# İç tüzük 37'ye göre doğrudan gündeme alınma önerisi - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Gürol Ergin (CHP, Muğla) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 85. Birleşim - **Tarih:** 5 Mayıs 2009 - **Gündem:** İÇ TÜZÜK 37'YE GÖRE DOĞRUDAN GÜNDEME ALINMA ÖNERİSİ - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/gurol-ergin-23-2009-05-05-ic-tuzuk-37-ye-gore-dogrudan-gundeme-alinma-onerisi > Gürol Ergin (CHP), 5 Mayıs 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 85. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İÇ TÜZÜK 37'YE GÖRE DOĞRUDAN GÜNDEME ALINMA ÖNERİSİ); konuşma 668 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) GÜROL ERGİN (Muğla) – Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Adıyaman Milletvekili Sayın Şevket Köse’nin, tarımsal sulamada kullanılan elektrik tarifelerine ilişkin kanun teklifi hakkında kişisel görüşlerimi açıklamak üzere söz almış bulunuyorum. Sözlerime başlarken Sayın Başkan sizi, değerli milletvekillerini ve yüce Türk ulusunu saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, ülkemizdeki kullanılabilir su potansiyelinin yüzde 70 ila 75’i tarımsal amaçlı olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle Türkiye’de su konusu gündeme geldiğinde sulama politikaları ve tarım sektörü öne çıkmaktadır. Şunu özellikle belirtmeliyim ki: Her ne kadar daha önceki belirlemelere göre Türkiye’de ekonomik olarak sulanabilir arazi miktarı 8,5 milyon hektar olarak ifade edilmekte ise de son teknolojik gelişmeler nedeniyle bugün ülkemizde sulamaya elverişli alanın 8 milyon hektarın çok üstüne çıktığını bilmekteyiz. Bu nedenle Türkiye, sulama alanları konusunda gerçekçi hedefleri yeniden belirlemelidir. Ayrıca sürekli olarak azaldığı görülen sulama konusundaki kamu yatırımları da kesinlikle artırılmalıdır. Ülkemizde su ve sulama konusunda özellikle sulama kooperatifleri ciddi sorunlar yaşamaktadır. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün kapatılmasıyla sulama kooperatifleri sahipsiz kalmıştır. İşlevi azaltılan Devlet Su İşleri işletme ve bakımda önceliği sulama birliklerine devretmektedir. Teşkilatlandırma ve Destekleme Genel Müdürlüğünün bireysel ve şirketsel başvurulara öncelik tanınan hibe projelerinde ve AB hibe sözleşmeleri kapsamında sulama kooperatifleri yok sayılmaktadır. Sulama konusunda iç ve dış kaynaklarda öncelik sulama kooperatiflerine ve onların üst örgütü olan Sulama Kooperatifleri Merkez Birliğine verilmelidir. Bir Dünya Bankası projesi olan ve bünyesinde yapısal sorunları barındıran, ayrıca yasallık sorunu çözülemeyen sulama birliklerinin su ücretleri konusunda sulama kooperatiflerine yönelik haksız rekabeti ortadan kaldırılmalıdır. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından sulama hizmeti götürülen çiftçilerimizden dekar başına 9 ila 12 lira kadar sulama bedeli tahsil edilmektedir. Buna karşılık kendi olanaklarıyla kuyu açan, enerji hattı çeken, trafo kuran, trafo panosu yaptıran, motopomp ve elektrik motoru alan, ayrıca boru hattı çeken, tüm bu masraflar için 100 ila 300 bin lira harcayan çiftçi, açtığı kuyudan 1 dekar toprağını sulayabilmesi için 70 ila 100 lira elektrik parası ödemektedir. Yirmi iki ilimizin çiftçilerini ilgilendiren bu uygulama ciddi bir eşitsizlik yaratan açık bir haksızlıktır. Bu