# Kürt yazar Mehmed Uzun'un vefatının 16'ncı yıl dönümüne, infaz yakmalara ve idari gözlem kurullarına, cezaevlerindeki iaşe bedellerine, mahkûmlardan alınan elektrik ve su parasına, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in bir televizyon programında enflasyonla ilgili yaptığı açıklamaya ilişkin açıklaması - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 28. Dönem) - **Konuşmacı:** Hakkı Saruhan Oluç (DEM Parti, Antalya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 6. Birleşim - **Tarih:** 11 Ekim 2023 - **Gündem:** Kürt yazar Mehmed Uzun'un vefatının 16'ncı yıl dönümüne, infaz yakmalara ve idari gözlem kurullarına, cezaevlerindeki iaşe bedellerine, mahkûmlardan alınan elektrik ve su parasına, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in bir televizyon programında enflasyonla ilgili yaptığı açıklamaya ilişkin açıklaması - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=117607 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hakki-saruhan-oluc-2023-10-11-kurt-yazar-mehmed-uzun-un-vefatinin-16-nci-yil-donumune-infaz-yakmala > Hakkı Saruhan Oluç (DEM Parti), 11 Ekim 2023 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 6. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Kürt yazar Mehmed Uzun'un vefatının 16'ncı yıl dönümüne, infaz yakmalara ve idari gözlem kurullarına, cezaevlerindeki iaşe bedellerine, mahkûmlardan alınan elektrik ve su parasına, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in bir televizyon programında enflasyonla ilgili yaptığı açıklamaya ilişkin açıklaması); konuşma 809 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) HAKKI SARUHAN OLUÇ (Antalya) – Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın vekiller, kendisine “Ben ruhu zedelenmiş, sesi kısılmış, kendisini ifade etmekte güçlük çeken insanların yazarıyım.” diyen Kürt yazar Mehmed Uzun’un aramızdan ayrılışının 16’ncı yıl dönümü bugün. Her yazdığı öykü ve roman halkların hassasiyetlerini, birlikteliğini ve barışını içerdiği için bugün herkes tarafından özlemle anılıyor. Bundan ötürü bugün yaklaşık 50 dile çevrildi kitapları. Gerçeğe ve kalemin gücüne bağlı kalarak verdiği özgürlük mücadelesinin ürünleri bugün herkesin dilinde, herkesin kütüphanesinde; “Nar Çiçekleri” “Dicle’nin Sesi” “Ruhun Gökkuşağı” “Bir Dil Yaratmak” “Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık” “Abdalın Bir Günü” “Kader Kuyusu ve Yitik Bir Aşkın Gölgesinde” gibi ölümsüz eserleriyle yaşamaya devam ediyor Mehmed Uzun. Bir dünya edebiyatçısıdır Mehmed Uzun ve eserlerini büyük ölçüde sürgünde vermek zorunda kalmıştır. Mehmet Uzun’un adı, örneğin Diyarbakır’da adı verilen parklardan indiriliyor kayyımlar tarafından; büyük bir acı ve gerçekten büyük bir öfke yaratıyor. Uzun’a sözümüz olsun, adını tekrar o çok sevdiği şehirlerde en güzel yerlere vereceğimiz günler gelecek. Tekrardan saygı ve özlemle anıyoruz Mehmed Uzun’u. Cezaevlerindeki sorunları sık sık dile getiriyoruz ve sürüyor, asla çözüme ulaşmadı birçok konu. Şimdi, bir tanesi bu infaz yakmalar meselesi: Biliyorsunuz, Covid-19 pandemisi gerekçe gösterilerek 2020 yılında, burada, infaz mevzuatında değişiklik yapıldı, adli hükümlülerin infaz süresinde indirim yapıldı ve siyasi hükümlüler bakımından hiçbir değişiklik yapılmadı. Bu yasa yürürlüğe girdi ve düzenlemeyle kişilerin cezaevlerinden çıkmaları “idare ve gözlem kurulu” adı verilen kurulun keyfiyetine bırakıldı. Biz o zaman da bunu eleştirdik 2020 yılında yani pandemi nedeniyle adli hükümlülerin bu ayrıcalıktan faydalanmalarını elbette ki iyi bulduk ama siyasi hükümlülere, siyasi mahpuslara, tutuklulara bunun uygulanmamasını çok ağır bir şekilde eleştirdik. Her ne kadar bu idare ve gözlem kurullarının çalışmasını Adalet Bakanlığı, hükümlülerin toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı ve iyi hâlin belirlenmesinin buna göre belirlendiğini söylese de en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tuttuklarını söylese de hepimizin bildiği gibi asıl bu iş böyle olmuyor. Bu idare ve gözlem kurulları hakları olmamasına rağmen, görevleri olmamasına rağmen âdeta mahkemeler gibi çalışıyorlar ve suistimalde bulunuyorlar yani -içlerinde savcı ve hâkim de yok üstelik bu idare ve gözlem kurullarının- yıllarca, uzun yıllar boyunca