# Ankara milletvekili haluk ipek'in; seçimlerin temel hükümleri ve seçmen kütükleri hakkında kanun ile milletvekili seçimi kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ile kastamonu milletvekili mehmet serdaroğlu ve 18 milletvekilinin; afyonkarahisar milletvekili halil ünlütepe ve denizli milletvekili ali rıza ertemür'ün; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 10 milletvekilinin; diyarbakır milletvekili gültan kışanak ve 19 milletvekilinin; şırnak milletvekili sevahir bayındır'ın; milliyetçi hareket partisi grup başkanvekilleri izmir milletvekili oktay vural ve mersin milletvekili mehmet şandır'ın; tunceli milletvekili kamer genç'in; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 5 milletvekilinin benzer mahiyetteki kanun teklifleri (s.s.:490) (*)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hamit Geylani (Barış ve Demokrasi Partisi, Hakkari)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 83. Birleşim
- **Tarih:** 7 Nisan 2010
- **Gündem:** ANKARA MİLLETVEKİLİ HALUK İPEK'İN; SEÇİMLERİN TEMEL HÜKÜMLERİ VE SEÇMEN KÜTÜKLERİ HAKKINDA KANUN İLE MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ İLE KASTAMONU MİLLETVEKİLİ MEHMET SERDAROĞLU VE 18 MİLLETVEKİLİNİN; AFYONKARAHİSAR MİLLETVEKİLİ HALİL ÜNLÜTEPE VE DENİZLİ MİLLETVEKİLİ ALİ RIZA ERTEMÜR'ÜN; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ HASAN ERÇELEBİ VE 10 MİLLETVEKİLİNİN; DİYARBAKIR MİLLETVEKİLİ GÜLTAN KIŞANAK VE 19 MİLLETVEKİLİNİN; ŞIRNAK MİLLETVEKİLİ SEVAHİR BAYINDIR'IN; MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ GRUP BAŞKANVEKİLLERİ İZMİR MİLLETVEKİLİ OKTAY VURAL VE MERSİN MİLLETVEKİLİ MEHMET ŞANDIR'IN; TUNCELİ MİLLETVEKİLİ KAMER GENÇ'İN; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ HASAN ERÇELEBİ VE 5 MİLLETVEKİLİNİN BENZER MAHİYETTEKİ KANUN TEKLİFLERİ (S.S.:490) (*)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hamit-geylani-23-2010-04-07-ankara-milletvekili-haluk-ipek-in-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secme

> Hamit Geylani (Barış ve Demokrasi Partisi), 7 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 83. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ANKARA MİLLETVEKİLİ HALUK İPEK'İN; SEÇİMLERİN TEMEL HÜKÜMLERİ VE SEÇMEN KÜTÜKLERİ HAKKINDA KANUN İLE MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ İLE KASTAMONU MİLLETVEKİLİ MEHMET SERDAROĞLU VE 18 MİLLETVEKİLİNİN; AFYONKARAHİSAR MİLLETVEKİLİ HALİL ÜNLÜTEPE VE DENİZLİ MİLLETVEKİLİ ALİ RIZA ERTEMÜR'ÜN; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ HASAN ERÇELEBİ VE 10 MİLLETVEKİLİNİN; DİYARBAKIR MİLLETVEKİLİ GÜLTAN KIŞANAK VE 19 MİLLETVEKİLİNİN; ŞIRNAK MİLLETVEKİLİ SEVAHİR BAYINDIR'IN; MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ GRUP BAŞKANVEKİLLERİ İZMİR MİLLETVEKİLİ OKTAY VURAL VE MERSİN MİLLETVEKİLİ MEHMET ŞANDIR'IN; TUNCELİ MİLLETVEKİLİ KAMER GENÇ'İN; DENİZLİ MİLLETVEKİLİ HASAN ERÇELEBİ VE 5 MİLLETVEKİLİNİN BENZER MAHİYETTEKİ KANUN TEKLİFLERİ (S.S.:490) (*)); konuşma 443 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HAMİT GEYLANİ (Hakkâri) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; okunan değişiklik önergesi üzerine söz aldım. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, ülkemizin seçim hukukuna baktığımızda, başta 82 darbe Anayasası olmak üzere bütün yasal düzenlemelerde antidemokratik hükümlere rastlamaktayız. Seçimlerin demokratik ve adil bir yarış içinde yapılmasına engel Siyasi Partiler Yasası, Seçim Yasası ve Milletvekili Seçimi Yasası’nın çokça sayıda haksız ve hukuksuz maddeleri ne yazık ki şu an görüşmekte olduğumuz yasa teklifinde de çözümsüz kalmaktadır. Oysaki en az Anayasa kadar önemli olan bu yasaların evrensel hukuk normları standartlarına çekilmesi artık günümüzde kaçınılmaz bir hâl almıştır. Görüştüğümüz yasa teklifi, kuşkusuz, az da olsa önemli düzenlemeler de içermektedir. Ancak, az önce de söz ettiğim yasaların özüne yani antidemokratik ruhuna dokunulmadan yapılacak düzenlemelerin uzun vadeli hiçbir kıymeti harbiyesi olmayacağı açıktır.

