# Kimyasal silahların geliştirilmesi, üretimi, stoklanması ve kullanımının yasaklanması hakkında (s.s.1229) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Hasan Ali Çelik (AK Parti, Sakarya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim - **Tarih:** 13 Aralık 2006 - **Gündem:** KİMYASAL SİLAHLARIN GELİŞTİRİLMESİ, ÜRETİMİ, STOKLANMASI VE KULLANIMININ YASAKLANMASI HAKKINDA (S.S.1229) - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c139/b031/tbmm221390310327.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hasan-ali-celik-22-2006-12-13-kimyasal-silahlarin-gelistirilmesi-uretimi-stoklanmasi-ve-kullanimin > Hasan Ali Çelik (AK Parti), 13 Aralık 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KİMYASAL SİLAHLARIN GELİŞTİRİLMESİ, ÜRETİMİ, STOKLANMASI VE KULLANIMININ YASAKLANMASI HAKKINDA (S.S.1229)); konuşma 825 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADİNA HASAN ALI ÇELİK (Sakarya) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri, 1229 sıra sayılı Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanması Hakkında Kanun Tasarısı hakkında AK Parti Grubu adına soz almış bulunuyorum Sizleri saygıyla selamlıyorum Kimyasal silah. Birleşmiş Milletle» raporlarında ' kimyasal özellikleri sebebiyle, insanlar, hayvanlar ve bitkiler üzerinde doğrudan toksık etkilen nedeniyle kullanılan, her turlu katı, sıvı, gaz halindeki kimyasal maddeler' şeklinde tanımlanmıştır Üretimi ve temim kolay olan kimyasal silahlar, canlıları kıtlebel halinde çok kısa bir surede oldunne veya yaralama kapasitelerine sahip, zehir etkisi yüksek, çevresel etkenlere dayanıklı, taşınması ve stoklanması kolay bu zehirler insanların hareket kabiliyetlerini azaltarak, bitkisel ve hayvansal besinleri zehirleyerek, kullanılmaz hale getirmek amaçlarına yönelik olarak kullanılmak üzere, tehdit unsuru olarak bulundurulurlar Vücuda, ağız, burun, boğaz, goz, cilt, akciğer ve sindirim sistemi yoluyla gııerler Sınn sisteminin felç olmasına, geçici körlüğe, sağırlığa, felç ya da kusmaya, deride ve gözlerde ağır yanıklara ya da solunum guçluğune sebep olan kimyasal silahlar, sis ve yangın bombaları, bitki yapraklarını ve ot dökücüler olarak çok geniş bir aralıkta çok amaçlı kitlesel yok etme silahlarıdır Bunlar, sadece kimyasal bir madde değil, bu kimyasal maddeleri faaliyete geçirecek olan alet, cihaz, aparat ve savaş düzenekleridir de Kitle imha silahı olarak etkin ve yaygın bir şekilde kullanıldığı, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra yüksek oranda kitlesel insan kayıpları, sakatlanmalar, hastalanmalar ve kalıcı olumsuz etkiler nedeniyle, İkinci Dünya Savaşı'nda da gelişerek ve çeşitlenerek kullanılmasıyla, insanlık için çok buyuk ve çok ciddi bir tehdit oluşturduğu dünya mılletlerınce gorulup kabul edilmiştir Çeşitli koruyucu sistem ve aygıtlar üretilmekle birlikte, dünyamız ıçm buyuk tehlike oluşturmaya devam eden kimyasal silahların yasaklanması üzerine çalışmalar başlatılmıştır Dünya barışına katkıda bulunmak amacıyla. Milletler Cemiyeti öncülüğünde gerçekleştirilen Cenevre Protokolü, 1925 yılında kapsamlı yasaklar getirmiştir 1992 yılında Silahsızlanma Konferansı, Kimyasal Silahlar Sozleşmesı'nın metni üzerinde mutabakata varılarak. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, bu metni, 30 Kasım I992'de kabul etmiştir 1993 yılında bu amaçla yapılan çalışmalar sonuç vermiş ve Hollanda-Lahey'de, "Kimyasal Silahların Yasaklanması Orgutu" kurulmuş ve bu orgut tarafından. Kimyasal Silahlar Sözleşmesi 1993 yılında uluslararası imzaya açılmıştır Türkiye, mılleılerarası bu Sozleşme'ye 1993 yılında taraf olmuş ve Sözleşme 3 Mayıs 1997 tarihinde, 22978 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir (x) Açıko)lama kesin sonuçlarını gosteıcn uıhlo tutanağın sonuna eklidir (xxj 1229 S Sayılı Baımayazı tutanağa