cezaevinde yatmış olanların infazlarını yakıyorlar, üst üste defalarca yakıyorlar ve cezaevlerinden çıkmalarını engelliyorlar. Örneğin, Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde 14 kadın mahpusun tahliyesi aylardan beri engelliyor. Mukaddes Kubilay, Sabite Ekinci, Rozerin Kurt, Jiyan Ateş, Nejla Yıldız, Sedef Demir, Dilan Oynaş, Özlem Demir, Sermin Demirdağ, Nedime Yaklav; bunların cezaları kimisinde 2 kez kimisinde 3 kez -yıllarca hapis yatmışlar- dokuz-on beş ay arası uzatılıyor ve tekrar cezaevinde kalmak zorunda kalıyorlar. Bunun adına hukuk diyemeyiz, hukukla alakası olmayan bir iş ve diyorum: Suistimalde bulunuyor, idare ve gözlem kurulları görevleri olmayan bir işi yapıyorlar ve suistimal ediyorlar ve mahkemenin verdiği cezanın infazı tamamlanması için, tahliye edilebilmeleri için her şey gerçekleşmişken bunlar mahkûmlara yeni ceza vererek cezaevlerinde kalmaya devam etmelerine yol açıyorlar. Adalet Bakanlığına çağrı yapıyoruz, defalarca söyledik, bir kez daha söylüyoruz: İdare ve gözlem kurullarının bu hukuksuz kararlarına, hukuku çiğneyen, her türlü insan hakkını ayaklar altına alan ve görevleri olmamasına rağmen bunu yapan idare ve gözlem kurullarının bu hakları yoktur ve ellerinden bu uygulamalar alınmalıdır; Adalet Bakanlığına çağrımız budur, bu hukuksuzluğa bir an evvel son verilmelidir. İdare ve gözlem kurulları mahkeme değildir, kendilerini uyarıyoruz; bu insan hakkı çiğnemesi olayına son vermeleri gerekiyor, açıkça uyarıyoruz. İkincisi: Cezaevlerinde o kadar çok sorun var ki… “İaşe bedelleri” diye bir mesele var, birçoğunuz belki farkında değilsinizdir. Türkiye’deki hapishanelerde mahpusların uğradığı haksızlıklar cezaevinden çıktıkları zaman bile yakalarını bırakmıyor. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Buyurun Sayın Oluç. HAKKI SARUHAN OLUÇ (Antalya) – İaşe bedelleri isteniyor, biliyorsunuz, mahkûmlardan. Yıllarca sağlıksız, yetersiz ve kötü yemeklerle besleniyorlar, hatta, çoğu zaman yemedikleri yemekler de oluyor ama 3 öğün yemek için belirlenen iaşe bedeli günde 50 Türk lirası -şimdi, bu koşullarda- yani 16 Türk lirası 1 öğünde iaşe bedeli olarak saptanıyor. Yani 16 lirayla kim, nasıl beslenir, bunu herkes bir düşünsün. Demek ki yetersiz besleniyorlar, demek ki sağlıksız besinlere mahkûm ediliyorlar. Ama bu, bu durum yetmiyor, cezaevinden çıktığı zaman mahkûmlardan cebrî icra yoluyla aslında yiyemediği ve yemediği yemeklerin de parası isteniyor. Bakın, cebrî icra yolu diyorum; evlerine icra gidiyor ya! Bu olacak iş değil. Neden olacak iş değil? (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Buyurun Sayın Oluç. HAKKI SARUHAN OLUÇ (Antalya) – Teşekkür ederim. Düşünün, otuz yıl cezaevinde yatmış bir kişi, cezaevinden çıkıyor; evine icra gidiyor iaşe bedelini almak için. Bunun hakikaten ne sosyal devletle ne hukuk devletiyle alakası yok. Cezaevlerinin genelinde yoksullar yatıyor, biliyorsunuz yani bu siyasi mahkûmlar için, mahpuslar için de geçerli; adli tutuklular ve hükümlüler için de geçerli. Kendi ihtiyaçları için bile bazen bütçeleri olmuyor, orada hayatlarını geçindirebilmek için ama onlara bu iaşe bedelleri çıkarılıyor. Bu konuda Mecliste grubu bulunan partilere de çağrı yapıyorum, Adalet Bakanlığına da çağrı yapıyorum: Bir an evvel bir çözüm bulunmalıdır, bu mahkûmlardan cebrî icra yoluyla bu iaşe bedellerinin alınmasına son verilmelidir. Ha, bir de biliyorsunuz, burada geçen sefer de konuşmuştuk; mahkûmlardan elektrik ve su parası da alınıyor, üstelik zamlı para alınıyor. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Hakkı Saruhan Oluç (DEM Parti, Antalya). “Kürt yazar Mehmed Uzun'un vefatının 16'ncı yıl dönümüne, infaz yakmalara ve idari gözlem kurullarına, cezaevlerindeki iaşe bedellerine, mahkûmlardan alınan elektrik ve su parasına, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in bir televizyon programında enflasyonla ilgili yaptığı açıklamaya ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 6. Birleşim tutanağı, 11 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hakki-saruhan-oluc-2023-10-11-kurt-yazar-mehmed-uzun-un-vefatinin-16-nci-yil-donumune-infaz-yakmala (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=117607 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.