haksız uygulama sonunda birçok çiftçimiz kaçak elektrik kullanmak zorunda kalmakta, bir kısmı da ödeyemediği borçları nedeniyle icralık duruma düşmektedir. Tarımsal sulamalarda kullanılan elektrik borçlarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin çeşitli zamanlarda yasa çıkarılmasına karşın bu düzenlemeler çiftçileri rahatlatmada yeterli olamamakta, çiftçilerimizin bu borçlarını ödeyemedikleri görülmektedir. Yalnızca Şanlıurfa ilimizde 31/5/2008 tarihi itibarıyla, yani bir önceki yıl itibarıyla çiftçilerin Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye borcu faiziyle birlikte 841 milyon liradır. Sorunun kesin çözümü yeni aflar çıkarmak değil, tarımsal sulamada çok yüksek olan enerji bedellerinin düşürülmesidir. İpsala Ovası’ndaki çeltik üreticilerimiz, bunların çeltik sulama kooperatifleri borçları nedeniyle elektrikleri kesik olduğundan ekim yapamaz hâle düşürülmüşlerdir. Tarımsal sulamada kullanılan elektriğin kilovat saati 1 Ocak 2008’de 13,7 kuruş iken bugün 29,5 kuruştur. Avrupa Birliği ve ABD’de ortalama 7 sent olan fiyat Türkiye’de 17-18 senttir. Elektrikte yüzde 18 de KDV vardır. Yüksek fiyat ve insafsız KDV, sulama kooperatiflerinin faiziyle birlikte bugün 2 milyar 159 milyon lira borçlanmasına neden olmuştur. Değerli milletvekilleri, tarımsal sulamada kullanılan elektrik enerjisi Türkiye’de kullanılan elektrik enerjisinin yalnız yüzde 3,4’üdür. Türkiye’de elektrik kaçağı ise toplam elektrik enerjisinin yüzde 14’üdür. Bu nedenle, Hükûmet, enerjinin yüzde 3,4’ünü kullanan çiftçinin ümüğünü sıkmayı bırakmalı, kaçak elektrik kullanımını önleyici önlemler almalıdır. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Buyurun Sayın Ergin, devam edin. GÜROL ERGİN (Devamla) – Teşekkür ederim Sayın Başkan. Tarımsal sulamada kullanılan elektrikte KDV yüzde 18’den yüzde 1’e indirilmelidir. Tarımsal sulamada kullanılan elektrik borçlarının anaparayı geçen faizlerini silerek anaparanın ödenmesi beş yıla yayılmalıdır. Tarımsal sulamada kullanılan elektrik faturaları her ay değil, yıl sonunda alınmalıdır. Tarımsal elektriğin fiyatı AB ülkeleri fiyatlarına çekilmelidir ve Hükûmet kapalı elektrikleri derhâl açmalıdır. Ödenmeyen elektrik borçları nedeniyle tutuklu bulunan kooperatif başkanı ve çiftçiler serbest bırakılmalıdır. Bu yasa teklifinde, DSİ Genel Müdürlüğü tarafından sulama hizmeti karşılığında talep edilen ücretin tarımsal sulama elektriği kullanılan aboneler için de geçerli olması öngörülmüş, bu düzenlemeyle, aynı alanda üretim yapan çiftçilerin farklı fiyattan enerji sağlamalarının ortaya çıkardığı adaletsiz ve haksız uygulamanın önüne geçilmesi, elektrik kaçaklarının engellenmesinin sağlanması amaçlanmıştır. Sayın milletvekillerinden çiftçimizin ve ülkemizin hayrına olan bu yasa önerisine destek bekliyorum. Sözlerime son verirken, Sayın Başkan sizi, değerli milletvekillerini, sevgili çiftçi kardeşlerimi ve yüce Türk ulusunu tekrar saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Gürol Ergin (CHP, Muğla). “İç tüzük 37'ye göre doğrudan gündeme alınma önerisi”. TBMM Genel Kurulu, 85. Birleşim tutanağı, 5 Mayıs 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/gurol-ergin-23-2009-05-05-ic-tuzuk-37-ye-gore-dogrudan-gundeme-alinma-onerisi (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.