# 2007 yılı merkezi yönetim bütçesi kanun tasarısı (enerji ve tabii kay.bak., enerji piyasası üst kurulu, ulusal bor araştırma enstitüsü, elektrik işleri etüd idaresi gen.müd., türkiye atom enerjisi kurumu, mta genel müd., petorl işleri gen.müd., devlet su işleri gen.müd.) 10 tur

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Harun Akın (CHP, Zonguldak)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim
- **Tarih:** 20 Aralık 2006
- **Gündem:** 2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KANUN TASARISI (ENERJİ VE TABİİ KAY.BAK., ENERJİ PİYASASI ÜST KURULU, ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ, ELEKTRİK İŞLERİ ETÜD İDARESİ GEN.MÜD., TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU, MTA GENEL MÜD., PETORL İŞLERİ GEN.MÜD., DEVLET SU İŞLERİ GEN.MÜD.) 10 TUR
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c141/b038/tbmm221410380706.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/harun-akin-22-2006-12-20-2007-yili-merkezi-yonetim-butcesi-kanun-tasarisi-enerji-ve-tabii-kay

> Harun Akın (CHP), 20 Aralık 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KANUN TASARISI (ENERJİ VE TABİİ KAY.BAK., ENERJİ PİYASASI ÜST KURULU, ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ, ELEKTRİK İŞLERİ ETÜD İDARESİ GEN.MÜD., TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU, MTA GENEL MÜD., PETORL İŞLERİ GEN.MÜD., DEVLET SU İŞLERİ GEN.MÜD.) 10 TUR); konuşma 1.072 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA HARUN AKIN (Zonguldak) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Enerji Bakanlığı bütçe görüşmelerinde Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğünün 2007 bütçesi hakkında Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

1935 yılında kurulmuş olan MTA, 1983'ten sonra küresel ekonomi adı altında uygulanan politikalarla günümüzde ne duruma geldi, bakmak istiyoruz. Bugün yetki ve sorumlulukların belli olmadığı MTA'da, yönetici kadrolar, siyasi yandaşlık ön planda tutularak doldurulmuştur. Bölge müdürlükleri işlevsiz hâle gelmiştir. Üzülerek ifade ediyorum ki, bugün, MTA'da, proje hazırlayacak teknik eleman bulmakta zorluk çekersiniz.

MTA'nın vazgeçilmezlerinden olan sondaj çalışmaları için yeterli sayıda maden mühendisi, jeoloji mühendisi, sondör sayısı gittikçe azalmış, özellikle de sondör sayısı 1983 yılından günümüze 130 kişiye düşmüş, bunların da yüzde 90'ı emekliliği hak etmiş durumdadır. Bugün bu sondörler emekliliklerini isteseler, MTA'da sondaj çalışmaları sona erecek, kurum işlevsiz hâle gelecektir. Bütçede makine alımı için para ayrıldığını görüyoruz. Ancak kurumda makineleri kullanacak sondörler, yani, operatörler yok. Bunu anlamak mümkün değil.

Sayın Bakan, şimdi, bizden sonra konuşmasında, burada sondaj işlerini ihale ettiklerini ve daha uygun fiyatlara yaptırdıklarını söyleyebilirler. MTA'nın ihale ettiği sondajların birçoğu yarıda ka- lıyor Sayın Bakan, firmalar bırakıp kaçıyor ve ihale ettiğiniz o sondajı bugün gözden çıkarttığınız MTA kurumunun elemanları tamamlıyor. Eskişehir Sarıcakaya mevkisinde yapılan altın sondajı bunlara sadece bir örnektir. TTK gibi bir kuruluş bu yılın sonunda sondaj talebinde bulunuyor, MTA makine ve ekipman yokluğu yüzünden talebe bugüne kadar karşılık veremiyor. Oysaki, bu kuruluşlar, Türkiye Cumhuriyeti'nin bugünlere gelmesinde lokomotif görevi yapmış, ülkemizin geleceğinin teminatı olan kuruluşlardır.

Değerli arkadaşlar, nasıl demir-çelik savunma sanayisinin vazgeçilmez sektörü ise, taş kömürü de demir-çelik sanayisinin olmazsa olmazıdır. Ülkemiz açısından son derece stratejik öneme sahiptir. Ancak, Türkiye Taş Kömürü Kurumu da MTA gibi yok edilmeye çalışılıyor.

