# Arsa üretimi ve değerlendirilmesi hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ile manisa milletvekili recai berber ve 5 milletvekilinin; 2985 sayılı toplu konut kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi (s.s.: 455) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Harun Öztürk (İzmir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 66. Birleşim - **Tarih:** 25 Şubat 2010 - **Gündem:** ARSA ÜRETİMİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI İLE MANİSA MİLLETVEKİLİ RECAİ BERBER VE 5 MİLLETVEKİLİNİN; 2985 SAYILI TOPLU KONUT KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ (S.S.: 455) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/harun-ozturk-23-2010-02-25-arsa-uretimi-ve-degerlendirilmesi-hakkinda-kanun-ile-bazi-kanunlarda-d-2 > Harun Öztürk, 25 Şubat 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 66. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ARSA ÜRETİMİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI İLE MANİSA MİLLETVEKİLİ RECAİ BERBER VE 5 MİLLETVEKİLİNİN; 2985 SAYILI TOPLU KONUT KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ (S.S.: 455)); konuşma 492 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) HARUN ÖZTÜRK (İzmir) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; şahsım adına yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Tasarı biraz sonra oylarınızla yasalaşacak, ben düşüncelerimin bir kısmını ancak ifade etme imkânı bulabiliyorum. Umarım yasama faaliyetini daha sağlıklı yürütebilme konusunda hep birlikte bir şeyler yapabiliriz. Değerli milletvekilleri, TOKİ’nin konutları düşük kaliteli ve gecikmeli teslim ettiği dile getirildi. Kurum, teslimlerdeki gecikmeleri önlemek yerine, temerrüde düşmekten kurtulmak için sözleşmelere koyduğu bazı hükümlere sığınmaya çalışmaktadır. Evet, bu çerçevede, ilk yaptığı sözleşmelere “Gayrimenkullerin yapımı sırasında gerek genel planlarda gerekse gayrimenkul planlarında ve sözleşmelerinde teknik ve yönetimsel nedenlerle gerekli göreceği her türlü değişiklikleri yapmak İdarenin yetkisi dahilindedir.” hükmünü koymuştur. Daha sonra bu hükmün kendisini temerrüde düşürmekten kurtaramayacağını düşünmüş olacak ki satış sözleşmelerine “Adlarına gayrimenkul tahsis edilen alıcılar ileride altyapı ve peyzaj çalışmaları gecikmesinden dolayı herhangi bir hak ve istekte bulunamayacaklarını peşinen kabul ederler.” hükmünü eklemiştir. TOKİ, teslimlerdeki gecikme nedeniyle kira talep eden vatandaşlara da bu hükümlere dayanarak “Akdedilen sözleşmede geç teslimden dolayı kira kaybı ve bundan kaynaklanan kâr kaybının ödeneceğine ve isteneceğine dair herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.” şeklinde cevaplar vermektedir. Değerli milletvekilleri, TOKİ, bu hükümlere dayanarak teslimdeki gecikmeleri belediyelerin altyapı çalışmalarını tamamlayamamasına bağlayabilmektedir. Ankara Turkuaz örneğinde TOKİ, yürütmenin bir parçası olarak Hükûmet adına atanan bir başkan, Ankara Büyükşehir Belediyesi de aynı partiye mensup bir belediye başkanı tarafından yönetilmektedir, biri diğerinin gecikmesine altyapıyı ağırdan alarak diğerinin imdadına yetişmektedir. Vatandaşlarımızı mağdur etmeye yönelik bu tür mazeret ve oyunlar kabul edilemez. Bir kamu kurumuna da bu yakışmamaktadır. Değerli milletvekilleri, geçmişte TOKİ, daireleri hak sahiplerine süresinde teslim ederken bugün ne olmuş da teslim edememeye başlamıştır. Bu gecikmelerin bir kısmı kriz nedeniyle duran satışlara bağlanabilse de tümüyle bu mazerete sığınmak mümkün değildir. TOKİ’nin gerçekleştirdiği projelere baktığımızda para ödeyen vatandaşlara konut yapmanın yanı sıra belediyelerin yapması gereken bazı altyapı yatırımlarının, anaokulundan başlayarak liseye kadar kamunun yapması gereken okulların, hastane ve sağlık ocaklarının, vergi dairelerinin afet evleri ve ucuz sosyal konutların, ibadethanelerin, ticaret merkezlerinin, kütüphanelerinin de uygulanan projeler kapsamında yapılmakta olduğunu görüyoruz. Bu sayılan yapıların hepsi oturulacak bir sitede mutlaka olması gereken yapılardır. Ancak bunlardan bir kısmı için vatandaşlardan vergi toplanmaktadır, dolayısıyla bedelinin TOKİ’ye bütçeden transfer edilmesi gerekmektedir. Aralarında gönüllü bağışlarla yapılması gereken yapılar da bulunmaktadır. Hem konut hem de kamu yatırımlarının yapılması ve yaptırılması görevinin TOKİ’ye verilmesi, vatandaşların satın aldıkları daireler için ödedikleri paraların bir kısmının da bu yatırımlara yönlendirilmesi sonucunu doğurmaktadır. Nitekim TOKİ Başkanı komisyonda yaptığı açıklamada kamu kurumlarından bu yatırımlar nedeniyle 2,5 milyar alacakları olduğunu ve yapılan bu yatırımların bedelinin ilgili idarelerden beş yıl içinde taksitler hâlinde tahsil edildiğini belirtmiştir. Kamu yatırımlarının bu şekilde finanse edilmesi nedeniyle TOKİ’nin taahhütlerinde meydana gelen gecikmeler kabul edilemez. Değerli milletvekilleri, TOKİ uygulamalarının bugün için etkin bir denetiminin yapıldığı da söylenemez. Öncelikle bütçesinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülmemesinin bir eksiklik olduğunu ifade etmeliyim. Sayın Bakanın geçtiğimiz oturumlardan birinde Genel Kurulda yaptığı açıklamanın aksine, TOKİ’nin 2985 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesinde yazılı hüküm çerçevesinde 832 sayılı Sayıştay Kanunu’na tabi olmadığı açıktır. Sayın Bakan, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun yaptığı denetimlerde Sayıştay denetçilerinden yararlanıyor olmasını Sayıştay denetimine tabi olmakla karıştırmıştır. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Harun Öztürk (İzmir). “Arsa üretimi ve değerlendirilmesi hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ile manisa milletvekili recai berber ve 5 milletvekilinin; 2985 sayılı toplu konut kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi (s.s.: 455)”. TBMM Genel Kurulu, 66. Birleşim tutanağı, 25 Şubat 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/harun-ozturk-23-2010-02-25-arsa-uretimi-ve-degerlendirilmesi-hakkinda-kanun-ile-bazi-kanunlarda-d-2 (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.