmakta, bugüne kadar 580 çocuğumuz koruyucu aile yanına yerleştirilmiş bulunmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; fiziksel, cinsel, duygusal ve ekonomik istismara uğrayan kadınların, psikososyal ve ekonomik sorunlarının çözümlenmesi sırasında, varsa çocuklarıyla birlikte ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, geçici bir süre kalabilecekleri yatılı sosyal hizmet kuruluşları, kadın sığınma evleri ya da diğer bir deyişle konuk evleridir.

Genel Müdürlüğe bağlı hizmet veren 8 adet kadın konukevi bulunmaktadır. Açılışlarından 2003 yılı ekim ayı sonuna kadar bu kuruluşlarımızdan yararlanan kadın sayısı 3 883, çocuk sayısı ise 3 226'ya ulaşmış bulunmaktadır. Ayrıca, 780 kadın da işe yerleştirilmiş bulunmaktadır. Kadınların ve yanlarında getirdikleri çocukların her türlü ihtiyaçları devlet tarafından karşılanmaktadır.

Bu konuk evlerimizde, kadınların durumlarının, aileleri ya da eşleriyle olan anlaşmazlıklarının incelenmesi ve sorunlarının giderilmesine yönelik meslekî çalışmalar sürdürülmektedir. Kurum, yürütmekte olduğu aynî ve nakdî yardımlarla, pek çok korunmaya muhtaç çocuğu, özürlüyü, aileyi desteklemekte ve köklerinden kopartılmadan kendi aile ortamlarında yaşamalarını sağlamaktadır.

Kuruluş, bakımı yerine aile ortamları içinde aynî ve nakdî yardımlarla desteklenen çocuklara, aylık 65 170 000 lira ödenmektedir. Söz konusu çocuklar kuruluş bakımına alınmış olsalar idi, devlete bir aylık maliyetleri 300 000 000-400 000 000 lira olacaktı. 2003 yılında aynî ve nakdî yardım hizmetinden yararlanan kişi sayısı 10 000'i aşmıştır. Bu kişiler için gönderilen ödenek ise, yaklaşık 10 trilyon liradır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 35 000 kişiye yatılı hizmet sunan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun, dar imkânlarla çağdaş bir sosyal hizmet sunabilmesi iyice güçleşmektedir. Günümüz koşullarında ekonomik krizin de yoğunlaştırdığı yoksulluk, ülkemizin en temel sorunlarından biri durumundadır. Kuruma yapılan başvurular giderek artmaktadır. Sosyal Riski Azaltma Projesi, Dünya Bankasından alınan kredilerle yürütülmektedir. Sosyal Riski Azaltma Projesi kapsamında Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün dört ana işlevinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun Sayın Bakan.

DEVLET BAKANI GÜLDAL AKŞİT (Devamla) - Bunlar, bilgi yönetim sistemi ve bilgi teknolojinin geliştirilmesi, politika araştırma, izleme ve değerlendirme işlevinin güçlendirilmesi, personel gelişimi ve eğitiminin desteklenmesi, kamuoyu araştırması ve kamuoyu bilgilendirme kampanyalarının desteklenmesidir.

Kurumun 2004 malî yılı bütçesi, Meclis Plan ve Bütçe Komisyonunda 297,8 trilyon lira olarak kabul edilmiştir; bu, geçtiğimiz yıl bütçesine göre yüzde 31 artışı ifade etmektedir. Ülkemizin içinde bulunduğu koşullar göz önüne alındığında, kurumun gelişmeye, geliştirilmeye ve daha çok vatandaşı kucaklamak için büyümeye ihtiyacı vardır; çünkü, bu kurum, sosyal devletin fonksiyonlarını yerine getiren önemli bir kurumdur.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; son olarak, sosyal hizmet kuruluşlarına desteklerini esirgemeyen, maddî ve manevi katkılarını sürdüren kamu kurum ve kuruluşlarına, valilerimize, kaymakamlarımıza, belediye başkanlarımıza, ayrıca, her biri bizim için önemli gönüllü hayırsever vatandaşlarımıza, dernek ve vatandaşlarımıza şükran borçluyuz.

Türkiye'nin en büyük ailesi sosyal hizmetler ailesinin, bebekleri, çocukları, gençleri, özürlüleri, yaşlıları, çalışanları adına hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyor, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun 2004 yılı malî bütçesinin hayırlı olmasını diliyor, saygılar sunuyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Güldal Akşit (AK Parti, İstanbul). “Iı.tur. (başbakanlık,gençlik ve spor md.lüğü,vakıflar gn.md.diyanetişl.bşk.ve shçek gn.md.lüğü”. TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim tutanağı, 19 Aralık 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/guldal-aksit-22-2003-12-19-ii-tur-basbakanlik-genclik-ve-spor-md-lugu-vakiflar-gn-md-diyanetisl (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