Biz bu gerçekleri söylediğimiz zaman Sayın Bakanın bizlere verdiği yanıtı sizlerle paylaşmak istiyorum. Bu kürsüden söyledi, Zonguldak'ta Karadon'da kuyu açılışında tüm Zonguldak halkına, Türkiye halkına söyledi. Ne dedi Sayın Bakan: "TTK'yı ayağa kaldıracağız. Dolayısıyla, TTK ayağa kalktığı zaman MTA da ayağa kalkacak. Zonguldak'ı enerji merkezi hâline getireceğiz. TTK'da 5 milyon ton kömür üreteceğiz, özel sektörde 4,5 milyon ton kömür üreteceğiz. 10 bin kişiye iş imkânı sağlayacağız."

Sayın Bakan, Zonguldak'ta, kömüre ihtiyacınız olduğunu söylediniz ve "Bu kömür için ülkenin milyarlarca doları yurt dışına gidiyor." dediniz. Hepimiz alkışladık sizi, tüm Zonguldak alkışladı. Bugün söylediklerinize bakıyoruz, TTK'da üretim 2,5 milyon tondan 1,5 milyon tona düşmüştür. "Özel sektörde 4,5 milyon ton kömür üreteceğiz" deseniz, bugün size kargalar güler. 10 bin kişiye iş imkânı ne oldu Sayın Bakan? 1.200 kişi üretime işçi aldınız, teşekkür ettik, bugün de ediyoruz, ama, AKP döneminde Kurumda çalışan personel 17 bindi, bugün 10 binler seviyesinde. Sizin döneminizde 7 bin kişi bu Kurumdan emekli oldu.

"Taş kömürü için yurt dışına trilyonlarca para ödüyoruz." dediniz. Bugün baktığımızda azaldı mı bu? Tam tersine... 1990'h yıllarda TTK asıl işi olan-demir çelik sanayisine metalürjik kömür üretimi 1,3 milyon tonlardan, AKP döneminde 300 bin tonların altına düşmüştür. Açın Erdemir Genel Müdürüne sorun, kaç ton kömür alıyor sizden.

Erdemir, Kardemir her yıl milyarlarca dolar ödeyerek yurt dışından kömür almakta. Kömürün vatanı Zonguldak limanları, değerli arkadaşlar, yurt dışından gelen, ithal kömür taşıyan gemilerle dolup taşmaktadır. Meselenin özü budur Sayın Bakan. Biz, bu meselenin bu özünü size anlatmaya çalışıyoruz. TTK ise, metalürjik kömür üretiminden neredeyse vazgeçmiş, düşük kalitede kömür üreterek bugün 1,5 milyon tonlarda üretim yapmaktadır.

Asıl mal satması gereken Erdemir, Kardemir yurt dışına milyarlarca dolar öderken, TTK termik santrallerin peşine düşmektedir. Sayın Bakan, üzülerek söylüyorum, TTK, ÇATES'e verdiği kömürü de, kiraya verdiği sahalardan aldığı kömürle yerine getirmektedir.

Kısacası, TTK, bu dönemde, AKP döneminde taşeron kurum durumuna gelmiştir. Asli işi olan hazırlık lağamları ihale edildi. Bu özelleştirme çalışmalarından hiçbir verim alamadık. Bunun sonunda kazı işini de ihale ettiniz geçtiğimiz hafta. Kömürün yıkamasının yapıldığı lavvarları da ihale ettiniz. Yeri şehrin merkezinde idi, kaldırılmasına biz de sıcak baktık, ama ihale ettiğiniz mobil lavvarlar, bugün kömürleri yıkayamıyorlar ve kuyu başları kömürlerle dolu. İsterseniz gazete ilanlarını size gösterebilirim. Kuyu başları kömür yığınlarıyla dolu.

TTK'yı Maden Kanunu kapsamına soktunuz, büyük ihaleler yaptınız, ulusal ve yerel medya önünde imza törenlerini şova dönüştürdünüz, aynı 17 Aralık'ta Kızılay'ı bayram yerine çevirdiğiniz gibi; fakat, ihaleleri alan firmanın biri kaçtı, teminatını yaktı, birinin de pek mutlu olduğu söylenemez Sayın Bakan.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun efendim, konuşmanızı tamamlayınız lütfen.

HARUN AKIN (Devamla) - Teşekkür ederim.

