# Sanayi ve ticaret bakanlığının teşkilat vegörevleri hk. kanuna bir madde eklenmesi (s.s. 722) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Hasan Ali Çelik (AK Parti, Sakarya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim - **Tarih:** 12 Nisan 2005 - **Gündem:** SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞININ TEŞKİLAT VEGÖREVLERİ HK. KANUNA BİR MADDE EKLENMESİ (S.S. 722) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hasan-ali-celik-22-2005-04-12-sanayi-ve-ticaret-bakanliginin-teskilat-vegorevleri-hk-kanuna-bir-mad > Hasan Ali Çelik (AK Parti), 12 Nisan 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞININ TEŞKİLAT VEGÖREVLERİ HK. KANUNA BİR MADDE EKLENMESİ (S.S. 722)); konuşma 1.337 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA HASAN ALİ ÇELİK (Sakarya) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 722 sıra sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna Bir Madde Eklenmesine İlişkin Kanun Tasarısı hakkında, AK Parti Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Kısaltılmış adı KOBİ olan, bütün ülkelerde endüstrinin belkemiğini oluşturan küçük ve orta ölçekteki işletmelerin tanımlanmasını kolaylaştıran, bu yasa tasarısının en kısa tarifidir. KOBİ nedir, nasıl tanımlanır diyerek, konuyla ilgili, alakalı kişilere sormuş olsak bile, halihazır durum itibariyle tek bir KOBİ tarifini elde etmemiz, duymamız mümkün değildir. Daha da ötesi, kamu kurum ve kuruluşlarının arasında bile tek bir KOBİ tarifi diye ortak bir dil yoktur; dolayısıyla, bu ortak dil olmaması, KOBİ tanımındaki çok çeşitlilikten dolayı da, özellikle KOBİ'lerin çeşitli şekillerdeki ihtiyaçları, desteklenmeleri, zaman zaman karışıklıklara veya destekteki eksikliklere sebebiyet vermektedir. (x) 722 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir. Küçük ve Orta Ölçekli Sanayii Geliştirme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB), Halk Bankası, Hazine, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Eximbank, Devlet İstatistik Enstitüsü, Devlet Planlama Teşkilatı gibi birçok kuruluş, bu farklı tanımlamalar sebebiyle -birbirinden farklı, birbirinden ayrı KOBİ tarifi sebebiyle- sanayiciyi de imalatçıyı da zaman zaman zor durumda bırakmaktadır. O yüzden, bu yasa tasarısıyla, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, hazırladığı çalışmayı Bakanlar Kurulunun yürürlüğe koymasıyla bir tekdüzelik elde edecek ve böylece de KOBİ'ler, daha düzenli bir faaliyeti, daha etkin bir desteği beraberinde kazanmış olacaklardır. Tabiî, birçok ülkede de bu farklılıklar vardır. Avrupa Birliği ülkelerinde de bu farklılıklar vardı; ancak, şimdi Avrupa Birliği süreci içerisinde bir bütünlük sağlanması açısından, bir çerçeve içerisinde, Avrupa Birliğinde tanımlanan KOBİ tarifine giren çerçeve içerisinde ülkemizde de bir KOBİ tanımının oluşturulması ve bu ortak KOBİ tanımının da kullanılır hale getirilmesi, işletmelerin bu düzeyde değerlendirilmesi ve sınıflandırılması hakikaten ihtiyaç haline gelmiştir. Bu sebeple, bugün görüşmekte olduğumuz bu tasarıyla, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, hazırladığı bir uygulamayı, yönetmeliği Bakanlar Kurulu tarafından yürürlüğe koymak suretiyle yeniden disiplin altına alacaktır. Tabiî, burada "kriterler nedir" diye, belki, sorulabilir. İşletmelerin çalışan sayısı, bütün dünyada çok önemle üzerinde durulan bir kriterdir. Yine, işletmelerin net satış hâsılatları ve malî bilanço tutarlarının dikkate alındığı kriterler, KOBİ tanımında birçok ülkede de ele alınan temel kriterlerdendir. Yine, Devlet İstatistik Enstitüsünün son yaptığı çalışmaya göre, fikir vermesi açısından şunları ifade etmek istiyorum ben: Ülkemizde 1 720 598 adet işletme var. Bunlar, sadece imalat boyutlu işletme değil sektörel anlamda, farklı sektörlerdeki işletmeler. Bunların içerisinde 246 899 adet imalat sanayiine hizmet eden işletme var. Bu 246 899 işletmenin de 245 260 adedi -ki, yüzde 99'a yakınıdır- KOBİ niteliğiyle