# 2008 yılı merkezi yönetim bütçesi uygulama sonuçlarının değerlendirilmesi hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Harun Öztürk (DSP, İzmir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 49. Birleşim - **Tarih:** 27 Ocak 2009 - **Gündem:** 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ UYGULAMA SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/harun-ozturk-23-2009-01-27-2008-yili-merkezi-yonetim-butcesi-uygulama-sonuclarinin-degerlendirilm > Harun Öztürk (DSP), 27 Ocak 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 49. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ UYGULAMA SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA); konuşma 543 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) HARUN ÖZTÜRK (İzmir) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 2008 yılı merkezî yönetim bütçesi uygulama sonuçlarını değerlendirmek üzere gündem dışı söz aldım. Şahsım ve Demokratik Sol Parti adına yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. 2008 yılı merkezî yönetim bütçesi harcamaları, başlangıç ödeneklerine göre 3,3 milyar TL, gelirler de 4,3 milyar TL fazla gerçekleşmiştir. Sonuç olarak, bütçe açığı başlangıçta öngörülen açığa göre yaklaşık 1 milyar daha az olmuştur. Bu rakamlara bakarak, 2008 bütçe uygulamasının başarılı olduğu sonucuna varabilirsiniz ancak, gerçekten başarılı olunup olunmadığına karar vermeden önce rakamlara biraz daha yakından bakmak gerekmektedir: Başlangıç ödeneklerine göre faiz dışı harcamalarda, 6,6 milyar TL’si yatırım harcamalarından kaynaklanmak üzere, toplam 8,6 milyar TL tutarında artış olmuştur. Buna rağmen, başlangıç ödeneğine göre toplam harcamalardaki artışın 3,3 milyar TL ile sınırlı kalmasında yedek ödeneklerin kullanılmamış olması ve faiz ödemelerinin başlangıç ödeneğine göre 5,3 milyar TL tutarında eksik gerçekleşmesi etkili olmuştur. Vergi gelirleri ise, başlangıç tahminine göre 3,1 milyar TL tutarında noksan gerçekleşmiştir. Buna rağmen net bütçe gelirlerinde 4,3 milyar TL’lik artış sağlanması, sermaye gelirlerindeki 4,8; özel bütçeli idarelerin gelirlerindeki 1, vergi dışı gelirlerdeki 1,5 milyar TL olmak üzere toplam 7,3 milyar TL tutarındaki artıştan kaynaklanmıştır. Değerli milletvekilleri, biri harcama, diğeri gelirler tarafında olmak üzere, bütçe uygulama sonuçlarını olumlu gösteren iki kalem üzerinde durmak gerekir. Birinci kalem, faiz ödemelerinin başlangıç ödeneğine göre 5,3 milyar düşük tutarda gerçekleşmiş olmasıdır. Maliye Bakanlığı ağustos ayı itibarıyla yaptığı yıl sonu bütçe gerçekleşme tahmininde yıl sonu faiz harcamalarının 54,5 milyar TL olacağını hesaplamıştı, yıl sonu faiz ödemesi ise bu tahminin 3,8 milyarlık noksanıyla 50,7 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Ağustos ayından bu yana borçlanma faizlerinde ve vadelerinde önemli bir değişiklik olmadığına, olsa bile değişikliğin etkileri rakamlara gecikmeli yansıdığına göre, üstelik hazinenin borç ödeme projeksiyonları da önceden bilindiğine göre, ne değişti de faiz ödemeleri ağustos tahminine göre 3,8 milyar TL daha düşük gerçekleşti? Ağustos ayı tahmininde Bakanlık bir hata mı yaptı yoksa birileri faizleri almaktan vaz mı geçti ya da muhasebeleştirmede yıl kaydırması mı yapıldı? Değerli milletvekilleri, bütçe uygulama sonuçlarını olumlu gibi gösteren bir diğer kalem ise sermaye gelirlerindeki başlangıç tahminine göre 4,8 milyar TL tutarındaki fazla gerçekleşmedir; bu da önceki yıllarda bütçe gelirleri arasında değil de borçların finansmanında gösterilen özelleştirme gelirlerinin bütçe gelirleri arasında gösterilmeye başlanmasından kaynaklanmıştır. Bu ise bütçe gelirleri arasına alınan tutar kadar daha çok borçlanma yapıyoruz demektir. Yani bütçe açığı düzelmiş gibi gösteriliyor ancak bu kez borçlanma tarafında açık büyüyor. Kaldı ki özelleştirme gelirleri başta olmak üzere, sermaye gelirleri vergi gelirleri gibi sürekli ve düzenli gelirler olmadığından sadece bunlara güvenilerek bütçe dengelerinin sürekli kılınması da mümkün değildir. Son aylardaki vergi gelirlerine baktığımızda; örneğin, aralık ayında harcamalar yüzde 21,4 artarken, gelirler 3,4 azalmıştır. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Buyurun Sayın Öztürk, devam edin efendim. HARUN ÖZTÜRK (Devamla) - Kasım ayında da keza gelirler 4,1 oranında düşmüştü. Kriz nedeniyle daralan iç ve dış talep, dâhilde ve ithalde alınan KDV ile ÖTV tahsilatını olumsuz etkilemeye devam edecektir. Özelleştirme gelirleri yine krizden olumsuz etkilenecektir. Bütün bunlar 2009 yılı içinde dikkatle izlenmeli ve talep genişlemesi yaratacak politikalar geliştirilmelidir. Sonuç olarak, 2008 bütçesi ile yaklaşık 226 milyar harcanmış olmasına rağmen etrafımıza bakıyoruz, ne işsizliğe çare olunabilmiş ne de yoksulluk azaltılabilmiştir. Hükûmeti, 2009 yılı bütçe dengesini sağlamanın 2008’e göre çok daha zor olacağı, kaydır kuydurlarla da iki yakasının bir araya getirilemeyeceği konusunda uyarır, yüce heyetinizi saygıyla selamlarım. (DSP ve MHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Harun Öztürk (DSP, İzmir). “2008 yılı merkezi yönetim bütçesi uygulama sonuçlarının değerlendirilmesi hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 49. Birleşim tutanağı, 27 Ocak 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/harun-ozturk-23-2009-01-27-2008-yili-merkezi-yonetim-butcesi-uygulama-sonuclarinin-degerlendirilm (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.