# Spor müsabakalarında şiddet ve düzensizliğin önlenmesine dair kanun tasarısı (s.s.424)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Harun Tüfekci (AK Parti, Konya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim
- **Tarih:** 28 Nisan 2004
- **Gündem:** SPOR MÜSABAKALARINDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN TASARISI (S.S.424)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/harun-tufekci-22-2004-04-28-spor-musabakalarinda-siddet-ve-duzensizligin-onlenmesine-dair-kanun-ta

> Harun Tüfekci (AK Parti), 28 Nisan 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SPOR MÜSABAKALARINDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN TASARISI (S.S.424)); konuşma 932 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA HARUN TÜFEKCİ (Konya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Spor Müsabakalarında Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunun 23 üncü maddesi hakkında AK Parti Grubu adına söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Hükümet tasarısı olarak, Millî Eğitim Komisyonu ve İçişleri Komisyonundan geçtikten sonra, Adalet Komisyonuna sevk edilen ve orada da düzenlendikten sonra Genel Kurula inen yasa tasarısı hazırlandığı süre içerisinde, birçok uzmanın görüşü alınmış ve onların görüşleri doğrultusunda da yasal mevzuat ve düzenlemeler yapılmıştır.

Yıllardır tartışılan, ancak, bir türlü yasal mevzuat haline getirilemeyen böylesi önemli bir konuda ilgili olabilecek herkese tasarı gönderilmesine rağmen, maalesef, yeterli bilgi aktarımı gerçekleştirilememiştir. Komisyonlarda görüşülen ve kamuoyunun gündeminde olan bu konuya, yazılı, görsel basında, spor programlarında yer verilmemesini ve kamuoyunda tartışılmamasını da büyük bir eksiklik olarak görmekteyiz.

Son yüzyılda spora olan ilginin artması, sporun profesyonelce ve organizeli yapılmasını, ardından, kurumsallaşmasını ve eğlence aracı olmakla birlikte, para kazanılan sektör olmasını sağlamıştır. Spor dünyasındaki bu hızlı gelişme sporun sorunlarını da artırmıştır. Spor alanında gelişen olaylar, sporcuların ve ilgililerin haklarının korunması ve sportif alanlarda ortaya çıkan düzensizlik ve şiddet olayları, basit bir asayiş sorununun ötesinde, kamu menfaatının gerektirdiği yeni düzenlemeler yapma gereğini de doğurmuştur.

Spor, kitlelerin eğlendikleri ve stres attıkları bir alan olarak ortaya çıkmış, bu arada, kazanç kapısı bir sektör haline gelmesiyle, belirli kesimler tarafından hedefinden saptırılmak suretiyle, şiddetin kol gezdiği, toplumun ailece spor alanlarına gitmeye çekindiği, seyir güvenliği ve keyfinin ortadan kalktığı bir alan haline gelmiştir. Bu gelişmeler, kamuoyunda ciddî bir rahatsızlığa yol açmıştır.

Spor müsabakalarındaki suçların işlenmesinde, spor kulüplerinin, taraftar derneklerinin veya taraftar temsilcilerinin, medyanın, kulüp başkanlarının ve sporcuların, suç işleyen kişileri teşvik veya tahrik konusunda önemli rol aldıkları düşüncesindeyiz ve bu tespitler ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, işlenen suça karşı verilen cezada, suçu işleyen kişiyle birlikte kulüp, dernek ve işle ilgili diğer kişilerin de cezalandırılmaları, yani, kolektif ceza verilmesi esası zorunlu olarak belirlenmiştir. Emniyet teşkilatı tarafından, fanatizmin önlenmesi, faillerin tespiti, eylemlerin delillendirilmesi, verilen cezaların takibi ve bu kanuna aykırı eylem ve davranışların engellenmesi amacıyla bilgi bankası oluşturulması ve toplanan bilgilerin üç ayda bir ilgili federasyona bildirilmesi zorunlu kılınmıştır.

33 maddeden oluşan Spor Müsabakalarında Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun, Sayın Cumhurbaşkanınca, genel anlamda onaylanmış olup 23, 24 ve 25 inci maddelerinin, Anayasanın 38 inci maddesindeki cezaların kişiselliği ilkesine aykırı düştüğü düşüncesiyle, tekrar görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilmiştir.

Cezaların şahsîliği, kişiselliği ilkesi genel hukuk kuralı olmakla birlikte, bazı yasal düzenlemelerde, kişisel sorumluluk dışında, bazı kurum ve kuruluşlar ile şahıslara da sorumluluk yüklenmektedir. Borçlar Kanununun 55, 56 ve 105 inci maddelerinde olduğu gibi, buna benzer bazı yasal düzenlemelerde bu tür örneklere rastlamamız mümkündür.

Bu yasanın tasarı halinde getirilip Meclise sunulma amacı, esasen, spor müsabakalarında şiddetin yaygın bir şekilde ortaya çıkması, son zamanlarda bu tür olayların artarak devam etmesi olup, bu hususta acil önlem alınmasını, suça karışan kişilerle birlikte ilgili kulüp ve kuruluşların da sorumlu tutulmaları zaruretini ortaya koymuştur.

