# 2010 yılı merkezi yönetim bütçe kanunu tasarısı (s.s.: 442) ve 2008 yılı merkezi yönetim kesin hesap kanunu tasarısı ile merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idare ve kurumların 2008 bütçe yılı kesin hesap tasarısına ait genel uygunluk bildirimi ve eki raporların sunulduğuna dair sayıştay başkanlığı tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:443)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hakkı Köylü (AK Parti, Kastamonu)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 34. Birleşim
- **Tarih:** 17 Aralık 2009
- **Gündem:** 2010 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TASARISI (S.S.: 442) VE 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESAP KANUNU TASARISI İLE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KAPSAMINDAKİ İDARE VE KURUMLARIN 2008 BÜTÇE YILI KESİN HESAP TASARISINA AİT GENEL UYGUNLUK BİLDİRİMİ VE EKİ RAPORLARIN SUNULDUĞUNA DAİR SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.:443)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hakki-koylu-23-2009-12-17-2010-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-tasarisi-s-s-442-ve-2008-yi

> Hakkı Köylü (AK Parti), 17 Aralık 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 34. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2010 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TASARISI (S.S.: 442) VE 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESAP KANUNU TASARISI İLE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KAPSAMINDAKİ İDARE VE KURUMLARIN 2008 BÜTÇE YILI KESİN HESAP TASARISINA AİT GENEL UYGUNLUK BİLDİRİMİ VE EKİ RAPORLARIN SUNULDUĞUNA DAİR SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.:443)); konuşma 546 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA HAKKI KÖYLÜ (Kastamonu) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yargıtay bütçesiyle ilgili olarak Grubumuz adına konuşmadan önce yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Yüksek mahkeme, 1868 yılında kurulmuş ve bugün, hâlen 11 ceza, 21 hukuk dairesiyle görev yapmaya devam etmektedir. İş sayısı çoğaldıkça Yargıtaydaki daire adedi de devamlı artmıştır.

Dünyada, 250 üyesi olan ve 32 dairesi bulunan başka bir Yargıtay örneği görmek mümkün değildir. Yargıtayın işi, ülkemizdeki artan nüfus, ekonomik ve sosyal sebepler ve diğer sebeplere bağlı olarak artan dava sayısıyla orantılı olarak devamlı artmıştır. Bunun yanında, bu arada yeni çıkan temel kanunlar dolayısıyla da, gerek Yargıtayın gerekse bidayet mahkemelerinin işleri tekrar artmıştır.

Önceki yıllara hiç bakmazsak, 2009 yılını ele aldığımız zaman, hukuk dairelerine 346 bin iş gelmiş ve bunun 308 bini karara bağlanmış; ceza dairelerine 266 bin iş gelmiş, 209 bini karara bağlanmış, gene bu yıl da Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına da 283 bin iş gelmiş, 217 bini çıkmıştır.

Bu rakamlar bir temyiz mahkemesi için görevin yapılabilmesinin çok çok üzerinde rakamlardır. İşte bu sebeple adil yargılamayı sağlamak ve daha süratli bir yargılama yapmak için bölge adliye mahkemelerinin kurulmasına ihtiyaç duyulmuş ve bölge adliye mahkemeleri resmen kurulmuştur ancak altyapısı henüz tamamlanamadığı için faaliyete geçilememiştir.

Asli görevi hukuki denetim yapmak ve içtihat üretmek olan yüksek mahkeme, ikinci derece mahkemeleri olmadığı için vaka denetimi de yapmak zorunda kalmış ve bu sebepten dolayı da asli görevini yapmakta zorlanmıştır.

Bölge adliye mahkemeleri faaliyete geçtiği zaman ilk derece mahkemelerinden verilen kararlar istinaf incelemesi için ilk derece istinaf mahkemesine gelecek ve bölge adliye mahkemeleri gerektiğinde duruşma yapacak, keşif yapacak, tanığı dinleyecek, sanığı dinleyecek ve daha doğru bir karar verecek, delilleri daha doğru değerlendirecektir.

Ayrıca bölge adliye mahkemelerinden verilen beş yıl ve altındaki hapis cezalarıyla bidayet mahkemelerinden, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl ve altındaki kararların onanmasına dair kararlar ve para cezasına ilişkin kararlar kesin olacak. Keza on yıl ve daha az hapis cezasını gerektiren suçlarla ilgili olarak yapılan yargılama sonunda verilen beraat kararlarında kesin olacak. Ayrıca sulh ceza mahkemelerinin kararlarının incelenmesi sonucunda verilen kararlar da kesin olacaktır. Bu, şu demektir, bu demektir ki: Bölge adliye mahkemeleri kurulup göreve başladığı zaman Yargıtaya gelen işlerin en az üçte 2’si düşecektir. Dolayısıyla bu takdirde yüksek mahkeme asli görevini rahatlıkla yapabilecektir.

Yalnız bir hususu gözden uzak tutmamak gerekir. Alınan bir karara göre veya düşünceye göre Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Bursa, Konya, Diyarbakır, Erzurum ve Samsun illerinde, dokuz ilde bölge adliye mahkemesi kurulması gündeme gelmiştir. Şayet böyle olacak olursa bizim beklediğimiz daha adil yargılama, daha iyi adalet ve daha sürat bir tarafa, belki de yargıda tıkanıklık hatta eziyet söz konusu olabilecektir. İşte bu sebepledir ki, en az otuz ilde bölge adliye mahkemesi kurulması zaruridir ve bu kurulduğu takdirde bölge adliye mahkemeleri rahat çalışacak, dolayısıyla, Yargıtay da görevini rahat yapabilecektir. Bunun için, şu anda bulunan 4 bin açık hâkim kadrosuna, her yıl en az bin hâkim almak suretiyle bu kadro tamamlanmalıdır. Hatta, daha gerçekçi olursak, bugün Türkiye’deki hâkim, savcı sayısı 2 katına çıkarılırsa ancak Türkiye’de rahat bir adalet sağlamak mümkün olacaktır.

Yıllardır zorluklar içerisinde çalışan, zor şartlarda görev yapan Yargıtay hâlen üç ayrı yerde görev yapmaktadır ve şu anda yüksek mahkeme için Ahlatlıbel’de gümrüklere ait bir arsa tahsis edilmiş, projesi bitirilmiş. Ümit ediyorum ki, iki yıl içerisinde mahkeme binası yapılacak ve yüksek mahkeme daha rahat bir çalışma imkânına kavuşacaktır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Hakkı Köylü (AK Parti, Kastamonu). “2010 yılı merkezi yönetim bütçe kanunu tasarısı (s.s.: 442) ve 2008 yılı merkezi yönetim kesin hesap kanunu tasarısı ile merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idare ve kurumların 2008 bütçe yılı kesin hesap tasarısına ait genel uygunluk bildirimi ve eki raporların sunulduğuna dair sayıştay başkanlığı tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:443)”. TBMM Genel Kurulu, 34. Birleşim tutanağı, 17 Aralık 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hakki-koylu-23-2009-12-17-2010-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-tasarisi-s-s-442-ve-2008-yi (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
