# (8/3) esas numaralı kuzey ırak'ta türk askerlerinin gözaltına alnımasına ilişkin

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Haluk İpek (AK Parti, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 104. Birleşim
- **Tarih:** 9 Temmuz 2003
- **Gündem:** (8/3) ESAS NUMARALI KUZEY IRAK'TA TÜRK ASKERLERİNİN GÖZALTINA ALNIMASINA İLİŞKİN
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/haluk-ipek-22-2003-07-09-8-3-esas-numarali-kuzey-irak-ta-turk-askerlerinin-gozaltina-alnimasi

> Haluk İpek (AK Parti), 9 Temmuz 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 104. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: (8/3) ESAS NUMARALI KUZEY IRAK'TA TÜRK ASKERLERİNİN GÖZALTINA ALNIMASINA İLİŞKİN); konuşma 749 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HALUK İPEK (Ankara) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; Cumhuriyet Halk Partisinin Kuzey Irak'ta meydana gelen bu vahim olayla ilgili olarak Mecliste bir genel görüşme açılmasıyla ilgili önerisi üzerine söz aldım; hepinizi tekrar saygıyla selamlıyorum.

Esasen, konu, dünkü Danışma Kurulunda tartışıldı; önerge henüz Meclise sunulmamıştı, haberimiz de yoktu, burada da, Genel Kurula okunmamıştı; ancak, konunun ehemmiyeti açısından, mutlaka Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülmesi gerektiği bizim de inancımız olması sebebiyle, parlamenter yapının, parlamenter sistemin en önemli unsurunun burası olduğuna, bu kadar önemli bir konunun mutlaka Mecliste tartışılması gerektiğine inanarak, dün gündeme alınamayan bu konuyla ilgili olarak Dışişleri Bakanımızla derhal görüştüm. Esasen çok yoğun da bir programı olmasına rağmen, o programları kesti ve Meclise gelerek, önerge gündeme alınmamasına rağmen, konunun başından itibaren, tüm teferruatıyla, anbean neler olduğuyla ilgili, dün, Meclisi bilgilendirdi.

Bugün, tekrar, teklif, yine Cumhuriyet Halk Partisi tarafından sunuldu; ancak, bu sunumdan önce, dün teferruatıyla bir hayli görüşüldü. Biz bunu orada da kendilerine izah ettik. Konu, çok önemli olması nedeniyle ve ehemmiyetiyle tartışılacağı çerçevenin dışına taşırılarak, esasen, burada tüm açıklığıyla izah edilmiş olmasına rağmen, içpolitika malzemesi yapılma eğilimine doğru bir seyir izledi.

HÜSEYİN BAYINDIR (Kırşehir)- Ulusal onurumuz da mı korunmasın?!

HALUK İPEK (Devamla)- Bir dinlerseniz Hüseyin Bey...

Dün, Dışişleri Bakanımız açıklamalarında aynen şunları söyledi: "Amerika Birleşik Devletleri, bir müttefik ilişkisine yakışır bir davranış sergilememiştir. Olayın detayı araştırıldığında ve tüm sonuç ortaya çıktığında, Amerika Birleşik Devletleri mahcup olacaktır. Olay olur olmaz derhal müdahale edilmiştir. Askerlerimiz serbest bırakılmış; ancak, konu bizim açımızdan kapatılmamıştır. Tüm teferruatıyla araştırmalar ve girişimler devam etmektedir. Ayrıca, biz, sorumluların cezalandırılmasını ve Türkiye'den özür dilenmesini talep ettik. Aynı zamanda, Amerika Birleşik Devletlerinin tüm üst düzey yöneticileri olaya derhal müdahale etmişler ve halen şu anda da NATO Komutanıyla, bu konunun teferruatının anlaşılması hususunda toplantılar da devam etmektedir."

Dünkü görüşmelerde bizim de AK Parti olarak temel düşüncemiz, Türkiye Büyük Millet Meclisinin bu vahim olayla ilgili tepkisini koyması gerekirdi ve dün bu tepkiyi, Türkiye Büyük Millet Meclisi, gerek muhalefet açısından gerek iktidar açısından bu kürsüden dile getirmiştir. Muhalefet partimizin Sayın Grup Başkanvekilinin konuşmasının son kısmında söylediği "Meclisi yok sayma eğiliminden vazgeçilmelidir" iddiası da bu açıdan doğru değildir.

