# İl özel idarelerine ve belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden pay verilmesi hakkında kanun teklifi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:248)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hamza Yanılmaz (AK Parti, Elazığ)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 123. Birleşim
- **Tarih:** 26 Haziran 2008
- **Gündem:** İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.:248)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hamza-yanilmaz-23-2008-06-26-il-ozel-idarelerine-ve-belediyelere-genel-butce-vergi-gelirlerinden-pa

> Hamza Yanılmaz (AK Parti), 26 Haziran 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 123. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İL ÖZEL İDARELERİNE VE BELEDİYELERE GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİNDEN PAY VERİLMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.:248)); konuşma 474 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HAMZA YANILMAZ (Elâzığ) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 248 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 3’üncü maddesi üzerinde şahsım adına söz almış bulunmaktayım. Sözlerime başlarken hepinizi saygıyla selamlıyorum.

İl özel idarelerine ve belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden pay verilmesi, verilecek bu payların uygun bir paylaşım ve bölüşüm içerisinde dağıtılmasını içeren yasal düzenlemenin gerek il özel idarelerimizi, belediyelerimizi ve gerek milletimizi rahatlatan olumlu yansımalar vereceği açıktır. Ekonomik ve sosyal bakımdan geri kalmış bölgelerde bulunan belediyelerin nüfusları az olduğu için, daha az pay aldıkları için, gelişmiş bölgelerde bulunan belediyelerle aralarındaki mesafe her geçen gün daha fazla açılmaktadır. Böylece, belediyelerde pay dağıtımında nüfus ağırlığı yüzde 80, gelişmişlik endeksinin ağırlığı da yüzde 20 ağırlığa sahip olurken, il özel idarelerine dağıtılacak olan payların kriterleri yüzde 60 nüfus oranı, yüzde 10 ilin yüz ölçümü, yüzde 15 ilin kırsal alan nüfusu, yüzde 15 ilin gelişmişlik endeksi olarak belirlenmiştir.

Bu düzenlemelerle, belediyeler ve iller arasındaki gelişmişlik farkının her geçen gün süratle kapatılarak ülke genelinde yerel yönetimlerde kalıcı bir denge sağlanması hedeflenmiştir. Gelişmişlik endeksi Devlet Planlama Teşkilatının güncel verileri esas alınarak belirlenecek. En az gelişmiş bölgelere en çok pay ayrılırken, en çok gelişmiş bölgelere ise en az pay ayrılması yerinde ve olumlu bir düzenleme olarak karşımızdadır. En az gelişmiş bölgeden en çok gelişmiş bölgeye doğru eşit sayıda ilçeyi içeren beş grup hâlinde dağılım gerçekleşmekte. Yüzde 23’ü birinci gruba, yüzde 22’si ikinci gruba, yüzde 20’si üçe, yüzde 19’u dörde ve yüzde 17’si beşinci gruba tahsis edilerek oranlamalar gerçekleştirilmiştir. Bu tahsisat her grup içinde, gruba giren illerin nüfusları da esas alınarak pay edilmektedir. İl özel idareleri ve belediyelerin payları Maliye Bakanlığı tarafından ilgili idarelere aktarılmak üzere vergi tahsil edilen ayı takip eden ayın sonuna kadar İller Bankasına gönderilecek ve belediye ve il özel idare payları kanunda belirtilen süreler içerisinde ilgili idarelerin hesaplarına yatırılacaktır.

Değerli arkadaşlar, yine bu kanun teklifinin en önemli maddelerinden biri de denkleştirme ödeneğidir. Nüfusu 10 binin altındaki belediyelerimizin gelir oranlarındaki kayıplarını önlemek için Maliye Bakanlığı çerçevesi içerisinde hazırlanmış olan denkleştirme ödeneği de belediyelerimizi, özellikle nüfusu düşük olan belediyelerimizi, 10 binin altında olan belediyelerimizi rahatlatmak için en önemli maddelerden birisidir. Artık belediye başkanlarımız, zamanlarını bakanlıklarımızın kapılarında, onların bürokratlarının kapılarında öldürmeyecekler ve kendi asli görevlerini yapmak için bölgelerinde vatandaşlara hizmet etmeye vakfedeceklerdir.

Değerli arkadaşlar, amaç, siyasi istismarların önüne geçmek ve yerel bazda hizmet üreten il özel idareleri ve belediyelerin özerkliğini artırmak, hizmette ve mahallî kalkınmada bölgeler arasındaki dengesizlikleri gidermektir; yöneticilerin kaynakları kullanırken, performanslarını ortaya koyarken vergi ödeyen vatandaşlarına karşı sorumluluklarının bulunduğunu ve vatandaşların da ödedikleri vergilerle belediye harcamalarına katkı sağladıklarının farkına varmalarını sağlamaktır. Çünkü en başarılı hizmetler millet ve devlet kaynaşması ile hayata geçirilebilir. Çünkü hizmetlerin en anlamlısı, insana ve sürdürülebilir yaşamına olumlu katkı sağlamaktır.

Hizmetlerin en kalıcısı, nesilden nesile taşınabilecek kentsel ve çevresel eserler inşa etmektir. Hizmetlerin en mükemmeli, bölgeler arasında farklılık gözetmeden topyekûn kalkınmayı sağlayabilmektir. Bütün bunlar kaynakların artırılması, uygun ve doğru bir sistemle yurt genelinde pay edilmesiyle mümkündür.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Hamza Yanılmaz (AK Parti, Elazığ). “İl özel idarelerine ve belediyelere genel bütçe vergi gelirlerinden pay verilmesi hakkında kanun teklifi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:248)”. TBMM Genel Kurulu, 123. Birleşim tutanağı, 26 Haziran 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hamza-yanilmaz-23-2008-06-26-il-ozel-idarelerine-ve-belediyelere-genel-butce-vergi-gelirlerinden-pa (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.