nitelendirilebilecek boyuttaki işletmelerdir; imalat sanayiinde olup, KOBİ sayılabilecek işletmelerdir. Bunların çok çok büyük bölümü de, dikkat edildiğinde, Avrupa Birliği ülkelerindeki gibi, az sayıda insan çalıştıran; ama, istihdamın önemli bölümünü oluşturan ve çok sayıda işletmeden meydana gelmiş faaliyetlerdir. Örnek olarak; Almanya'da, 2 200 000 adet işletmede, işletme başına ortalama istihdam 9 kişi, Fransa'da, 1 900 000 işletmede, işletme başına ortalama istihdam 7 kişi, İtalya'da, 3 900 000 işletmede, işletme başına ortalama 4 kişilik istihdam mevcut; ama, en büyük istihdam, ülkelerin oluşturduğu, iş hayatında oluşturduğu en büyük istihdam, bu küçük işletmeler, orta boy işletmeler veya mikro işletmeler dediğimiz işletmelerde mevcuttur. Avrupa Birliği üyesi ülkelerin ortalamasında da bu işletmelerin istihdam ortalaması 6 kişi olarak görülmektedir. Avrupa Birliği Konseyi, KOBİ tanımında, çalışan sayısı, malî bilanço tutarları, net satış hâsılatları dikkate alınarak yaptığı tanımlamalarda, buna göre de, mikro işletmeler diye tanımladığı bir boyut, küçük işletmeler diye tanımladığı bir boyut ve orta büyüklükteki işletmeler diye tanımladığı bir boyut vardır ki, bunların hepsinin kendine göre bir özelliği vardır. 9 kişiye kadar olanları mikro işletmeler olarak ifade etmiş ve bunlar, küçük sermayeli işletmelerdir. Yine, bununla birlikte, bu mikro işletmeler istihdama en fazla faydası olan, en fazla üretime katkısı olan, en dinamik yapıya sahip olan faaliyet türlerini oluşturmaktadır. Dünyada ve Avrupa Birliğinde, yine, ülkemizde de en çok yapılan işletme türü bu tür işletmeler. KOBİ tanım ve sınıflandırmalarında kullanılan kriterlerin bırakın ülkelere göre farklılık oluşturmasını, aynı ülkenin kurum ve kuruluşlarında, bunu da geçelim, örneğin, ticaret-sanayi odalarına baktığımız zaman, ticaret sanayi odalarının bölgesel farklılıklarında bile farklı KOBİ tanımları vardır. Örneğin, gelişmiş bir bölgesinde ülkemizin, KOBİ diye ifade ettiğimizde, efendim, 3 kişinin çalıştığı bir işletmeye, tanımlamada mikro diyebileceğimiz gibi, küçük işletme de diyebiliyoruz; ama, 100 kişinin çalıştığı bir işletmeye orta boy bir işletme diyebileceğimiz gibi, bu, bazı yerlerde ve Avrupa Birliği standartlarına baktığımızda "küçük işletme" diye de ifade edilir hale gelmektedir. Dolayısıyla, farklılıklar vardır. Bu farklılıklar, sadece bölgesel değil, yıllar yılı da değişiyor. Örneğin, cumhuriyet tarihinden bu yana sanayiin gelişmesine baktığımız zaman, sanayiin yıllar itibariyle bu gelişiminde, sanayide kullanılan motor gücü de zaman zaman bir kriter olarak ele alınmış, çalışan zaman zaman kriter olarak ele alınmış; ama, yıllar geçtikçe, endüstriler geliştikçe, ülkemizin de sanayii geliştikçe, KOBİ'ler daha fazla önem kazanmış ve bu küçük işletmelerin, mikro işletmelerin yerini, git gide büyüyen ve büyüklüğü de 0 ilâ 10'a kadar, 10 ilâ 50 arası, 100 arası, 150 arası kişiyi çalıştıran işletmelere doğru dönmüş ve bu sınıflandırma, zaman zaman, bu sınıflar arasında, bu çalışanlar arasında kalmıştır. Yine, mevcut yasalar ve mevzuatlarla, bir işletme sahibi, işletmesini büyütmek, yeni teknolojiler uygulamak, dünya pazarlarında yer edinmek ve pay elde edebilmek amacıyla, rekabet edebilir bir durumda olmalıdır. Bunları da sağlayabilmek için, bilgiyle destek, işletmelerin yine işlemlerinin azaltılmasıyla destek, bürokrasinin azaltılmasıyla destek, işletmelerarası dayanışmayla destek, yani, bir birliktelikle, bir entegrasyonla destek gibi destekler KOBİ tanımı içerisinde zaman zaman yer alan ve belki de yapılması gereken faaliyetlerden birkaçıdır. Bu ekonomideki en dinamik olan sektör KOBİ, hakikaten yapı taşlarını oluşturmaktadır bütün dünyada, ekonominin, endüstrinin; bunların işletme sahiplerinin karşılaştıkları yönetim ve finansman zorluklarının ortadan kaldırılması da yine bu tanımla kısmen alakalıdır. Avrupa Konseyinin 16-17 Haziran 1997 tarihinde Amsterdam'da yapılan zirvesinde de belirtildiği gibi, işletmelere