Masa başında ihaleler yapıldı TTK'da. Masa başında haritalarla ihaleleri yaptınız. Şirketleri dağa bayıra saldınız, pul parası, mühür parası, trilyonları gitti. Yazık değil mi, bu ülkenin şirketleri değil mi bunlar? Siz, Sayın Bakan, AKP İktidarı, hem TTK'ya hem de özel işletmeciye yanlış yapmıştır. MTA'dan nasıl kurtulmak istiyorsanız, TTK'dan da öyle kurtulmak istiyorsunuz.

Sayın Bakan, bugün, sormak istiyoruz: Dünyanın en ünlü Rus petrol devi, Zonguldak Filyos bölgesine yatırım yapmak için -Türkiye'nin en önemli bürokratlardan EPDK Başkanı yanınızda- dilekçesi ne oldu? Niye cevap vermiyorsunuz? Dünyanın en ünlü Rus petrol devi yatırım yapacak, Maliye Bakanı da burada bütçe görüşmelerinde "Bizim dönemimizde, Türkiye, yabancı yatırım cenneti oldu." dedi. Bize göre yabancı yatırım ne, size göre ne? Size göre, hazır kurumları alan, bankaları alan, bize göre ise gelip parasını yatıran, arsasını alan, üretim yapan, iş imkânı sağlayan yabancı sermaye...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

HARUN AKIN (Devamla) - İşte, bu yabancı sermayenin önünü tıkadınız ve bugüne kadar da cevap vermediniz. Maalesef, Hyundai'yi kaçırdığınız gibi Lukoil de gitti diye düşünüyoruz.

Son olarak -tabii, değerli arkadaşlar, altı dakikalık süre gerçekten bunları anlatacak kadar yetmiyor- Sayın Bakan, Genel Maden-İş Sendika Başkanı diyor ki, Sayın Çetin Altun: "Eline kazma, başına baret, ayağına çizme, 4 bin kişi şu anda Kurumda kömürle yüz yüze gelecek durumda." Niye kulak vermiyorsunuz böyle bir çağrıya? MTA "elimde sondör kalmadı." diyor, duyarsız kalıyorsunuz ve ülkenin Enerji Bakanısınız. Ülkemizin stratejik zenginliklerine sahip çıktığınızı söylüyorsunuz, ama, sadece buradan mikrofonlardan söylüyorsunuz.

Bütün bu olumsuz tabloya rağmen, söylenecek çok şey olmasına rağmen, MTA'nın bugün konuştuğumuz ve görüştüğümüz bütçesinin yine MTA kurumuna hayırlı olmasını temenni ediyorum.

Sayın Bakan, bu konuşma kitapçığınızı çok kısa inceledim. Elli beş sayfalık bir konuşma hazırlamışsınız. TTK ile MTA birer buçuk sayfa, yani, elli beş sayfalık bir Enerji Bakanının konuşmasında iki üç sayfada Türkiye'nin en önemli kurumları geçiyor. Bu kitapta bir şey doğru. Evet, Türkiye'nin enerji ve maden yatakları olduğu, çok değerli yatakları olduğu doğru, ama, sizin politikanız ve AKP İktidarının yanlışlığı bir gerçektir.

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Akın.

HARUN AKIN (Devamla) - Evet, ben, bütçenin tekrar hayırlı olmasını temenni ediyorum değerli arkadaşlar ve ülkemizin yer altı kaynaklarına sahip çıkacak, üretim ekonomisini hayata geçirecek ve sosyal devleti güçlendirecek Cumhuriyet Halk Partisi iktidara gelecek ve ülkemize yaptığınız bu tahribatın hesabını AKP İktidarından soracaktır.

Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Harun Akın (CHP, Zonguldak). “2007 yılı merkezi yönetim bütçesi kanun tasarısı (enerji ve tabii kay.bak., enerji piyasası üst kurulu, ulusal bor araştırma enstitüsü, elektrik işleri etüd idaresi gen.müd., türkiye atom enerjisi kurumu, mta genel müd., petorl işleri gen.müd., devlet su işleri gen.müd.) 10 tur”. TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim tutanağı, 20 Aralık 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/harun-akin-22-2006-12-20-2007-yili-merkezi-yonetim-butcesi-kanun-tasarisi-enerji-ve-tabii-kay (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c141/b038/tbmm221410380706.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
