# Deniz emniyeti komitesinin 82. oturumunun 29 kasım 2006 - 8 aralık 2006 tarihleri arasında istanbulda yapılmasına dair türkiye cumhuriyeti ile uluslararası denizcilik örgütüarasında mutabakat muhtırasının onaylanmasının uygun bulunduğu hakkında kanun tasarısı (s.s.:1243) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Halil Akyüz (CHP, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim - **Tarih:** 28 Mart 2007 - **Gündem:** DENİZ EMNİYETİ KOMİTESİNİN 82. OTURUMUNUN 29 KASIM 2006 - 8 ARALIK 2006 TARİHLERİ ARASINDA İSTANBULDA YAPILMASINA DAİR TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ULUSLARARASI DENİZCİLİK ÖRGÜTÜARASINDA MUTABAKAT MUHTIRASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞU HAKKINDA KANUN TASARISI (S.S.:1243) - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c151/b081/tbmm221510810312.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/halil-akyuz-22-2007-03-28-deniz-emniyeti-komitesinin-82-oturumunun-29-kasim-2006-8-aralik-200 > Halil Akyüz (CHP), 28 Mart 2007 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DENİZ EMNİYETİ KOMİTESİNİN 82. OTURUMUNUN 29 KASIM 2006 - 8 ARALIK 2006 TARİHLERİ ARASINDA İSTANBULDA YAPILMASINA DAİR TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ULUSLARARASI DENİZCİLİK ÖRGÜTÜARASINDA MUTABAKAT MUHTIRASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞU HAKKINDA KANUN TASARISI (S.S.:1243)); konuşma 1.109 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA HALİL AKYÜZ (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Uluslararası Denizcilik Örgütünün Deniz Emniyeti Komitesinin İstanbul'da yaptığı toplantının şimdi karannı almak üzere söz almış bulunuyorum, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına ve şahsım adına. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar) Arkadaşlar, Deniz Emniyeti Komitesinin toplantısı 29 Kasım-8 Aralık tarihleri arasında İstanbul'da yapıldı. Biz, önce, bu toplantı için bu kanunu, kararı buradan geçirecektik. Bu sözleşme, Meclise, bu toplantı için gelmişti. Bu toplantıdan önce de bu Meclisin gündemine geldi, fakat müzakere edilmedi, nedense geri çekildi. Şimdi, biz, bu toplantının arkasından gidiyoruz. Bütün olayların arkasından sürüklendiğimiz gibi, bu olayın da arkasından sürükleniyoruz. Aslında, bu, doğru bir şey değildir, uygulama yapılmıştır. Türkiye, Deniz Emniyeti Komitesinin Türkiye'de yapılmasını talep etmiştir. Uluslararası Denizcilik Örgütü de bizim bu talebimizi onaylamıştır genel kurulunda, 24'üncü genel kurulunda onaylamıştır. Uluslararası Denizcilik Örgütü Deniz Emniyeti Komitesinin toplantısı ilk defa Londra dışında bir yerde yapılmaktadır. Bu, 82'nci toplantıdır ve 81 toplantının tamamı Londra'da yapılmıştır. Niye Türkiye'de yapılmasına karar verildi? Başka ülkeler talep etmiyor mu kendi ülkelerinde bu toplantının yapılmasını? 166 üyesi olan çok önemli bir örgüt bu. Türkiye'nin talebi, İstanbul'un ziyaret edilmesi bakımından, Boğazlardaki sorunların yerinde görülmesi bakımından, 166 ülke, oy birliğiyle, toplantının İstanbul'da yapılmasına karar verdi. Tabii, İstanbul'u dünyada kim görmek istemez ki? Derler ki, İstanbul dünyanın önemli kentlerinden biri. Bu doğru değil; İstanbul dünyanın en önemli kentidir arkadaşlar. Dolayısıyla, 166 ülke, oy birliğiyle, bu toplantının İstanbul'da yapılmasına bu nedenle karar vermiştir. Ama, biz, gene, misafirperverliğimizi yapmışızdır. Sözleşmede olduğu üzere, her türlü misafirperverliğimizi yapmışız, masraflarını karşılamışız. Diplomatik muafiyetlerini tanımışız, başka toplantılarda olduğu gibi. Ama, bunlara ne göstermişiz, biliyor musunuz arkadaşlar? İstanbul'un kirli