# İstanbul Milletvekili Mehmet Muş'un yaptığı açıklamasındaki bazı ifadelerine, farklı ana dillerin olmasının zenginlik olduğuna ve insanların ana dillerini konuşmasına, ana dillerinde eğitim talep etmesine itiraz edilmemesi gerektiğine, yapılan suçlamaları reddettiklerine ilişkin açıklaması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hakkı Saruhan Oluç (Halkların Demokratik Partisi, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim
- **Tarih:** 7 Kasım 2019
- **Gündem:** İstanbul Milletvekili Mehmet Muş'un yaptığı açıklamasındaki bazı ifadelerine, farklı ana dillerin olmasının zenginlik olduğuna ve insanların ana dillerini konuşmasına, ana dillerinde eğitim talep etmesine itiraz edilmemesi gerektiğine, yapılan suçlamaları reddettiklerine ilişkin açıklaması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=81723
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hakki-saruhan-oluc-27-2019-11-07-istanbul-milletvekili-mehmet-mus-un-yaptigi-aciklamasindaki-bazi-ifade

> Hakkı Saruhan Oluç (Halkların Demokratik Partisi), 7 Kasım 2019 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İstanbul Milletvekili Mehmet Muş'un yaptığı açıklamasındaki bazı ifadelerine, farklı ana dillerin olmasının zenginlik olduğuna ve insanların ana dillerini konuşmasına, ana dillerinde eğitim talep etmesine itiraz edilmemesi gerektiğine, yapılan suçlamaları reddettiklerine ilişkin açıklaması); konuşma 299 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Şimdi, önce, bazı ithamlarda bulundu değerli vekiller; ben ona ilişkin kısaca bir şey söyleyeyim.

Yapılan işin ne nifak tohumu serpmekle ne bir bölgeyi bu ülkeden kopartmakla ne halkı birbirinden ayrıştırmakla alakası yoktur, hiç alakası yoktur. Şimdi, bu ülkede -bunu daha evvel de konuştuk, konuşmaya da devam etmeliyiz bence, bu sağlıklı bir şeydir- farklı ana diller var, birçok yani Kürtçe, Zazaca, Gürcüce, Abhazca, saymakla bitmez, çok var. Bu bir zenginliktir ve bu iyi bir şeydir. Buna kimse karşı çıkmamalıdır. İnsanların ana dillerini konuşmasına, ana dillerini kullanmalarına, ana dillerinde eğitim talep etmelerine, radyo-televizyon yayınlarının olmasına kimse itiraz etmemelidir çünkü bu kötü bir şey değildir.

Şimdi buradaki mesele şu: Aslında Meclis eğer gerçekten bu topluma bir demokratik kültürü, politik kültürü yaygınlaştırmak isteyen bir yerse -ki öyle olmalıdır, maalesef biz henüz o noktada değiliz ama öyle olmalıdır diye düşünüyorum- o zaman ana dilinde bir selamlama yapan ve sözünü bitirirken de yine ana dilinde bir selamlamayla bitiren bir vekile -başka vekiller de olabilir- buna, bu kadar büyük bir tepki göstermek, bunu hele hele nifak tohumu serpmek, ırkçılık vesaire gibi laflarla nitelendirmek gerçekten kabul edilebilir bir şey değildir. Ben bunu bir kez daha söylemek istiyorum ve bu, dediğim gibi, insanların ana dillerini -ister Zazaca ister Gürcüce olsun- konuşmalarının önündeki engellerin aşılması Meclisin ve demokrasinin en önemli meselelerinden bir tanesidir. Bunu bir kez daha vurgulamış olalım. Yoksa, iddia edildiği gibi, üstümüze atılmaya çalışılan suçlamaların hepsini elbette ki reddediyoruz ve geriye gönderiyoruz.

Teşekkür ederim.

VI.- KANUN TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER (Devam)

A) Kanun Teklifleri (Devam)

1.- Malatya Milletvekili Bülent Tüfenkci ile 74 Milletvekilinin Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/2272) ile Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 117) (Devam)

---

**Kaynak gösterme:** Hakkı Saruhan Oluç (Halkların Demokratik Partisi, İstanbul). “İstanbul Milletvekili Mehmet Muş'un yaptığı açıklamasındaki bazı ifadelerine, farklı ana dillerin olmasının zenginlik olduğuna ve insanların ana dillerini konuşmasına, ana dillerinde eğitim talep etmesine itiraz edilmemesi gerektiğine, yapılan suçlamaları reddettiklerine ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim tutanağı, 7 Kasım 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hakki-saruhan-oluc-27-2019-11-07-istanbul-milletvekili-mehmet-mus-un-yaptigi-aciklamasindaki-bazi-ifade (erişim: 29 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=81723

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.