# Dernekler kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.1195) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Hakkı Ülkü (CHP, İzmir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 113. Birleşim - **Tarih:** 8 Haziran 2006 - **Gündem:** DERNEKLER KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.1195) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hakki-ulku-22-2006-06-08-dernekler-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-s-s-1195-2 > Hakkı Ülkü (CHP), 8 Haziran 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 113. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DERNEKLER KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.1195)); konuşma 599 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA HAKKI ÜLKÜ (İzmir) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; demin, gerçi söyleyeceklerimizi söyledik, ama, biraz önce söylediklerimin içerisinde, bir yasanın nasıl çıkarılacağına ilişkin bazı aksaklıkları özellikle söylememiştim. Yani, bir yasa çıkarılırken, işte, ilgili komisyonlarda tartışılır, tartışıldıktan sonra Genel Kurula gelir, Genel Kurulda gerektiği kadar tartışılır ve ondan sonra da ilgili yerlere gönderilir, onaylanır ya da onaylanmaz. Şimdi, geçenlerde, geçen hafta, şu anda tartıştığımız bu yasa teklifi İçişleri Komisyonuna nasıl geldi, nasıl geçti, ondan bahsetmek istiyorum. Çarşamba günüydü, yapılacak komisyon toplantısından bir hafta önce komisyon toplantısının gündemi gelmişti, onları görmüştük; bazı maddeler, başka bazı konular vardı. Hepsini görüşürken, önce bir başka yasa geldi, hadi, onu dedik ki, yani, 48 saat öncesi gelmesi gerekiyor; ama, hadi, bir daha olmasın. Neyse… Onu görüşürken, bir süre sonra bir baktık ki, toplantı esnasında geldi bu. Başkan da dedi ki -yani, Komisyon Başkanı- âdeta yani: "O da bir şey mi; ben şimdi tekrar bir şey daha getiriyorum yanınıza, önünüze." Gerçekten getirdi, "Dernekler Yasası" dedi, "değişiklik" dedi. Biz de, vallahi, biz böyle bir şeye ortak olmayız" deyip bıraktık; hepimiz protesto ettik, bıraktık; çünkü, herhangi bir tartışma olanağı yoktu, görüş bildirmek için bir zamanımız yoktu, ders çalışmamız yoktu. Bütün bunlara rağmen, demin burada yaklaşık 20 dakikalık bir konuşmayla, Sayın Nurettin Sözen'in de bir o kadar konuşmasıyla, bu yasaya olumlu baktığımızı da aşağı yukarı belirtiyoruz. Zira, geçmiş yasa ile bu yasa arasında olumlu şeyler var. Nedir onlar; işte, evvelce, dernek kurma hakkında 15 ile 18 yaş, 12 yaş gibi yaşlar yoktu; şimdi, çocuk derneklerine üye olabilmek gibi bir şans doğdu. Evvelce, şube genel kurullarının en az onbeş gün önce bitirilmesi zorunluluğu vardı; şimdi, iki ay. Evvelce, temsilcilik açabilme hakkı yoktu; şimdi var. Evvelce, denetim konusunda bazı aksaklıklar vardı; şimdi, onlar kaldırıldı. Yardımlar, işbirliği yapmalar Anayasa Mahkemesi tarafından kesin karar verilinceye kadar şimdilik durdurulmuştur; ama, daha sonraki zamanlarda neler olur bilmiyorum. Dernek görevlilerinin ücretleri, zaten, ana konumuz. O ücretlerin doğru olmadığını düşünüyoruz, baştan beri onu söylüyoruz. Basımevlerinde de sorumluluk vardı. Basımevlerindeki sorumluluğu, onbeş gün içerisinde mülkî idare amirliğine bildirme zorunluluğu getirilerek çözümlenmiş. Beyanname verme yükümlülüğü de öyle. Her yıl gelir ve gider işlemlerini nisan ayı sonuna kadar beyan etmeleri kuralı getirildi derneklere ve 24 saat önceden bildirilme şartı, mesai saatleri içerisinde bildirilme şartı getirildi. Kolluk kuvvetlerinin yetkisi; eskiden dernekler paldır küldür aranırken, şimdi o kaldırıldı; hâkim kararı, üstelik de yazılı olması koşuluyla hâkim kararı getirildi. Mülkî idare amirinin de yazılı emri bulunacak. Bunlar hep olumlu şeyler tabiî geçmiş Dernekler Yasasına göre. Taşınmaz mal satın almaları ve satmaları serbest bırakıldı. Genel kurul toplantısı ve organlara seçilenlerin idareye bildirilmesinde yedi gün olan süre, otuz güne çıkarıldı. Genel kurul toplantısı öncesi yapılması gereken bildirimler yürürlükten kaldırıldı. Bunlar hep birer demokratik açılım. "Topluma yararlı sonuçlar" ifadesi konuldu kamuya yararlı dernekler konusunda. Onun kıstasları, ölçütleri, nesnel ölçütleri nedir bilemeyiz; ama, görülecektir uygulamalarda. Dernek adları konusunda eskiden Bakanlar Kurulu yetkiliydi, yani, "Türk, Türkiye, millî, cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal" gibi kelimelerin, derneklerin başına getirilmesi konusunda; şimdi bu, Bakanlar Kurulundan alınıp İçişleri Bakanlığına devredildi. Bütün bunlardan sonra da Dernekler Yasası yürürlüğe girme aşamasında, girdi de, işte, 2 maddesinin iptali söz konusu oldu. Şimdi, daha önce, burada yapılan, Genel Kurulda yapılan tartışmalar esnasında, eğer, söylediklerimiz, Cumhurbaşkanlığından dönecektir, sonra Anayasa Mahkemesine gidecektir, sonra tekrar gelecektir, sonra tekrar tartışılacaktır; bunlar da zaman kaybına neden olabilecektir gibi ikazlarımız dinlenmiş olsaydı, şimdi, bu maddeyle bugün burada oyalanmayacaktık; ama, tüm yasalarda olduğu gibi, ne yazık ki, bu yasada da AKP Hükümeti, AKP İktidarı, yine aceleci davranmıştır, yine tartışma ortamını yeteri kadar özgürleştirmemiştir. O nedenle, böylesi gecikmelere sahne olmaktadır zaman zaman Genel Kurul. O gecikmeleri de hatırlatmadan geçmeyelim dedik. Bu vesileyle, bu Dernekler Yasasının hayırlı olmasını diliyoruz. Teşekkür ediyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Hakkı Ülkü (CHP, İzmir). “Dernekler kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.1195)”. TBMM Genel Kurulu, 113. Birleşim tutanağı, 8 Haziran 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hakki-ulku-22-2006-06-08-dernekler-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-s-s-1195-2 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.