sahillerini göstermişiz. Yani, dünyanın bu en önemli kentinin, en güzel kentinin, en tarihî kentinin, sanatı ve kültürü en yüksek olan kentinin sahillerinin kirliliğini göstermişiz. Şimdi, İstanbul'da, gelmiş geçmiş belediye başkanları ahkâm keserler; büyük hizmetler yapmışlar. .. İyi de, Florya'dan denize girebiliyor muyuz? Suadiye'den denize girebiliyor muyuz? Zaman zaman belediye başkanları bir büyük çalışma yaparak sahili yüz metre temizlerler, "gelin, denize girin, bakın, burada koli basili yok" derler, bir yüz metre sahil, İstanbul'da denize giriliyor iz- lenimini verirler, büyük hizmet yaptıkları izlenimini verirler; fakat, birkaç hafta sonra oralarda ölçümler yapılır, "koli basili insan sağlığı için tehlikeli boyutlardadır, sakın buradan denize girmeyin" kararı alınır. AHMET ERSİN (İzmir) - Hangi belediye başkanı? HALİL AKYÜZ (Devamla) - Tabii... Başka bir şey söyleyeyim size: Eğer, Boğaz'da alttan ve üsten akıntı olmasaydı var ya, bizim Karadenizliler Boğaz'a çoktan inşaatları yapmıştı bile, çoktan Boğaz dolmuştu. Yani, Boğaz'ın böyle temiz kalması, bizim başarımız değildir, doğanın, tabiatın bir başarısıdır. Şimdi, arkadaşlar, tabii, bizim Boğazlardan seyrüsefer sorunlu. O nedenle bizim birtakım engeller koymamız gayet doğaldır. Ama, koyduğumuz engeller uluslararası anlaşmalara aykırı olduğu zaman bize ceza yazıyorlar, önümüzü kesmeye kalkıyorlar ve bizim, Boğazlarda kaza yapan yabancı gemilerden doğru dürüst bir tazminat aldığımız da vaki değil. Yani, bu, çevreyle ilgili konuşurken, tabii, Çevre ve Orman Bakanı dinliyor. Benim beklentim şudur arkadaşlar: İstanbul'un sahillerinden denize girilecek. Çünkü, İstanbul'un sahillerini kirleten deniz değildir, balıklar değildir, hatta, büyük ölçüde, geçen gemiler de değildir. Kirliliğin yüzde 10'u geçen gemilerden kaynaklanıyor. ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Kocaeli) - Yüzde 5'i. HALİL AKYÜZ (Devamla) - Yüzde 5'i kaynaklanıyor. Hesap etmişsiniz, güzel; üzerinde duracaksınız, öyle anlaşılıyor. Nereden kirleniyor deniz? Yerleşim alanlarından kirleniyor. Yani, biz bu yerleşim alanlarında doğru dürüst bir kanalizasyon sistemi kuramamışız ve biz övünüyoruz! Arkadaşlar, İstanbul gibi kenti olan bir ülkenin dünyada kredisinin hiç bitmemesi lazım, hiç bitmemesi lazım. Böyle bir kente sahip olan bir ülke, dünyanın en şanslı ülkesidir; ama, yaptırdığımız, uyguladığımız şehircilik son derece ilkel; kanalizasyonu olmayan, bütün atıklarını denize akıtan bir kent! Olacak şey mi bu ya? Bu olacak şey mi ya? NURİ ÇİLİNGİR (Manisa) - Kule yapacağız! Kuleci bunlar, kuleci. HALİL AKYÜZ (Devamla) - Yani, bunu önlemek zor bir şey mi? Sevgili belediye başkanları, İstanbul'da belediye başkanlığı yapmış arkadaşlar; bu, önlenemeyecek bir sorun mudur? NUSRET BAYRAKTAR (İstanbul) - Yapıyoruz işte. HALİL AKYÜZ (Devamla) - Yapıyorsunuz! Önce kaçak inşaatları yaptırıyorsunuz, ondan sonra kanalizasyon yapmaya kalkıyorsunuz. NUSRET BAYRAKTAR (İstanbul) - Biz yaptırmadık, bizden öncekiler yaptırdı onları. CAVİT TORUN (Diyarbakır) - Kaçak inşaatları yıkıyoruz. Uyum villaları yıkıldı. Villalar yıkıldı Halil Bey! HALİL AKYÜZ (Devamla) - Şimdi, İstanbul kentinin bu büyük önemi karşısında, bütün görevliler, bütün belediye başkanları, Çevre Bakanı büyük bir seferberlik ilan ederek İstanbul'un sahillerini temizlemelidir. Biz, İstanbul'u dünyaya tertemiz, pırlanta gibi, inci gibi bir kent olarak sunmalıyız. "Ya, niye bize turist gelmiyor?" İşte o zaman bakın, nasıl turist geliyor. ÇEVRE VE ORMAN BAKANI OSMAN PEPE (Kocaeli) - İki buçuk sene sonra İstanbul'un atık sularının tamamı arıtılmış olacak. BAŞKAN - Sayın Bakan, lütfen, karşılıklı