# Gelir vergisi kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; harçlar kanununda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; ordu milletvekili rahmi güner'in; 3717 sayılı adli personel ile devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi ile 492 sayılı harçlar kanununun bir maddesinin yürürlükten kaldırılması hakkında kanun ve 657 sayılı kanunun 152 nci maddesinin "ıı-tazminatlar" kısmının (g) bölümünde değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; konya milletvekili kerim özkul ve 4 milletvekilinin; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; kahramanmaraş milletvekili veysi kaynak'ın; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:536) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Hamit Geylani (Barış ve Demokrasi Partisi, Hakkari) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 135. Birleşim - **Tarih:** 15 Temmuz 2010 - **Gündem:** GELİR VERGİSİ KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI; HARÇLAR KANUNUNDA VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI; ORDU MİLLETVEKİLİ RAHMİ GÜNER'İN; 3717 SAYILI ADLİ PERSONEL İLE DEVLET DAVALARINI TAKİP EDENLERE YOL GİDERİ VE TAZMİNAT VERİLMESİ İLE 492 SAYILI HARÇLAR KANUNUNUN BİR MADDESİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI HAKKINDA KANUN VE 657 SAYILI KANUNUN 152 NCİ MADDESİNİN "II-TAZMİNATLAR" KISMININ (G) BÖLÜMÜNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; KONYA MİLLETVEKİLİ KERİM ÖZKUL VE 4 MİLLETVEKİLİNİN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; KAHRAMANMARAŞ MİLLETVEKİLİ VEYSİ KAYNAK'IN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.:536) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hamit-geylani-23-2010-07-15-gelir-vergisi-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d > Hamit Geylani (Barış ve Demokrasi Partisi), 15 Temmuz 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 135. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GELİR VERGİSİ KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI; HARÇLAR KANUNUNDA VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI; ORDU MİLLETVEKİLİ RAHMİ GÜNER'İN; 3717 SAYILI ADLİ PERSONEL İLE DEVLET DAVALARINI TAKİP EDENLERE YOL GİDERİ VE TAZMİNAT VERİLMESİ İLE 492 SAYILI HARÇLAR KANUNUNUN BİR MADDESİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI HAKKINDA KANUN VE 657 SAYILI KANUNUN 152 NCİ MADDESİNİN "II-TAZMİNATLAR" KISMININ (G) BÖLÜMÜNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; KONYA MİLLETVEKİLİ KERİM ÖZKUL VE 4 MİLLETVEKİLİNİN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ; KAHRAMANMARAŞ MİLLETVEKİLİ VEYSİ KAYNAK'IN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.:536)); konuşma 743 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) BDP GRUBU ADINA HAMİT GEYLANİ (Hakkâri) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan yasa tasarısının birinci bölümü üzerine Barış ve Demokrasi Partisi adına söz aldım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlar, yasa tasarısının içeriğine, amacına ve eksikliklerine değinmeden önce tasarının yasa yapma tekniği açısından birkaç belirleme ile konuşmama başlamak istiyorum. Öncelikle, yasa tasarısı veya teklifinde mutlaka bir konu ve amaç bütünlüğünün olması gerekiyor. Bu da yasanın daha iyi anlaşılması, etraflıca tartışılması için bir kaçınılmazlıktır. Farklı konularda, farklı yasal düzenlemelerin yapılması esastır. Oysaki Hükûmet tasarısında getirilen yasa tasarılarının büyük çoğunluğu torba yasalardan oluşmaktadır. Daha önce konuşan tüm değerli konuşmacılar da belirttiler, birbirinden nitelik olarak farklı konular aynı tasarı içinde yer almakta, kendi başına değerlendirilmesi gereken bir konu çokça maddeler yığını içinde âdeta kamufle edilmektedir. Görüştüğümüz yasa tasarısında da aynı yöntem izlenmiştir. Yasa tasarısına baktığımızda otuzu aşkın yasada değişikliğe gidilmiştir. Bu yöntem anlayışı yasaların açık, anlaşılır ve kapsayıcı olma özelliğiyle çelişmektedir. Görüşülmekte olan tasarıda ve genel olarak Hükûmetçe hazırlanan diğer tasarılarda da görülen bir diğer özellik ise yasanın doğrudan etkileyeceği emek kesiminin, demokratik kitle örgütlerinin ve siyasal partilerin görüşleri alınmamaktadır. Bir yasa tasarısı hazırlanırken bu yasanın uygulanabileceği, bundan doğrudan veya dolaylı olarak etkilenecek olan yurttaşların, örgütlerin, muhalefetin görüşlerinin alınması ve yasanın böylelikle şekillendirilmesi yasanın demokratik özelliğini ve ömrünü de belirler. Değerli arkadaşlar, tasarının genel gerekçesinde 2010-2012 dönemini kapsayan orta vadeli programa atıf yapılmaktadır. Gelir politikalarına -büyüme, yatırım ve istihdamın desteklenmesiyle- ekonomide kayıt dışılığın azaltılmasına katkıda bulunma amacıyla bu tasarının hazırlandığı ifade edilmektedir. Oysaki yasa tasarısına bir bütün olarak baktığımızda, bu amaçların hiçbirinin