külfet yaratan gereksiz mevzuatın ortadan kaldırılmasını, mevcut mevzuatın basitleştirilmesini, eksik mevzuatın tamamlanmasını ve aynı konuda birden çok mevzuatın birleştirilmesini sağlayarak, işletmelerin rekabet güçlerinin artırılması amacıyla "İş Ortamlarını Basitleştirme Görev Gücü" adlı bir çalışma grubu da kurulmuştu. Bilgi teknolojilerinin mesafeleri yok ettiği çağımızda, rekabet ortamında, dünyanın bir ucundaki rakibiyle rekabet edebilmek, güç kazanmak KOBİ'lerimiz için son derece önemlidir. Bunun için sürekli yeni politika ve stratejiler üretmek, koordinasyon sağlamak, KOBİ'lerin gücünü artıran faaliyetlerdir. 40'ın üzerinde kamu kurum ve kuruluşunun bütçelerindeki ödeneklerin KOBİ'ler tarafından kullandırılması, bir tanım standardıyla daha etkin ve mümkün hale gelebilecektir. Çeşitli şekillerde desteklenen KOBİ'ler, çevre dostu ve sürdürülebilir bir kalkınmanın sağlanması, işletmelerin rekabet güçlerinin korunması ve geliştirilmesi ile yeni pazarlara açılıma da güç katacaktır. Avrupa Birliği Küçük İşletmeler Sözleşmesi de "küçük işletmelerin iş ve fikirlerinin gelişmesi, işlerin gelişmesi ve üremesi temelinde anahtar rol oynar. Sistem aşırı bürokrasiyle yüklenirse ilk sıkıntıya düşecek olan küçük işletmelerdir" der. Kırtasiyecilik anlayışı terk edildiğinde girişimcilerden ilk başarı elde edenler, ekonomiyi başarılı bir şekilde büyütenler küçük işletmeler olacaktır. Onun için, mümkün olan en iyi iş ortamını oluşturmak bizim görevimizdir. Daha dinamik bir yapıya sahip olmakla birlikte, daha esnek karar verme ve karar alma mekanizmasına sahip olan küçük işletmeler tam bir ekonomi lokomotifidir. İşte, bugüne kadar çıkmış birçok yasada, Ticaret-Sanayi Odaları Kanununda, Teşviki Sanayi Kanununda, Halk Bankası Kanununda, İş Kanununda, Odalar ve Borsalar Birliği Kanununda, Türk Ticaret Kanununda, Sanayi Sicili Kanununda, Esnaf ve Sanatkârlar Kanununda, çırak, kalfalık, ustalıkla ilgili kanunlarda; yani, birçok kanunda farklı farklı tanımlar, birçok kurumda farklı farklı tanımlar, netice itibariyle bir karışıklığa da sebebiyet vermektedir. İşte, ortak bir devlet diliyle ortaya koymaya çalıştığımız bu tasarıda, artık, Sanayi Bakanlığının hazırladığı bu çalışmada, bir yönetmelik taslağında, düzenlemesinde, KOBİ, dünyadaki bütün bu gelişmelere, ülkemizdeki farklılıklara, ülkenin gelişen şartlarına bağlı olarak hem çalışan hem çalıştırılan, kullanılan makine gücü hem sermayesi gözönüne alınmak suretiyle işletmelerin bir sınıflandırılması sağlanacak, mikro, küçük ve orta büyüklükteki işletme tasnifi yapıldıktan sonra, KOBİ tanımı içerisinde bunların düzenlemesi yapılacak ve sonuç olarak da, Avrupa Birliğine daha uyumlu bir KOBİ tanımlamasının ülkemizdeki endüstrinin lokomotifi olan KOBİ'lere güç vermesi ortaya konulmuş olacaktır. Ben, bu vesileyle, Sanayi ve Ticaret Bakanlığımızın hazırladığı ve Hükümetimizin yürürlüğe koyacağı bu tasarının faydaya sebebiyet vereceğine, son derece faydalı gelişmelerle, ülke ekonomisindeki bu işletmelerin, KOBİ'lerin gücüne güç katacağına ve onların ortak bir dille anılmasına vesile olacağına, böylece, ülkemizdeki sanayi kuruluşlarının ben neyim diye kendi kendini sorgulamasını, kurumdan kuruma farklı cevaplar almasını değil, ben şuyum ve buna göre de Hazineden destek, Halk Bankasından destek, devletimden destek alabilirim diye, kendini tanıyarak yola çıkmasını sağlayacağına katkısı büyük olacaktır der, bu tasarıya güç veren, destek veren herkesi kutlar, şimdiden teşekkür eder, saygılar sunarım. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Hasan Ali Çelik (AK Parti, Sakarya). “Sanayi ve ticaret bakanlığının teşkilat vegörevleri hk. kanuna bir madde eklenmesi (s.s. 722)”. TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim tutanağı, 12 Nisan 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hasan-ali-celik-22-2005-04-12-sanayi-ve-ticaret-bakanliginin-teskilat-vegorevleri-hk-kanuna-bir-mad (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.