# 2005 bütçe kan. tas. (13 üncü tur görüşmelerinde ) maliye bakanlığı,gelir bütçesi - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Gülseren Topuz (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 42. Birleşim - **Tarih:** 27 Aralık 2004 - **Gündem:** 2005 BÜTÇE KAN. TAS. (13 ÜNCÜ TUR GÖRÜŞMELERİNDE ) MALİYE BAKANLIĞI,GELİR BÜTÇESİ - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/gulseren-topuz-22-2004-12-27-2005-butce-kan-tas-13-uncu-tur-gorusmelerinde-maliye-bakanligi-ge > Gülseren Topuz (AK Parti), 27 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 42. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2005 BÜTÇE KAN. TAS. (13 ÜNCÜ TUR GÖRÜŞMELERİNDE ) MALİYE BAKANLIĞI,GELİR BÜTÇESİ); konuşma 1.468 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA GÜLSEREN TOPUZ (İstanbul)- Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; AK Parti Grubu adına, Maliye Bakanlığının 2005 malî yılı bütçesi hakkında konuşma yapmak üzere söz almış bulunmaktayım; Grubum ve şahsım adına hepinizi saygıyla selamlıyorum. Bütçesini görüşmekte olduğumuz Maliye Bakanlığı, ülkemizde maliye politikasının hazırlanması ve uygulanmasında çok önemli bir rol oynamaktadır. Söz konusu Bakanlığın, gerek maliye politikasının belirlenmesinde gerekse uygulanmasında göstereceği performans, sağlam bir malî yapıya sahip olabilmek açısından hayatî bir önem taşımaktadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Maliye Bakanlığı, Türkiye'nin yıllardır içerisinde bulunduğu yüksek enflasyon ve reel faiz oranı sorunundan kurtarılması ve kamu borç stokunun makul düzeylere çekilmesi, makroekonomik ve bütçe performansının istenilen düzeye çıkarılması için, son yıllarda önemli bir çaba göstermiştir ve göstermektedir. Gelinen noktada görülüyor ki, ekonomik istikrarın sağlanması ve makroekonomik göstergelerin iyileştirilmesinde Maliye Bakanlığının uyguladığı politika önemli bir rol oynamıştır. Bu çerçevede, malî disiplinin sağlanması amacıyla gereken bütün tedbirler alınmış ve kaynak-harcama dengesinin kurulması yönünde önemli bir ilerleme de kaydedilmiştir. Nitekim, konsolide bütçe açığının düşürülmesi ve etkin bir borç yönetiminin yürütülmesi için gerekli faizdışı fazlanın sağlanması konusunda, Türkiye, tarihinin en başarılı dönemlerinden birini geçirmektedir. 2003 yılı bütçe hedefleri tutturulduğu gibi, 2004 yılı bütçe performansı da, hedeflere uygun bir şekilde gerçekleşmektedir. 2002 yılında bütçe açığının gayri safî millî hâsılaya oranı yüzde 14,6 iken, 2003 yılında yüzde 11,3'e düşürülmüştür. 2004 yılı bütçe hedefi, yüzde 10,9 iken, yıl sonu gerçekleşmesinin yüzde 8'in altına düşmesi de beklenmektedir. Bütçe açığındaki düşüş eğilimi 2005 yılında da devam edecektir. 2005 yılında bütçe açığının gayri safî millî hâsılaya oranının yüzde 6,1'e düşmesinin programlandığı dikkate alındığında, Türkiye'nin bütçe performansı açısından iki üç yıl gibi kısa bir sürede, nereden nereye geldiğini de hepimiz görmekteyiz. Bu başarı, hemen hiçbir iktidara nasip olmamıştır. Bundan da, AK Parti olarak, ayrı bir memnuniyet ve gurur duymaktayız. Öte taraftan, önemli bir bütçe performansı kriteri de, gerçekleştirilen faizdışı fazla tutarıdır. Yine, hepinizin bildiği üzere, kamu borç stokunun düşürülmesi, yüksek oranlı reel büyüme gerçekleştirilmesi