# Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.880)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Halil Tiryaki (CHP, Kırıkkale)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim
- **Tarih:** 12 Mayıs 2005
- **Gündem:** YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.880)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/halil-tiryaki-22-2005-05-12-yatirimlarin-ve-istihdamin-tesviki-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapi

> Halil Tiryaki (CHP), 12 Mayıs 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI (S.S.880)); konuşma 451 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HALİL TİRYAKİ (Kırıkkale) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; konuşmama başlamadan önce, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Görüşmekte olduğumuz Teşvik Yasası, hem iktidar hem de muhalefet milletvekilleri arasında komisyonlarda ve seçim bölgelerinde yoğun biçimde tartışıldı. İlini teşvik illeri içerisine alamayan milletvekilleri, illerinde yaşanan yoksulluğu, işsizliği, çaresizliği düşünerek, hem vicdan azabı çektiler hem de seçmenlerinin gözü önünde beceriksiz milletvekili durumuna düştüler. Hele, teşvikten yararlanacak illerle ilgili objektif ölçüler, değişik müdahaleler ve zorlamalarla ölçü olmaktan çıkınca, milletvekilleri daha da büyük bir sıkıntı içerisine sürüklendiler.

Daha önce teşvikten yararlanabilen iller teşvik dışına çıkarıldı. Kişi başına millî gelir düzeyi 1 510 dolar olan iller teşvikten yararlanamazken, 2 000 doların üzerindeki iller teşvikten yararlanabilir hale geldi.

İlim Kırıkkale de, bu teşvik düzenlemesinin mağdur ettiği illerden birisidir.

Malumunuz olduğu üzere, Kırıkkale'nin temeli, Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün talimat vermesiyle, harp sanayiini kurmak için 1923 yılında atılmıştır. Ülkemizin ilk büyük harp sanayii buradadır.

O yıllarda 11 fabrika, 18 000 işçi ve memur üç vardiya halinde çalışıyordu; ancak, rahmetli Turgut Özal döneminde dışa açılımın başlamasıyla birlikte, bir gerileme dönemine girildi. 1983'te ilçe olan Kırıkkale, nüfusuyla 16 vilayetten daha büyüktü. 1989'da il olunmasının ardından ise Makine ve Kimya Endüstrisinde ve dolayısıyla şehirde yaprak dökümü başladı.

Ordumuzun ihtiyacı dış ülkelerden karşılanmaya başlaması, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumunda işçi sayısının hızla azalmasına neden oldu. Bugün gelinen noktada işçi sayısı 2 200'e düştü.

Altmışbeş yıl göç alan Kırıkkale, son onbeş yılda göç vermeye başladı. Özel sektörün gelişememesi, mevcut kurumların küçülmeye girmesi sonucu, gençlerimiz, ilimizi terk edip, ekmek paralarını kazanmak için diyar diyar gurbet ellerde geçimlerini sürdürmek zorunda kaldılar.

Selam olsun o Kırıkkaleli hemşerilerime!.. (CHP sıralarından alkışlar)

Edirne'den taa Sivas'a kadar bu gençler, Kırıkkalemizin öz gururudurlar. Bu hemşerilerimiz, gurbette dahi olsalar, gittikleri yerlerde, Kırıkkalemizin örf, âdet ve geleneklerini, dernekler ve vakıflar kurarak yaşatmaya çalışıyor, çaba sarf ediyorlar; kendilerini bir daha kutlamak istiyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2002'de iktidara gelen AKP'den milletvekili arkadaşlarımız, Makine Kimya'nın yeniden yapılandırılacağı sözünü verdiler; ancak, aradan geçen ikibuçuk sene zarfında vaatler sözde kaldı, icraata geçemedi. Bununla birlikte, ilimizde bulunan birçok işletmenin kapısına kilit vuruldu. Yıllardır Kırıkkale ekonomisine katkı yapan bu kurumlar arasından Tekel kapatıldı, Orman İşletmeleri kapatıldı, BEDAŞ çalışanları dağıtıldı ve bazı ilçelerdeki şeflikleri kapatıldı, ilçelerimizde Ziraat Bankası şubeleri kapatıldı, Kırıkkale İş Mahkemesi Çorum'a taşındı, Ofisler kapandı; son olarak da, Kırıkkalemizin gözbebeği olan tugayımız Çankırı'ya gitti.

İlimizdeki sosyal ve ekonomik yapı tam bir içler acısı. 30 000'e ulaşan emeklimiz var, işsiz sayısı 40 000'e yakın, çeşitli sosyal yardım kuruluşları tarafından yardım yapılan insanlarımızın sayısı 50 000'e ulaşıyor.

Kırıkkale'de son yıllarda yardım derneklerinin sürekli açılması, insanımızın içinde bulunduğu biçare durumu en güzel şekilde özetliyor; her gün bir işyeri kapanıyor, sonuçta işsiz sayısına binler ekleniyor.

Birçok ilde ikincisi, üçüncüsü kurulan organize sanayi bölgesi, Kırıkkale için tam bir hayal kırıklığı oldu.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Halil Tiryaki (CHP, Kırıkkale). “Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s.s.880)”. TBMM Genel Kurulu, 98. Birleşim tutanağı, 12 Mayıs 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/halil-tiryaki-22-2005-05-12-yatirimlarin-ve-istihdamin-tesviki-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapi (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.