# Sınır aşan örgütlü suçlardan insan ticaretinin önlenmesine, durdurulmasına ve cezalandırılmasına dair kan. tas. ( s. sayısı :33) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Halil Akyüz (CHP, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim - **Tarih:** 30 Ocak 2003 - **Gündem:** SINIR AŞAN ÖRGÜTLÜ SUÇLARDAN İNSAN TİCARETİNİN ÖNLENMESİNE, DURDURULMASINA VE CEZALANDIRILMASINA DAİR KAN. TAS. ( S. SAYISI :33) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/halil-akyuz-22-2003-01-30-sinir-asan-orgutlu-suclardan-insan-ticaretinin-onlenmesine-durdurulma > Halil Akyüz (CHP), 30 Ocak 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SINIR AŞAN ÖRGÜTLÜ SUÇLARDAN İNSAN TİCARETİNİN ÖNLENMESİNE, DURDURULMASINA VE CEZALANDIRILMASINA DAİR KAN. TAS. ( S. SAYISI :33)); konuşma 885 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA HALİL AKYÜZ (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek İnsan Ticaretinin, Özellikle Kadın ve Çocuk Ticaretinin Önlenmesine, Durdurulmasına ve Cezalandırılmasına İlişkin Protokol hakkında Yüce Meclisi bilgilendirmek üzere söz aldım; bu nedenle, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek İnsan Ticaretinin, Özellikle Kadın ve Çocuk Ticaretinin Önlenmesine, Durdurulmasına ve Cezalandırılmasına İlişkin Protokol, insan kaçakçılığının önlenmesi yönünde uluslararası çapta atılan önemli adımlardan birisidir. İnsan ticareti, oldukça eski bir geçmişi olan, bütün dünyada gittikçe yaygınlaşan en önemli insan hakları ihlalidir. İnsan ticareti, yalnız insanları değil toplumları da sosyoekonomik olarak etkileyen bir faktördür. Son yıllarda, ekonomik küreselleşmenin gelişmekte olan ülkelerde doğurduğu sosyal ve ekonomik problemler ve işsizlik, insan ticaretinin artmasının en önemli nedenlerindendir. Bugün, sanayi haline getirilmiş olan bu örgütlü insan ticaretinin hedef kitlesi, ne yazık ki, daha çok kadın ve çocuklardır. Kadın ticareti giderek önem kazanan bir sorun alanıdır. Kadın ticaretiyle ilgili olarak uluslararası, ulusal ve bölgesel seviyede mağdurların sayılarına ulaşılamamakta, suç trafiği iyi tanımlanamamakta ve rapor edilememekte, etki alanları konusunda doğru yargı ve değerlendirmeye varılamamaktadır. Kadın ve çocukların zorla veya kandırılmanın yanı sıra kendi istekleriyle de bu ticaretin aracı olmaları, bu olayı çok boyutlu ve çözümü hiç de kolay olmayan bir sorun haline getirmektedir. Türkiye için kadın ticareti, her yıl, bir önceki yıla göre artış göstermekte ve ciddî boyutlarda tehlike oluşturmaktadır. Bilindiği üzere, son yıllarda dünyada meydana gelen siyasî gelişmeler ve ekonomik sıkıntılar, özellikle eski Doğu Bloku ülkelerinin ve Sovyetler Birliğinin dağılmasıyla ortaya çıkan bağımsız cumhuriyetlerin dışa açılmalarını zorunlu hale getirmesi ve fuhuşun büyük meblâğların söz konusu olduğu bir sektör haline gelmiş olması sonucunda, Türkiye, bu ülkelerden fuhuş amaçlı olarak gelen insanların tercih ettiği bir açık pazar haline gelmiştir. Değerli milletvekilleri, biliyorum, bu konuşmamda sevimsiz sözcükler geçiyor, bunun için özür diliyorum. Bu sözcüklerin yerine, anlaşılır, daha sevimli bir sözcük aradım inanın; ama, başarılı olamadım, onun için bu sözcükleri kullanmak zorunda kalıyorum. Ülkemize, özellikle fuhuş amaçlı olarak çok sayıda yabancı uyruklu kadın gelmekte ve çoğunluğu cinsel sömürü amaçlı kadın ticaretine alet olmaktadır. Bunun sonucu olarak, gerek kamu düzeni gerekse de genel sağlık açısından ciddî sıkıntılar yaşanmaktadır. İnsan onurunu ve insan haklarını hiçe sayarak, kurbanları istismar edip köleleştiren suç örgütleriyle mücadele, uluslararası işbirliğinin en önemli faktörüdür. Türkiye, kadın ticareti konusunda, orijin, transit ve hedef ülke olarak, Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği çerçevesinde gerçekleştirilen tüm çalışmalarda uluslararası işbirliğine inanan ve katılan bir ülkedir. Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek İnsan Ticaretinin, Özellikle Kadın ve Çocuk Ticaretinin Önlenmesine, Durdurulmasına ve Cezalandırılmasına İlişkin Protokol, tüm dünya devletlerinin insan ticaretiyle mücadelesinde, ayrıntılı hükümler taşıyan, suç kurbanlarının insan haklarının korunmasında da geniş önlemler içeren en kapsamlı uluslararası belgedir. Söz konusu protokol, 2 nci maddesinde belirtildiği gibi, kadın ve çocuklara özel önem atfederek, insan kaçakçılığını önlemek ve mücadele etmek, bu tür kaçakçılığın mağdurlarını onların insan haklarına bütünüyle saygı göstererek korumak ve onlara yardım etmek amacını taşımaktadır. Protokolün 3 üncü maddesinde, insan kaçakçılığı, kuvvet kullanarak veya kuvvet kullanma tehdidiyle veya diğer bir biçimde zorlama, kaçırma, hile, aldatma, güçlü veya zayıf bir konumun kötüye kullanılması veya başkası üzerinde kontrolü olan kişilerin rızasını kazanmak için, o kişiye veya başkalarına kazanç veya çıkar sağlama yoluyla kişilerin istismar amaçlı temini, bir yerden bir yere taşınması, devredilmesi, barındırılması veya teslim alınması şeklinde tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, istismar terimi, asgarî olarak, başkalarının fuhuşunun istismar edilmesini veya cinsel istismarın başka biçimlerini, zorla çalıştırmayı veya hizmet ettirmeyi, köleliği veya kölelik benzeri uygulamaları, kulluğu veya organ naklini içermektedir. Protokolün 5 inci maddesi uyarınca, taraf devletler, insan kaçakçılığının cezalandırılması için gerekli yasal ve diğer önlemleri almaya yükümlüdürler. Protokolün 6 ncı maddesi uyarınca, her taraf devlet, mümkün olduğu ölçüde insan kaçakçılığına ilişkin yargılama işlemlerini gizli yürüterek, mağdurların özel hayatlarını ve kimliklerini korumaya yükümlüdür. Taraf devletler, ayrıca, sivil toplum örgütleriyle ve diğer ilgili örgütlerle işbirliği içinde, insan kaçakçılığı mağdurlarının fiziksel, psikolojik ve sosyal yönden iyileşmelerini sağlamak, onlara, uygun barınma olanağı, anlayabilecekleri dilde, özellikle yasal haklarına ilişkin danışmanlık ve bilgi, tıbbî, psikolojik ve maddî yardım ile çalışma, öğrenim ve eğitim olanakları sağlayacaktır. Protokolün 7 nci maddesi uyarınca, taraf devletler, insan kaçakçılığı mağdurlarının kendi ülkelerinde geçici veya daimî olarak kalmalarına izin veren yasal veya diğer uygun önlemleri almayı düşünecektir. Protokolün 9 uncu maddesi, taraf devletlerin, insan kaçakçılığını önlemek ve bununla mücadele etmek için, araştırma, bilgi ve kitle iletişim kampanyaları ve sosyal ve ekonomik girişimler gibi önlemleri uygulamak için çaba göstermelerini öngörmektedir. Taraf devletler, aynı madde uyarınca, ayrıca ikili veya çoktaraflı işbirliği yolu da dahil olmak üzere, kaçakçılığa yol açan, özellikle kadınlar ve çocuklar olmak üzere, kişilerin her türlü istismarının artmasına sebep olan talebi engellemek için, eğitimsel, sosyal ve kültürel önlemler gibi yasal veya diğer önlemleri alacak veya güçlendirecektir. Taraf devletler, protokolün 10 ve 11 inci maddeleri uyarınca, insan kaçakçılığını önlemek amacıyla, göçmenlikten sorumlu veya diğer yetkili makamları aracılığıyla, bilgi alışverişi yoluyla işbirliği yapacak, sınır kontrollerini mümkün olduğu ölçüde güçlendirecektir. Protokolün 12 nci maddesi, taraf devletlere, verdikleri seyahat veya kimlik belgelerinin, kolayca kötüye kullanılamayacak ve güçlük çekmeden tahrif edilemeyecek veya kanuna aykırı şekilde değiştirilemeyecek, kopya edilemeyecek veya düzenlenemeyecek kalitede olmalarını temin etme yükümlülüğünü getirmektedir. Ülkemiz için de büyük sorun kaynağı olan ve özellikle, kadın ve çocukları etkileyen insan kaçakçılığının önlenmesi amacıyla, adlî ve güvenlik makamlarımızın çabalarının uluslararası işbirliğiyle güçlendirilmesi büyük önem arz etmektedir. İnsan kaçakçılığının önlenmesi alanında uluslararası düzeyde kabul gören en ileri düzenleme olan bu protokolün ülkemiz tarafından da onaylanmasını olumlu görmekteyim. Bu nedenle, Grubumuzun olumlu oy kullanacağını bildiriyor; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Halil Akyüz (CHP, İstanbul). “Sınır aşan örgütlü suçlardan insan ticaretinin önlenmesine, durdurulmasına ve cezalandırılmasına dair kan. tas. ( s. sayısı :33)”. TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim tutanağı, 30 Ocak 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/halil-akyuz-22-2003-01-30-sinir-asan-orgutlu-suclardan-insan-ticaretinin-onlenmesine-durdurulma (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.