ya da yüksek oranlı faizdışı fazla verilmesinden geçmektedir. Risk priminin düşürülerek, reel faizlerin makul düzeylere çekilmesinin başka da bir yolu yoktur. Faizdışı fazla açısından gösterilen başarı da, hemen herkes tarafından yakından izlenmektedir. İktidarımızın ilk yılı olan 2003 yılı bütçe uygulamalarında konsolide bütçe için belirlenen yüzde 5'lik faizdışı fazla hedefine ulaşıldığı gibi, 2004 yılı faizdışı fazla hedefine de ulaşılacağı beklenmektedir. Bütçe politikası uygulamalarında başarıya ulaşılması, makroekonomik göstergelerde dikkate değer iyileştirmeler gerçekleştirilmesini de sağlamış, Türk ekonomisi düşük enflasyon-yüksek büyüme ortamına girmiş, kamu borç stokunun azaltılması ve faiz oranlarının düşürülmesi yönünde önemli ilerlemeler de kaydedilmiştir. Kamu maliyesi açısından gösterilen bu performans açıkça göstermektedir ki, güçlü bir Maliye Bakanlığı her zaman Türkiye'nin avantajı olmuştur ve olacaktır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Maliye Bakanlığının 2005 yılı gider bütçesi için teklif edilen ödenek tutarı, Plan ve Bütçe Komisyonunca yapılan ekleme ve kesintilerden sonra 27 664 000 000 YTL'dir. Maliye Bakanlığının 2004 yılı başlangıç ödeneğinin 22 katrilyon 504 trilyon lira olduğu dikkate alındığında, 2005 yılında yüzde 22,9 oranında artış öngörülmektedir. Maliye Bakanlığı bütçesinin konsolide bütçe içindeki payı, 2004 yılında yüzde 15,1 iken, 2005 yılında yüzde 17,77'ye de çıkmıştır. Konsolide bütçe içinde bütçe büyüklüğü açısından Maliye Bakanlığı, en büyük ikinci bütçeye sahip olsa da, ödeneklerinin yaklaşık yüzde 94'ünü konsolide bütçeye dahil diğer kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyacı için kullanmaktadır. 27 664 000 000 YTL olan ödeneğin sadece 1 682 000 000 YTL'si bakanlığın kendi giderlerini karşılamak üzere kullanılacak olup, bu tutar, Maliye Bakanlığı için ayrılan toplam ödeneğin yaklaşık yüzde 6'sına tekabül etmektedir. 2005 yılı için teklif edilen ödenek içinde diğer bakanlıkların ihtiyaçları için kullanılacak önemli ödenek kalemleri ise şu şekildedir: 1- 8 889 000 000 YTL'lik ödenek Emekli Sandığına, söz konusu kurumun kamu kuruluşları adına yaptığı ödemeleri, yüzde 4 oranındaki ekkarşılıkları ve finansman açığını karşılamak üzere, malî yıl içinde harcama programında belirlendiği şekilde transfer edilecektir. 2- Emeklilere vergi iadesi için 1 293 000 000 YTL ödenek ayrılmış bulunmaktadır. 3- Yükseköğretim kurumlarının finansman ihtiyacının giderilmesi amacıyla, cari ve sermaye transferi niteliğinde olmak üzere, toplam 4 242 000 000 YTL Hazine yardımı öngörülmektedir. 4- Aynı şekilde, üniversiteler dışındaki diğer katma bütçeli idarelerin finansman ihtiyaçlarını karşılamak için, cari ve sermaye transferi niteliğinde olmak üzere, toplam 9 372 000 000 YTL Hazine yardımı yapılacaktır. 5- Siyasî partilere her yıl Siyasî Partiler Kanunu uyarınca yapılmakta olan yardım tutarına karşılık olmak üzere 80 000 000 YTL ödenek öngörülmektedir. 