yer almadığını görmekteyiz. Çünkü Türkiye ekonomisi küresel krizin de etkisiyle her geçen gün daha da küçülmektedir. Bu da çığ gibi büyüyen işsizliğin katlanarak artması anlamına gelmekte. Rekor kıran işsizliğin önümüzdeki yıllarda yeni rekorlar kırması, yüzde 18’lere ulaşması ve yüzde 19 olan tarım dışı işsizliğin de yüzde 22’ye çıkması düşünülmektedir. Sanayi ve hizmetler sektörünün yeni iş alanı yaratma kabiliyetini de ölçen tarım dışı işsizlik oranının bu boyutlara ulaşması Türkiye için büyük bir tehlike arz etmektedir. Ekonomik sorunları görmezden gelerek kriz sürecini iyi yönetmemenin faturası çok ağır olmuştur ve ağır olmaya da devam etmektedir. Bu faturayı ödeyen kesim de çalışan emekçiler, işsizler ve iş bulma umudunu yitirenler olmuştur. Değerli arkadaşlar, ekonomik küçülme, Türkiye'nin en büyük sorunu olan işsizliği daha da büyütmüştür. Kentlerde işsizlik oranı yüzde 81’i aşmış, buna paralel, genç nüfusta işsizlik ürkütücü boyutlara ulaşmıştır. Genç nüfusta işsizlik oranı yüzde 30’a dayanmış. Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ise gerçek işsizlik rakamları bunun 2, hatta giderek 3 katına ulaşmıştır. Bunun anlamı, Türkiye’de her 3 gençten 1’i ne eğitim görebilmekte ne de iş bulabilmekte, dolayısıyla da çalışamamaktadır. Türkiye bu rakamlarla dünya sıralamasında en çok işsizin olduğu 3’üncü ülke, bakınız, 3’üncü ülke konumuna gelmiştir. Değerli arkadaşlar, tasarının gerekçesinde, azaltılması için hazırlandığı belirtilen kayıt dışı ekonominin birçok nedeni vardır kuşkusuz. Özce, mali, ekonomik, politik, sosyal, psikolojik ve hukuki gibi nedenler. İşte, bu nedenler, ülkenin ekonomi, adalet ve demokrasi sistemi ile yapısal özelliklerinin kayıt dışılığı oluşturmada rol oynadığı görülmektedir. Özellikle istihdam açısından bakıldığında, ekonomide küçük işletmelerin yaygınlığı ile tarım ve hizmetler sektörüne dayalı faaliyetlerin ağırlıkta olması, kayıt dışılığa yol açan önemli etkenlerden biri. Bunlara ilaveten, ekonominin az gelişmişliği, yüksek enflasyon, yanlış ekonomi politikaları, istikrarsızlık, krizler ve kayıtlı ekonomide istihdam ve gelir olanaklarının kısıtlı ve yüksek maliyetli olması kayıt dışılığı etkileyen en önemli unsurlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca, ekonomik sebeplere ek olarak hızlı nüfus artışı, köyden kente zorunlu göç ile birlikte oluşan işsizlik ve çarpık kentleşme, iş gücü piyasasında olumsuzluklara yol açarken, kayıt dışı istihdama da zemin hazırlamaktadır. Kayıt dışı faaliyetleri etkileyen bir diğer etken ise gelir dağılımı eşitsizliğidir. Gelir dağılımından düşük pay alan kesimin gelir artırmak amacıyla kayıt dışı istihdama yönelmesi de kayıt dışılığı artıran başka bir etmen. Özellikle kırsal kesimdeki kadın ve çocukların kayıt dışı ekonomik faaliyetlerde bulunduğu bir ayrı gerçeklik. Sayın milletvekilleri, küreselleşmeye bağlı olarak da giderek rekabetçi hâle gelen piyasalarda ayakta kalabilmenin gereği olarak maliyet unsuru ön plana çıkmaktadır. Bu nedenledir ki, küçük ölçekte fason üretim yapan işletmeler giderek önem kazanmakta ancak söz konusu piyasa yapısı kayıt dışılığa yol açmaktadır. Baş belası kayıt dışılığa sebep olan bir diğer unsur ise yüksek enflasyondur. Bilindiği üzere yüksek ve süregelen enflasyon vergi sisteminde adaletsizliklere de yol açmaktadır. Anılan bu nedenlerden ötürü işletmelere kayıt dışılıktan çıkma ve işten çıkarmama şartları getirilerek teşvikler verilmelidir. Sadece belli sektörleri kapsayan ve günü kurtarmaya yönelik teşvikler ve vergi indirimleriyle yetinilmemesi, vergi sisteminin bir bütün olarak gözden geçirilmesi kaçınılmaz olmuştur. Daha adil ve sosyal yönü ağır basan açık, şeffaf bir vergi sisteminin oluşturulması dileğiyle konuşmama son verirken Genel Kurulu bir kez daha saygıyla selamlıyorum. (BDP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Hamit Geylani (Barış ve Demokrasi Partisi, Hakkari). “Gelir vergisi kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; harçlar kanununda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı; ordu milletvekili rahmi güner'in; 3717 sayılı adli personel ile devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi ile 492 sayılı harçlar kanununun bir maddesinin yürürlükten kaldırılması hakkında kanun ve 657 sayılı kanunun 152 nci maddesinin "ıı-tazminatlar" kısmının (g) bölümünde değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; konya milletvekili kerim özkul ve 4 milletvekilinin; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi; kahramanmaraş milletvekili veysi kaynak'ın; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:536)”. TBMM Genel Kurulu, 135. Birleşim tutanağı, 15 Temmuz 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hamit-geylani-23-2010-07-15-gelir-vergisi-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-d (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.