# Anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulması hakkındaki kanunda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifi (s.s.:462) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Hakkı Suha Okay (CHP, Ankara) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim - **Tarih:** 3 Mart 2010 - **Gündem:** ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİNİN HALKOYUNA SUNULMASI HAKKINDAKİ KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ (S.S.:462) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hakki-suha-okay-23-2010-03-03-anayasa-degisikliklerinin-halkoyuna-sunulmasi-hakkindaki-kanunda-degis > Hakkı Suha Okay (CHP), 3 Mart 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİNİN HALKOYUNA SUNULMASI HAKKINDAKİ KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ (S.S.:462)); konuşma 489 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) HAKKI SUHA OKAY (Ankara) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; vermiş olduğumuz önerge üzerinde söz aldım. Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlarım, bugün bir maddesini görüştüğümüz 3376 sayılı Yasa’nın 1987 yılında, Türkiye Büyük Millet Meclisine ilk sunulduğu tarihte de önerilen süre altmış gün. Ancak o tarihteki koşullar nedeniyle, Yüksek Seçim kurulunun önerisiyle bu süre yüz yirmi güne çıkarılmış. Nitekim bu Yasa’nın uygulanmasında siyasi yasaklarla ilgili kullanılan referandum süresi yüz altı gün. Daha sonraki yerel seçimlerin öne çekilmesiyle ilgili süre kırk dokuz gün. Anayasa’nın 67’nci maddesinin son fıkrasının 2001’deki değişikliğinden sonra referandum bir kez uygulanmış, o da 2007’de, Cumhurbaşkanlığı seçiminde süre yüz yirmi yedi gün. Şimdi sorun şu: Bu süreçte yüz yirmi gün altmış güne indirilir ise bir yıl süreyle referandum uygulanabilir mi, uygulanamaz mı? Biz testi kırılmadan bunu size ikaz ediyoruz, hatırlatıyoruz. Geçmişte de birçok yasada “Bunlar Anayasa’ya aykırı.” dediğimiz hâlde, Anayasa’ya aykırı olduğunu bile bile bu Parlamentodan yasalar geçti, daha sonra Anayasa Mahkemesinden geri döndü. Şimdi, Anayasa Mahkemesince veyahut da bir başka yüksek yargı organınca veyahut da Yüksek Seçim Kurulunca, bu yasanın uygulamasıyla ilgili, ileride “Hayır, süre yüz yirmi gündür.” veyahut da “Bir sene süreyle Türkiye’de referandum yapılmaz.” denirse o zaman -süreç nasıl gelişir bilinmez- şu ifade edilecek: “Yüksek Seçim Kurulu ideolojik karar verdi. Anayasa Mahkemesi ideolojik karar verdi. Yargı siyasi iktidarın isteğine uygun davranmıyor, onun için mağdur olduk. Kimi Anayasa değişikliklerini yapmak istiyorduk buna engel olundu.” Bile bile, bir hukuki hatayı göz göre göre yapacaksınız, ondan sonra da bu hukuki hatadan dolayı nemalanıp mağduru oynayacaksınız. Süre altmış olur, yüz yirmi olur, onun önemi yok ama biz sizlere, bu kürsüden, tarihe not düşmek için, Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanaklarında bu düşüncelerimize bir kez daha yer verilmesi için bunları ifade ediyoruz. Bir değerli hatip diyor ki: “Yasama meclisi abesle iştigal etmez.” Şimdi, “Birçok yasa Anayasa Mahkemesinden dönüyor. Bu söz, yasama Meclisine bir töhmet değil mi? Yasama Meclisinin yaptığı yanlışların hepsi abes mi? Kaldı ki bir kez daha sizlerle Anayasa’nın 67’nci ve 79’uncu maddelerinin önemli fıkralarını paylaşmak istiyorum. Bakın değerli arkadaşlarım, Anayasa’nın 67’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Seçimler ve halkoylaması serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı yönetim ve denetimi…” diye devam ediyor. “Seçimler ve halk oylaması…” Peki, Anayasa’nın 67’nci maddesinin başlığı ne: “Seçme, seçilme ve siyasî faaliyette bulunma hakları.” Anayasa’nın 67’nci maddesinin ikinci fıkrası çok açık. Devam ediyorum, 79 sonu bir kez daha okuyayım. Diyor ki… MEHMET ERDOĞAN (Adıyaman) – Millete gidecek. HAKKI SUHA OKAY (Devamla) – Ya şimdi bu millete gidip gitmeme, onu konuşmuyoruz, konuşulanı anlamadan böyle laf atmak bir marifet zannediliyor. Ben diyorum ki, bunu yaparsanız gidemezsiniz, bir sene süreyle gidemezsiniz, ben bunu anlatmaya çalışıyorum, sen de bunu anlamaya çalışacaksın, anlamıyorsan bir kez daha anlatacağız bunu. AHMET KÜÇÜK (Çanakkale) – Kafa lazım kafa! HAKKI SUHA OKAY (Devamla) – Şimdi, bakın “ Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların halkoyuna sunulması, Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi işlemlerinin genel yönetim ve denetimi de milletvekili seçimlerinde uygulanan hükümlere…” tabidir. Anayasa’nın 79 sonu. Anayasa’nın 67 sonu… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Hakkı Suha Okay (CHP, Ankara). “Anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulması hakkındaki kanunda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifi (s.s.:462)”. TBMM Genel Kurulu, 68. Birleşim tutanağı, 3 Mart 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hakki-suha-okay-23-2010-03-03-anayasa-degisikliklerinin-halkoyuna-sunulmasi-hakkindaki-kanunda-degis (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.