Ancak, teklifle ilgili metne göz attığımızda "krizin ciddiyeti çerçevesinde önlemler alınmamıştır" denilmekte. Bu tamamen asılsızdır. Yine, önergede "Recep Tayyip Erdoğan ve Abdullah Gül'ün, parti etkinliklerine katılıp, konunun ciddiyetini algılamadan hareket ettikleri şüphesi vardır" denilmektedir.

Yine, CHP'li bir milletvekili arkadaşımız, burada "Dışişleri Bakanı mantı yemekle uğraşmaktan, bu işlerle uğraşmamaktadır" diyerek, konunun ehemmiyetiyle ve ciddiyetiyle bağdaşmayan çok yakışıksız sözler sarf etmişlerdir. Olay, başından sonuna kadar çok büyük bir titizlikle izlenmeye devam edilmektedir.

V. HAŞİM ORAL (Denizli) - Aferin ona!

HALUK İPEK (Devamla) - Burada, değerli muhalefet partisinin içerisinde, kıymetli bürokratlar, Dışişlerinde üst düzey görev yapmış bürokratlar var. Bu tür önemli meselelerin içpolitika malzemesi yapılamayacağını onlar çok çok daha iyi bilmektedirler. Bana göre, gruplarını da bu konuda uyarmaları gerekir.

Son olarak şunları söylemek istiyorum: Amerika Birleşik Devletleri, köklü bir devlet geleneğine uygun bir davranış tarzı izlememiştir. (AK Parti sıralarından alkışlar) Irak'ta esasen başı sıkıntıda olmasına rağmen ve Türkiye'ye en çok ihtiyacı olduğu bir anda, kendisine yakışmayacak bir davranış sergilemiştir.

Türkiye, Amerika Birleşik Devletlerinden de daha eski ve geçmişi olan, köklü bir devlet geleneği olan bir devlettir; davranışlarını da bu sorumluluk bilinci içerisinde yerine getirmektedir. Bizim, konuya soğukkanlı bir şekilde yaklaşıyor olmamızın ve önlemlerimizi buna göre alıyor, adımlarımızı buna göre atıyor olmamızın, farklı bir şekilde değerlendirilmemesi gerekir.

Türkiye açısından, yalnızca askerlerimizin salıverilmiş olması, olayın kapanması manasına gelmemektedir. Askerlerimiz, gerekli girişimlerde bulunularak salınmış, konunun üzerine çok sıkı bir şekilde gidilerek salınmış; ama, Amerika Birleşik Devletlerinin yapmış olduğu bu hatanın tüm çerçevesini anlaması açısından da şu anda toplantılar ve görüşmeler devam etmektedir. NATO Komutanının Türkiye'de tüm taraflarla beraber devam ettirmiş olduğu şu anki toplantı da, hükümetin konuyu ne kadar ciddî bir şekilde ele aldığının en önemli göstergesidir.

HÜSEYİN BAYINDIR (Kırşehir) -Özür dilenmemesi mi gerekiyor?!

HALUK İPEK (Devamla) - Özür dilenmesi ve olayın tüm teferruatıyla açıklanması için şu anda tüm girişimleri yapıyoruz.

Şimdi, olayı kriz şeklinde anlatmaya çalışanlar, yani, krizi çok büyüterek anlatmaya çalışanlar ile bizim aramızdaki fark şu: Biz, Türkiye'nin atması gereken tüm adımları soğukkanlılıkla atmak istiyoruz; ancak, kriz meraklılarının istediği tarzda bir hareket tarzı izlemiyoruz. Dün, Dışişleri Bakanımızın olayı tüm çıplaklığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisine anlatmış ve Türkiye Büyük Millet Meclisini bilgilendirmiş olması sebebiyle, şu anda verilmiş olan genel görüşme talebinin, bugün itibariyle bir anlamı kalmamıştır; ancak, bugünkü toplantılardan ve daha sonra ortaya çıkacak birçok sonuçtan sonra, ileride genel görüşme yapılamayacağı manasına da gelmemektedir. Şu ana kadarki tüm gelişmelerle ilgili Türkiye Büyük Millet Meclisi bilgilendirildiğinden, genel görüşme önerisiyle ilgili olarak ret oyu vereceğimizi belirtiyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Haluk İpek (AK Parti, Ankara). “(8/3) esas numaralı kuzey ırak'ta türk askerlerinin gözaltına alnımasına ilişkin”. TBMM Genel Kurulu, 104. Birleşim tutanağı, 9 Temmuz 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/haluk-ipek-22-2003-07-09-8-3-esas-numarali-kuzey-irak-ta-turk-askerlerinin-gozaltina-alnimasi (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