Uygulamada, uzun yıllardır, Türkiye Futbol Federasyonu ile UEFA, futbol sahalarında meydana gelen şiddet olaylarında şahıslarla beraber ilgili kulüpleri de sorumlu görmüş, saha kapatma cezası ve idarî para cezası öngörmüştür. Bu cezaların uygulanmasında, Anayasanın 38 inci maddesine göre cezaların kişiselliği ilkesinin ihlal edilmediği, bu hususta Anayasa Mahkemesinin de buna yönelik herhangi bir kararının olmadığı aşikârdır.

Türkiye Futbol Federasyonu Futbol Disiplin Talimatının "Saha Olayları" başlığı altında, 33 üncü maddesinde aynen şunlar ifade edilmektedir: "Spor çalışma ve müsabakalarının yapıldığı saha ve tesislerde güvenliği bozan, olay çıkaran, yaralamak, yakıp yıkmak, tahrip etmek gibi münferit veya toplu tecavüzlerde bulunan kişiler üç aydan üç yıla kadar müsabakalardan men veya o kadar süreyle hak mahrumiyeti cezasıyla cezalandırılır. Fiili işleyen kişi profesyonel futbol müsabakalarıyla ilgili ise, yukarıdaki cezaların yerine en çok 2 500 000 000 TL para cezası verilebilir" diye ifade edilmektedir.

"Seyircisi, mensupları, sporcuları nedeniyle olaylardan sorumlu teşekküller 1 veya 1'den fazla olmak üzere saha kapatma cezası veya resmî müsabakayı seyircisiz oynama cezası veya resmî müsabakadan men cezasıyla cezalandırılır. Profesyonel futbol faaliyetlerine ilişkin saha olaylarında sorumlu teşekkül hakkında bu cezalarla birlikte ayrıca 2 500 000 000 TL'ye kadar para cezasına hükmedilir. Disiplin kurulu, olayına göre, sorumlu profesyonel teşekkül hakkında yalnızca para cezası da verilebilir. Futbol müsabakalarının yapıldığı saha ve tesislerde disiplini veya düzeni veya güveni bozucu veya tehlikeye düşürücü biçimde olmasa bile müsabaka öncesi veya devamında veya sonrasında seyircilerin sahaya veya görevlilere veya tribünden birbirlerine yanıcı ve patlayıcı veya yaralayıcı maddeleri atmaları halinde seyircilerin bu fiillerinden ötürü taraftarı oldukları kulüp, kulüpler sorumlu tutulur ve fiillerin ve olayların vahametine göre kulübe 2 500 000 000 TL'ye kadar para cezası verilir" deniliyor.

Değerli arkadaşlar, yine, ayrıca, seyircilerin çirkin, taşkın ve edebe aykırı söz ve hareketleri sebebiyle futbol müsabaka talimatının 33 üncü maddesi gereğince, müsabakanın hakem tarafından tatil edilmesi halinde, seyircilerin bu fiillerinden ötürü taraftarı oldukları kulüp veya kulüplere müsabakalardan men cezası verilmesi öngörülmektedir. Müsabaka öncesi veya devamında, her ne şekilde olursa olsun, yabancı cisimlerin yoğun surette sahaya atılması nedeniyle müsabakanın başlamasına veya devamına engel olunması halinde, bu fiil nedeniyle olaya sebebiyet veren seyircilerin taraftarı oldukları kulübe müsabakadan men cezası da verilebilmektedir.

Değerli arkadaşlar, ayrıca, UEFA'nın ülke federasyonlarına gönderdiği 2004 yılı bağlayıcı emniyet ve güvenlik talimatlarında da buna benzer hükümler yer almaktadır.

Kısacası, şu anda mevcut uygulamalarda da görüldüğü üzere, Anayasanın 38 inci maddesine aykırı olmayacak şekilde kulüplere de ceza verilmesi öngörülmektedir ve halen de uygulanmaktadır. Yukarıda bahsedildiği üzere, cezanın şahsîliği ilkesinin istisnaları da bulunmaktadır.

Bu gerekçelerle, Adalet Komisyonu olarak, bizde, yasanın mevcut haliyle geçmesinin beklenen amacı karşılayabileceği düşüncesi doğmuştur.

Hazırlanan bu yasa tasarısının, ülkemizde, sporun uluslararası normlara uygun, insan sağlığı ve ruh yapısını geliştirici, birlik ve beraberliği pekiştirici, millî duyguları ve centilmenlik hislerimizi artırıcı yasal mevzuatlar manzumesi olmasını temenni eder, Türk sporu için hayırlı olmasını dilerim.

Spor Müsabakalarında Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunun geri gönderilen maddelerinde olumlu oy kullanacağımızı beyan eder, hepinizi saygıyla selamlarım. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Harun Tüfekci (AK Parti, Konya). “Spor müsabakalarında şiddet ve düzensizliğin önlenmesine dair kanun tasarısı (s.s.424)”. TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim tutanağı, 28 Nisan 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/harun-tufekci-22-2004-04-28-spor-musabakalarinda-siddet-ve-duzensizligin-onlenmesine-dair-kanun-ta (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.