Değerli arkadaşlar, seçim hukuku bir bütündür ve çok geniş bir alanı kapsamaktadır. Seçme ve seçilme yeterliği, adaylığa ilişkin kurallar, oy verme yöntemleri, seçim çevreleri, seçim ilkeleri, seçimlerin düzenlenmesi, seçimlerin yönetim ve denetimi, seçmenler tarafından kullanılan oyların Mecliste sandalyelere bölüştürülmesi veya dönüştürülmesi, seçimlere katılan siyasi partiler ve özgürlükleri, her dilde propaganda yapma özgürlüğü, baraj sistemi, azınlıkların temsili, siyasi partilere ödenen hazine yardımı, seçim yasakları, seçimlerin güvenliği ve çokça daha sayacağımız çok sayıda hadise seçim hukukunu bir bütün olarak ortaya koymaktadır. Örnek olarak sunduğumuz bu konulardan sadece bir tanesinin bile eksik ya da haksız bir şekilde düzenlenmiş olması hâli, haksız ve adaletsiz bir seçimin yapılmasına neden olacaktır.

Ne yazık ki Türkiye’de hiçbir zaman adil ve demokratik bir seçim bugüne kadar yapılmamıştır. Seçmenin iradesi sandıklara yansımadığı gibi sandıklardan çıkan sonuçlar da hiçbir zaman demokratik bir şekilde Mecliste temsiliyetini bulamamıştır. Bu anlamda, Türkiye'nin atması gereken çokça adım ve katetmesi gereken uzun bir yol vardır.

Değerli milletvekilleri, kuşkusuz, seçimlerde kullanılan oy pusulaları sayılmaları ve hesaba katılmaları ya da geçersiz sayılmaları çok önemli konulardır. Oy pusulalarının düzenlenmesi iki bakımdan çok önemlidir. Oy pusulası, seçmenin seçimlerde yarışan parti ya da adaylar arasında tercihini rahatlıkla yapabilmesi ve bu tercihini geçerli bir şekilde belirtmesinde tereddüde yer vermeyecek biçimde olmasına olanak sağlamalıdır. Ayrıca, oy pusulası oy sayımının doğru yapılmasını sağlayacak nitelikte olmalıdır. Kötü düzenlenmiş, örneğin küçük ve birbirine yakın tercih bölmelerine yer verilmeyen bir oy pusulasında, seçmenin hangi parti ya da adaya oy verdiğini belirlemekte güçlük çekilmektedir. Oy pusulasında kullanılan yazı biçimi, fotoğraf, işaret ve sembollerin en uygun büyüklük ve aralıklarla yerleştirilmesi ve pusula baskısının da çok net, kaliteli olması gerekmektedir. Ülkemizde çok sayıda partinin seçime katılması karşısında oy pusulasının elverişsiz olması nedeniyle seçmenlere kullanılmasını güçlendirmekte, hatta geçersiz oyların artmasına bile yol açmaktadır. 99 milletvekili genel seçimlerinde ortaya çıkan geçersiz oy sayısı 1 milyon 470 bin 500’dür, yaklaşık oyların yüzde 4,5’u demektir. 2002 seçimlerinde ise bu sayı ve oran 1 milyon 270 bin küsurdur…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Hamit Geylani (Barış ve Demokrasi Partisi, Hakkari). “Ankara milletvekili haluk ipek'in; seçimlerin temel hükümleri ve seçmen kütükleri hakkında kanun ile milletvekili seçimi kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ile kastamonu milletvekili mehmet serdaroğlu ve 18 milletvekilinin; afyonkarahisar milletvekili halil ünlütepe ve denizli milletvekili ali rıza ertemür'ün; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 10 milletvekilinin; diyarbakır milletvekili gültan kışanak ve 19 milletvekilinin; şırnak milletvekili sevahir bayındır'ın; milliyetçi hareket partisi grup başkanvekilleri izmir milletvekili oktay vural ve mersin milletvekili mehmet şandır'ın; tunceli milletvekili kamer genç'in; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 5 milletvekilinin benzer mahiyetteki kanun teklifleri (s.s.:490) (*)”. TBMM Genel Kurulu, 83. Birleşim tutanağı, 7 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hamit-geylani-23-2010-04-07-ankara-milletvekili-haluk-ipek-in-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secme (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
