# 5 Aralık 1934'te kadınların seçme ve seçilme hakkını kazandığına, kadınların hayatın her alanında eşit temsile sahip olması açısından ciddi sorunlarla karşı karşıya olunduğuna, açıklanan PISA 2018 Raporu'na, Türkiye'de eleştirmeye ve sorgulamaya dayalı olmayan eğitim sistemi bulunduğuna, Millî Eğitim Bakanı tarafından 37 OECD ülkesi arasında okuma becerilerinde 31'inci, matematik okuryazarlığında 33'üncü, fen bilimlerinde ise 30'uncu olmamızın başarılı sayıldığı bir ortamda acaba kaçıncı olursak başarısız olunacağını öğrenmek istediğine, adalet sisteminin çok ciddi sorunlarla yüz yüze olduğuna, 2018 yılında Cumhurbaşkanına hakaret iddiasıyla açılan davalara, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun Van ili Gürpınar ilçesinde yaşanılan olayda işkenceyi kabul ederek ceza vermemiş hâkim hakkında işlem yapmak için daha ne kadar bekleyeceğini merak ettiklerine ilişkin açıklaması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hakkı Saruhan Oluç (İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 27. Birleşim
- **Tarih:** 5 Aralık 2019
- **Gündem:** 5 Aralık 1934'te kadınların seçme ve seçilme hakkını kazandığına, kadınların hayatın her alanında eşit temsile sahip olması açısından ciddi sorunlarla karşı karşıya olunduğuna, açıklanan PISA 2018 Raporu'na, Türkiye'de eleştirmeye ve sorgulamaya dayalı olmayan eğitim sistemi bulunduğuna, Millî Eğitim Bakanı tarafından 37 OECD ülkesi arasında okuma becerilerinde 31'inci, matematik okuryazarlığında 33'üncü, fen bilimlerinde ise 30'uncu olmamızın başarılı sayıldığı bir ortamda acaba kaçıncı olursak başarısız olunacağını öğrenmek istediğine, adalet sisteminin çok ciddi sorunlarla yüz yüze olduğuna, 2018 yılında Cumhurbaşkanına hakaret iddiasıyla açılan davalara, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun Van ili Gürpınar ilçesinde yaşanılan olayda işkenceyi kabul ederek ceza vermemiş hâkim hakkında işlem yapmak için daha ne kadar bekleyeceğini merak ettiklerine ilişkin açıklaması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=82983
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hakki-saruhan-oluc-27-2019-12-05-5-aralik-1934-te-kadinlarin-secme-ve-secilme-hakkini-kazandigina-kadi

> Hakkı Saruhan Oluç, 5 Aralık 2019 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 27. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 5 Aralık 1934'te kadınların seçme ve seçilme hakkını kazandığına, kadınların hayatın her alanında eşit temsile sahip olması açısından ciddi sorunlarla karşı karşıya olunduğuna, açıklanan PISA 2018 Raporu'na, Türkiye'de eleştirmeye ve sorgulamaya dayalı olmayan eğitim sistemi bulunduğuna, Millî Eğitim Bakanı tarafından 37 OECD ülkesi arasında okuma becerilerinde 31'inci, matematik okuryazarlığında 33'üncü, fen bilimlerinde ise 30'uncu olmamızın başarılı sayıldığı bir ortamda acaba kaçıncı olursak başarısız olunacağını öğrenmek istediğine, adalet sisteminin çok ciddi sorunlarla yüz yüze olduğuna, 2018 yılında Cumhurbaşkanına hakaret iddiasıyla açılan davalara, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun Van ili Gürpınar ilçesinde yaşanılan olayda işkenceyi kabul ederek ceza vermemiş hâkim hakkında işlem yapmak için daha ne kadar bekleyeceğini merak ettiklerine ilişkin açıklaması); konuşma 266 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın vekiller, 5 Aralık, Türkiye'de kadınların seçme ve seçilme hakkını kazandıkları gün, son derece önemli bir adım; hem çağdaşlık yönünde atılmış önemli bir adım hem de demokratik hakların gelişmesi açısından önemli bir adım. Ama aradan onlarca yıl geçmiş ve biz, hâlâ, kadınların hayatın her alanında eşit temsile sahip olması açısından çok ciddi sorunlarla karşı karşıyayız. En basitinden, Meclisteki duruma bakacak olursak Mecliste şu anda kadın vekil sayısı oranı yüzde 17 civarındadır; son derece düşük, eşit temsile asla yaklaşmayan bir oran. HDP’de bu oran yüzde 39’dur ama bizde eş başkanlık sistemi olmasına rağmen bizde de yüzde 50’yi bulamamış bir orandır, demek ki eksiğimiz var. Belediye seçimlerine baktığımızda 81 il belediyesinden 10’u kadın belediye başkanı seçilmiştir, 8’i HDP’li belediyelerdedir. Orada da çok büyük eksiklik olduğu çok açık ortada.

Böyle bir önemli günde bir kez daha şunu vurgulamak istiyoruz: Kadınlar, toplumda, bütün alanlarda eşit temsil edilmelidir. Hem çalışma yaşamında hem siyasi alanda hem de yönetim düzeyinde eşit temsilin sağlanması… Aslında, eş başkanlık sisteminin, sadece partilerin genel başkanları düzeyinde değil, bütün düzeylerinde, il ilçe düzeylerinde ve aynı zamanda belediyelerde kullanılır hâle gelmesi, yasal olarak bunun mümkün hâle gelmesi de son derece önemlidir. Böyle önemli bir günde bunu bir kez daha vurgulamak istedim.

İkinci değinmek istediğim konu: Geçtiğimiz günlerde PISA 2018 Raporu açıklandı. PISA, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) tarafından her üç yılda bir gerçekleştirilen ve uluslararası ölçekte matematik, fen ve okuma becerilerini ölçen önemli sınavlardan biridir, biliyorsunuz. Türkiye, 37 OECD ülkesi arasında okuma becerilerinde 466 puanla 31’inci, matematik okuryazarlığında 33’üncü, fen bilimlerinde ise 30’uncu oldu.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Hakkı Saruhan Oluç (İstanbul). “5 Aralık 1934'te kadınların seçme ve seçilme hakkını kazandığına, kadınların hayatın her alanında eşit temsile sahip olması açısından ciddi sorunlarla karşı karşıya olunduğuna, açıklanan PISA 2018 Raporu'na, Türkiye'de eleştirmeye ve sorgulamaya dayalı olmayan eğitim sistemi bulunduğuna, Millî Eğitim Bakanı tarafından 37 OECD ülkesi arasında okuma becerilerinde 31'inci, matematik okuryazarlığında 33'üncü, fen bilimlerinde ise 30'uncu olmamızın başarılı sayıldığı bir ortamda acaba kaçıncı olursak başarısız olunacağını öğrenmek istediğine, adalet sisteminin çok ciddi sorunlarla yüz yüze olduğuna, 2018 yılında Cumhurbaşkanına hakaret iddiasıyla açılan davalara, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun Van ili Gürpınar ilçesinde yaşanılan olayda işkenceyi kabul ederek ceza vermemiş hâkim hakkında işlem yapmak için daha ne kadar bekleyeceğini merak ettiklerine ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 27. Birleşim tutanağı, 5 Aralık 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hakki-saruhan-oluc-27-2019-12-05-5-aralik-1934-te-kadinlarin-secme-ve-secilme-hakkini-kazandigina-kadi (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=82983

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.