6- Yıl içinde ortaya çıkabilecek ilave ya da öncelikli yatırım ihtiyacını, sosyal afetlerin gerektirdiği giderleri, diğer acil ve önemli ihtiyaçları karşılamak üzere de toplam 2 050 000 000 YTL yedek ödenek öngörülmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Maliye Bakanlığı, bir yandan bütçe performansının artırılmasına odaklanırken, öte yandan da bu performansın kalıcı olması ve kamu malî yönetiminde yapısal tedbirlerin alınması için uzun vadeli bir perspektifle gerekli reform çalışmalarını uygulamaya koymaktadır. Bilindiği üzere, bütçe uluslararası standartlara uygun bir sınıflandırmaya kavuşturulmuş, böylece yıllardır eleştiri konusu olan bir noksanlık giderilmiş ve 2004 malî yılıyla birlikte analitik bütçe sınıflandırmasına geçilmiştir. Bakanlık, yeni bütçe kod yapısının konsolide bütçe dışındaki diğer kamu kurumlarına da yaygınlaştırılması amacıyla 2004 yılında eğitim çalışmalarına da devam etmiştir. Yapılan çalışmalar ve hazırlıklar sonucunda bakanlık, Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca 2006 malî yılı merkezî yönetim bütçe kanununu uluslararası standartlara uygun olarak hazırlamak için çalışmalarını tamamlamıştır. Bütçenin kapsamının genişletilmesi, çağdaş bütçeleme tekniklerinin Türk malî yönetim sistemine entegre edilmesi, harcamacı kuruluşlara, yönetim sorumluluğu çerçevesinde, gerek bütçe uygulamalarında gerekse bütçe uygulamalarının denetiminde gerekli inisiyatifin verilmesi amacıyla hazırlanan 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilmiş ve 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanun kapsamında, Bakanlar Kurulunun, 30.6.2004 tarih ve 25508 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 2004/7449 sayılı kararıyla kurul başkanı ve üyeleri atanarak çalışmalara da başlanmıştır. Bütçe ve Malî Kontrol Genel Müdürlüğünce, kanunun gerektirdiği harcama öncesi kontrol ve harcama sonrası içdenetimle ilgili ikincil mevzuatın önemli bir kısmı da hazırlanarak ilgili kurumların görüşlerine sunulmuştur. Gelen görüşler sonrasında yeniden gözden geçirilecek olan yönetmelikler en kısa zamanda bakanlığımızca yürürlüğe konulacaktır. 2005 yılında çokyıllı bütçeleme ve performans esaslı bütçeleme konusundaki çalışmalar da tamamlanarak 2006 malî yılı bütçesi Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa uygun olarak bakanlık tarafından hazırlanacaktır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Anayasa Mahkemesi tarafından Bütçe Kanununun bazı maddeleri hakkında yürürlüğün durdurulması kararı verilmesi üzerine doğan hukukî boşluğun giderilmesi ve gelir hedeflerinin tutturulabilmesi amacıyla hazırlanan 4969 sayılı Kanun, 12 Ağustos 2003 tarihli Resmî Gazetede Yayımlanmıştır. 4969 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra, bütçe kanunlarında uzun yıllardır yer alan, ancak, bütçe kanunlarını doğrudan ilgilendirmeyen diğer maddelerin de ilgili kanunlarına taşınması amacıyla, Bütçe ve Malî Kontrol Genel Müdürlüğünce yürütülen çalışmalar tamamlanarak, yeni bir tasarı daha hazırlanmıştır. Tasarı, 5234 sayılı Kanun olarak, Meclisimiz tarafından, 17.9.2004 tarihinde kabul edilmiş ve 21.9.2004 tarihli ve 25509 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bütçe kanunlarında yer alan, ancak, bütçe kanununu doğrudan ilgilendirmeyen maddelerin, 4969 sayılı ve 5234 sayılı kanunlarla ilgili kanunlarına taşınmasıyla, 2005 Malî Yılı Bütçe Kanunu ve Katma Bütçeli İdareler Bütçe Kanunu Tasarıları, gerek madde gerek sayı ve gerekse maddelerin içeriği açısından önemli ölçüde değişikliğe uğramıştır. Bütçe disiplininin güçlendirilmesi, bütçe kapsamının