konuşma usulümüz yok. Lütfen Sayın Bakan. Olur mu Sayın Bakan! HALİL AKYÜZ (Devamla) - Sayın Bakan, yani, öyle anlaşılıyor ki... HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Bakana söz hakkı verin. HALİL AKYÜZ (Devamla) - Hayır, hayır, Sayın Bakan diyor ki: "İki buçuk sene daha en az bu görevdeyim. Yani, eğer beni bu görevde tutarsanız, ben bu sahilleri temizleyeceğim." Ama, ne olursa olsun, kim gelirse gelsin, kim giderse gitsin, İstanbul'u temizlemeliyiz arkadaşlar. Şimdi, biliyorsunuz, Boğazlar, 1918'de, yani Birinci Cihan Harbi'nden sonra bizim kontrolümüzden çıktı, müttefik devletlerin kontrolüne verildi, taa 1933'e kadar. 1933'te, Lozan Konferansıyla aldığımız hakkı, bir de bir ölçüde tescil ettik, ama 1936'da Boğazları kontrolümüze alabildik. Arkadaşlar, 1945 ve 1946 yıllarında, İkinci Cihan Harbi sonunda, Rusya Boğazlar üzerinde hak talep etmeye başladı. Boğazlardan geçişin, sadece, Boğazlarda kıyısı olan... Doldu mu zamanım? BAŞKAN - Lütfen devam edin Sayın Akyüz. HALİL AKYÜZ (Devamla) - Birkaç dakika vereceksiniz, çünkü Lozan'dan söz edeceğim, Boğazlardan söz edeceğim. BAŞKAN - Sayın Akyüz, heyecandan unuttunuz galiba, buyurun. HALİL AKYÜZ (Devamla) - Şimdi, 1945 ve 1946'da, İkinci Cihan Harbi bitti, Ruslar, harbe girmemiş olan Türkiye'den, Birinci Cihan Harbi mağlubu sayılan, ama bu mağlubiyeti asla kabul etmeyen Türkiye'den, İkinci Cihan Harbi'nin sonunda intikam alacaklar, dolayısıyla, Boğazların statüsünü kendi istedikleri gibi düzenleyecekler... Rusya bize iki tane nota veriyor ve bu iki notayı da, Türkiye Cumhuriyeti reddediyor, kabul etmiyor. Şimdi, yakın geçmişimizde, 11 Eylül terör olayından sonra Amerika Karadeniz'de önemli bir güç, deniz gücü bulundurmak istiyor. Tabii, Bulgaristan'da, Azerbaycan'da, Ermenistan'da filan birtakım güçleri var, bir hayli güçleri var, gerek ikili anlaşmalarla gerekse NATO çerçevesi içinde birtakım güçlerini barındırmış, yerleştirmiş, konuşlandırmış, ama, daha önemlisi, Karadeniz'de birtakım güçlerini konuşlandıracak, oradan "Büyük Orta Doğu Projesi"nin gerçekleşmesine katkı sağlayacak, belki de İran üzerindeki projelerini gerçekleştirecek... Türkiye, bu talebi reddetmiştir. Tabii, reddetmesi gerekiyordu. Çünkü, Karadeniz de bizim coğrafyamızdan. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Sayın Akyüz, lütfen, toparlayınız. Buyurun. HALİL AKYÜZ (Devamla) - Toparlıyorum. Nasıl, Güneydoğu Anadolu coğrafyamızı kullandırmadıksa, Karadeniz'deki kara sularımızı da kullandırmaya izin vermedik. Bu, doğru bir karardı. Şimdi, değerli arkadaşlarım, çok önemli olan bu Deniz Emniyeti Komitesi, gerçekten, uluslararası deniz sularında gemilerin sağlığı bakımından, gemilerin denizleri kirletmemesi bakımından, seyrüseferlerin ve ticari taşımacılığın daha sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesi bakımından gereklidir, doğrudur, olumludur. Bu sözleşmeye, elbette, olumlu oy vereceğiz. Hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Halil Akyüz (CHP, İstanbul). “Deniz emniyeti komitesinin 82. oturumunun 29 kasım 2006 - 8 aralık 2006 tarihleri arasında istanbulda yapılmasına dair türkiye cumhuriyeti ile uluslararası denizcilik örgütüarasında mutabakat muhtırasının onaylanmasının uygun bulunduğu hakkında kanun tasarısı (s.s.:1243)”. TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim tutanağı, 28 Mart 2007. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/halil-akyuz-22-2007-03-28-deniz-emniyeti-komitesinin-82-oturumunun-29-kasim-2006-8-aralik-200 (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c151/b081/tbmm221510810312.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.