# Anayasa Mahkemesinin Sırrı Süreyya Önder hakkında verdiği karara, 12 Ağustos 1949 tarihli Harp Zamanında Sivillerin Korunmasına İlişkin Cenevre Sözleşmesi'nin 49'uncu maddesine göre savaş hâllerinde bir bölgeye yeni nüfusun transfer edilemeyeceğine ve ilgili topraklardaki nüfusun da hiçbir sebeple topraklarından çıkarılamayacağına ilişkin açıklaması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hakkı Saruhan Oluç (İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 3. Birleşim
- **Tarih:** 8 Ekim 2019
- **Gündem:** Anayasa Mahkemesinin Sırrı Süreyya Önder hakkında verdiği karara, 12 Ağustos 1949 tarihli Harp Zamanında Sivillerin Korunmasına İlişkin Cenevre Sözleşmesi'nin 49'uncu maddesine göre savaş hâllerinde bir bölgeye yeni nüfusun transfer edilemeyeceğine ve ilgili topraklardaki nüfusun da hiçbir sebeple topraklarından çıkarılamayacağına ilişkin açıklaması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=80426
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hakki-saruhan-oluc-27-2019-10-08-anayasa-mahkemesinin-sirri-sureyya-onder-hakkinda-verdigi-karara-12-a

> Hakkı Saruhan Oluç, 8 Ekim 2019 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 3. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Anayasa Mahkemesinin Sırrı Süreyya Önder hakkında verdiği karara, 12 Ağustos 1949 tarihli Harp Zamanında Sivillerin Korunmasına İlişkin Cenevre Sözleşmesi'nin 49'uncu maddesine göre savaş hâllerinde bir bölgeye yeni nüfusun transfer edilemeyeceğine ve ilgili topraklardaki nüfusun da hiçbir sebeple topraklarından çıkarılamayacağına ilişkin açıklaması); konuşma 229 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) – Şimdi, bir konuda da hatırlatma yapmak istiyorum geleceğe dönük olarak çok konuşacağız, bugün de Genel Kurulda tezkereler konusunda konuşacağız, belli ki önümüzdeki günlerde de bu konuları konuşmaya devam edeceğiz Genel Kurulda da. Ama ben bir hatırlatma yapmak istiyorum bu konuşmalarla ilgili olarak.

Şimdi, 1949 tarihli bir Cenevre Sözleşmesi vardır ve bunun 4’üncü Protokolü vardır. 1949 Cenevre Sözleşmeleri denilen ve savaş sırasında savaş felaketlerine herhangi bir şekilde maruz kalan insanların şeref ve haysiyetlerinin ve haklarının korunmasını sağlayan 4 önemli milletlerarası anlaşmanın Cenevre diplomatik konferansı tarafından kabul olunduğu 12 Ağustos 1949 tarihidir. Bu tarihte Türkiye dâhil olmak üzere, Birleşmiş Milletlere üye tüm devletlerin imzaladığı bir sözleşmeden söz ediyorum, 4’üncü Cenevre Savaş Sözleşmesi’nden.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Devam edin.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) – Bu 4’üncü Cenevre Savaş Sözleşmesi’nin 49’uncu maddesi kısaca şöyle bir belirlemede bulunur, der ki bir savaş hâliyle ilgili olarak: “Bir bölgeye yeni bir nüfus transfer edilemez ve ilgili topraklardaki nüfus hiçbir sebeple topraklarından çıkarılamaz, mülkiyet hakları gasbedilemez, şiddet ve işkence uygulanamaz.” Dolayısıyla bunu hatırlatmak istiyorum. Yani bu sözleşmeye göre, savaş hâllerinde başka bir yerden nüfus taşımak, bölgedeki nüfusu yerinden etmek bir savaş suçudur.

Şimdi, yapılan açıklamalardan gördüğümüz kadarıyla bir Selefi cihatçı kemer yaratma hedefi vardır. Orada -sözü edilen bölgeyle ilgili, kuzeydoğu Suriye’yle ilgili konuşuyorum- insanlar yaşıyor. Yani 2014 rakamlarına göre yaklaşık 5 milyon insan yaşıyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Hakkı Saruhan Oluç (İstanbul). “Anayasa Mahkemesinin Sırrı Süreyya Önder hakkında verdiği karara, 12 Ağustos 1949 tarihli Harp Zamanında Sivillerin Korunmasına İlişkin Cenevre Sözleşmesi'nin 49'uncu maddesine göre savaş hâllerinde bir bölgeye yeni nüfusun transfer edilemeyeceğine ve ilgili topraklardaki nüfusun da hiçbir sebeple topraklarından çıkarılamayacağına ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 3. Birleşim tutanağı, 8 Ekim 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hakki-saruhan-oluc-27-2019-10-08-anayasa-mahkemesinin-sirri-sureyya-onder-hakkinda-verdigi-karara-12-a (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=80426

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.