genişletilmesi ve kamu harcamalarında saydamlık sağlanması amacıyla, özel gelir, özel ödenek uygulamalarına son verilmesini, kaldırılan özel gelirlerin bütçe geliri olarak kaydedilmesini ve harcamaların ilgili kurum bütçelerinde öngörülecek ödeneklerle yapılmasını düzenleyen 5217 sayılı Özel Gelir ve Özel Ödeneklerin Düzenlenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, Meclisimiz tarafından kabul edilerek, 23.7.2004 tarihli ve 25531 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır. Bilindiği üzere, 2005 Malî Yılı Konsolide Bütçe Kanunu Tasarısı, özel gelirleri ve özel ödenekleri de kapsamaktadır. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Malî Kontrol Genel Müdürlüğünün tüm merkezî birimlerinin ve bütçe dairesi başkanlıklarının bütün işlemlerinin elektronik ortamda yapılmasını, bütçenin elektronik ortamda hazırlanması ve uygulanmasını, anılan Genel Müdürlük merkez teşkilatı ile bütçe dairesi başkanlıkları arasında ve Sayıştay ile Devlet Planlama Teşkilatı gibi paydaş kurumlar arasında on-line bağlantı sağlamayı hedefleyen Bütçe Yönetim ve Enformasyon Sistemi Projesinin, bütçe hazırlama modülüne ilave olarak, bütçe uygulama modülü çalışmaları da tamamlanmış olup, bütçe işlemlerinin, talep aşamasından onay aşamasına kadar olan kısmının elektronik ortamda takibi mümkün hale gelmiştir. 2004 ve 2005 malî yılı bütçe kanunu tasarılarıyla ilgili hususlar, kamu kurumlarınca, bu sistem yoluyla hazırlanmış, teklif edilmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisine elektronik ortamda sunulmuştur. Bütçe ve Malî Kontrol Genel Müdürlüğü, idarî kapasitenin artırılması amacıyla uluslararası alanda işbirliği imkânlarını da hızlandırmıştır. Bu çerçevede, Hollanda Hükümetince finanse edilen MATRA Programı, Hollanda Maliye Bakanlığı ile "Bütçe Hazırlık Sürecinin Güçlendirilmesi Projesi" 2004 yılında uygulamaya konulmuş olup, proje kapsamında eğitim programları da düzenlenmeye başlanmıştır. Avrupa Birliğiyle malî işbirliği kapsamında yürütülecek olan "Kamu İçkontrol Sisteminin Avrupa Birliği Standartlarıyla Uyumunun Gerçekleştirilmesi Projesi"yle ilgili gerekli idarî prosedürler tamamlanmak üzere olup, projenin 2005 yılı başından itibaren uygulamaya konulması da beklenmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Maliye Bakanlığı, sadece gider yönetiminde değil, vergi sistemi ve vergi idaresi açısından da önemli girişimlere imza atmıştır. Ülkemiz, vergilendirmede, bir yapılanma süreci içerisinde bulunmaktadır. Bu süreç, belirli bir strateji çerçevesinde yürütülmekte olup, bunun üç aşaması bulunmaktadır. Birinci aşaması, kısa vadede ekonominin önünü tıkayan vergi düzenlemelerinin ortadan kaldırılması olup, bu aşama, malî milat uygulaması kaldırılarak tamamlanmış bulunmaktadır. Stratejinin ikinci aşaması, ekonomide güven ortamını sağlayacak vergisel düzenlemelerin yapılmasıdır. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Gülseren Topuz (AK Parti, İstanbul). “2005 bütçe kan. tas. (13 üncü tur görüşmelerinde ) maliye bakanlığı,gelir bütçesi”. TBMM Genel Kurulu, 42. Birleşim tutanağı, 27 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/gulseren-topuz-22-2004-12-27-2005-butce-kan-tas-13-uncu-tur-gorusmelerinde-maliye-bakanligi-ge (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.