# İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Hakkı Ülkü (CHP, İzmir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim - **Tarih:** 7 Mayıs 2003 - **Gündem:** İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hakki-ulku-22-2003-05-07-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73 > Hakkı Ülkü (CHP), 7 Mayıs 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73)); konuşma 389 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) HAKKI ÜLKÜ (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İş Kanunu Tasarısının 29 uncu maddesi üzerinde, şahsım adına söz almış bulunuyorum. Bilindiği gibi, devlet, toplum sözleşmesi üzerine kurulur. Anayasa, sözleşmenin yazılı metni olarak kabul edilir. Anayasa, tarafların, zenginlikleri de, sıkıntıları da eşit oranda paylaşmaları üzerine kurulan gönüllü bir sözleşmedir. Sözleşme, tüm tarafların devletin içinde yer almaları ve temsil edilmeleri doğrultusunda yapılmıştır ve yapılır. Anayasa, toplumsal birlikteliğin korunması, devletin tüm taraflara eşit derecede uzaklığının temin edilmesi, zayıf kesimlerin korunması temelinde yükselir. Bunların Anayasadaki ifadesi ise, "Genel Hükümler" kısmında bulunan sosyal devlet ilkesi çerçevesindedir. Sosyal devlet ilkesi, diğer bir ifadeyle, zayıfların gözetilmesi ve eşitliğin sağlanması için vardır. Bizim Anayasamızda da, bunlar, 49, 50, 51, 53, 54, 55 ve 60 ıncı maddelerde yeteri kadar sayılmıştır, söylenmiştir, yazılmıştır. Anayasamıza bağlı olarak da, yasalar çıkarılır. Şimdi üzerinde tartıştığımız, konuştuğumuz yasa tasarısı da, böylesi bir ihtiyaçtan doğduğu söylenip huzurumuza getirilmiştir. 1475 sayılı Yasanın zaman zaman aksaklıkları görülmüştür; ama, 1475 sayılı Yasanın aksaklıklarının giderilmesi için daha ileri bir yasa çıkarılması lazım ki, burada, bu yasa hep birlikte savunulsun ve çalışanlar lehine düzeltildiği nedeniyle de hepimizin gönlü ferah olsun. Buradan yola çıkarak, 29 uncu madde hakkında, yani şimdi konuştuğumuz madde hakkında şunları söylemek mümkündür: Toplu işçi çıkarma, usule bağlanmış ve bir ay öncesinden yazıyla işyeri sendika temsilcilerine, ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumuna bildirilmesi öngörülmüştür. Burada, bildirimin, sendika temsilcilerine değil, sendikaya yapılması daha yerinde olur. Maddede, işyeri büyüklüğüne göre, toplu işten çıkarma sayılacak sayılar belirtilmektedir. Bildirimden sonra, işyeri sendika temsilcileri ile işveren arasında görüşme yapılması öngörülmektedir. Bu görüşmelerin de, sendika temsilcileriyle değil, sendika ile işveren arasında yapılması gerekir. Maddenin son fıkrasında "İşveren toplu işçi çıkarılmasına ilişkin hükümleri 19, 20, 21 ve 22 nci madde hükümlerinin uygulanmasını engellemek amacıyla kullanamaz; aksi halde işçi bu maddelere göre dava açabilir" hükmü yer almaktadır. Bu hükümle, toplu işten çıkarma halinde, iş güvencesini düzenleyen hükümler uygulanamayacaktır. İş güvencesi hükümlerinin sonuçlarından kurtulmak isteyen işveren, toplu işçi çıkarma yoluna gidecektir. Bu madde, toplu işçi çıkarmayı teşvik edicidir; iş güvencesi hükümlerinin ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Tek bir işçi çıkarılması kurala bağlanırken, toplu işçi çıkarma halinde kuralsızlık söz konusudur. Bu madde, işçiler arasında eşitsizlik yaratacaktır; toplu işten çıkarılanların İş Güvencesi hükümlerinden yararlanmalarını engelleyici bir hükümdür ve yasadan yararlananlar arasında eşitsizlik yaratmaktadır. Anayasanın eşitlik ilkesine de aykırıdır. Bu nedenle, maddenin son fıkrasının -yani demin okumaya çalıştığımız son fıkrasının- mutlaka kaldırılması lazımdır, değiştirilmesi lazımdır. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Hakkı Ülkü (CHP, İzmir). “İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)”. TBMM Genel Kurulu, 76. Birleşim tutanağı, 7 Mayıs 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hakki-ulku-22-2003-05-07-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.