eklidir Bu Sözleşme'fim Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla, ülkemizde konuyla ilgili makam, kurum ve kuruluşlar çalışmaya bağlamış ve ülkemiz Sozleşme'ye dışkın onay belgesini, 12 Mayıs 1997 tarihinde "depozıtor" makam olan Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine tevdi etmiş ve 11 Haziran 1997 tarihinde taraf olmuştur Bugün, kimyasal silahların sınırlanmasına taraf olan ülke sayısı 181'dır Kimyasal Silahlar Sözleşmesi, dünyadaki tum kimyasal silah stoklarının 2012 yılına kadar yok edilmesini hedeflemektedir Sayın Başkan, sayın milletvekilleri, kimyasal silahların geliştirilmesinin, üretiminin, stoklan- masınm ve kullanılmasının yasaklanması ve bunların ımhasıyla ilgili bu kanun tasarısı, Birleşmiş Milletler tarafından alınan kaıarlaıa ülkemizin de imzalayıp laı af olmasından sonra, yasa ile düzenlemeleri ihtiva etmektedıı Toksık kimyasal madde, prokursorler, farklı kimyasal maddeler, toplumsal olayları denetim altında tutmakta kullanılan gereçler ve yasaklanmamış amaçlar, yetki ve sorumluluklar, yasaklanan faaliyetler ve uygulanacak cezalar, zehirli kimyasal maddelerin ihracatını ve ithalatım ortaya koyan bu kanun tasarısı, zehirli kimyasal maddelerle ilgili (I), (2) ve (3) sayılı cetvelleri de sunmaktadır Sayın Başkan, saym milletvekilleri, Kimyasal Silahların Sınırlandırılması Sozleşmesı'mn ilgili maddesinde, taraf devletlere, kendi topraklaıında ve denetimi altındaki bir başka yerde, toksık kimyasal maddelerin veya bunlarm prokursorlerımn yalnızca Sözleşme tahtında yasaklanmayan amaçlarla gehştınlebıldığını, üretildiğim, bir başka şekilde iktisap edildiğim, elde bulundurulduğunu, devredildiğini veya kullanıldığını garanti etmek ıçm gerekli önlemleri almaları yükümlülüğünü getirmektedir Belirtilen kimyasal maddeleım ne miktar ve amaçla, ne kadar bir zaman içinde araştırma, üretme, edinme, elinde bulundurma usul ve esaslarını da ortaya koymaktadır Bu konudaki butun faaliyetlerim de uluslararası denetime açık tutma gerekliliğini getirmektedir Butun bunlarla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Çın, Fransa, Güney Kore, Hindistan, İngiltere, İran, Japonya, Libya, Rusya ve Sırbistan-Kara dağ, geçmişte kimyasal silah programlarının olduğunu açıklamışlardır Bunların dışında birkaç ülkede daha kimyasal silahlar olduğu sanılmaktadır Ayrıca, İsrail, Suriye, Mısır ve Kuzey Kore, Anlaşma'yı onaylamamışlardır Esas olan, butun dünya devletlerinin kimyasal silah kullanmamalarıdır Bu, insanlık dışı bir olay ve bir insanlık suçu olarak görülmelidir Her bir uygulamada yüzlerce, binlerce, on binlerce insanın olumune, hayvan ve bitki türlerinin yok edilmesine sebep olan kimyasal silahların, dünya barışı adına yasaklanmasına uyulmasıdır Türkiye Cumhuriyeti devletinin, Türkiye Buyuk Millet Meclisinin ve Hükümetimizin bu konuda gösterdiği hassasiyet ortadadır Birleşmiş Milletler kararları çerçevesinde, butun uye ülkelerin bu kararlara bağlı kalmalarına ve uygun davranış ıçmde bulunmalarına katkı vermek bir insanlık görevidir Kimyasal Silahlar So7İeşmesı'nın 7'ncı maddesi gereğince, taraf devletlerin kendi anayasal düzenlerine uygun olarak. Sözleşme tahtındakı yükümlülüklerinin yerme getirilmesi ıçm gerekli önlemleri almalarını öngörmektedir Bu nedenle. Sözleşme çeıçevesınde yasaklanmış faaliyetlerle ilgili olarak ceza yasalarını yürürlüğe koymak ve uygulamak da dâhil olmak üzere, kendi topraklarında veya uluslararası hukuka göre kendi yetkisi altında kabul edilen herhangi bn yerde, özel veya tüzel kişilerin, Sözleşme tahtında belirtilen yasaklara uymaları gerekmektedir Bu bağlamda, ülkemizin yayımlayamadığı Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklan- ması ve Kullanılmasının Yasaklanması Hakkında Kanun Tasarısı Parlamentomuzun ortak başarısıdır Bu tasarının kanunlaşarak tum insanlığa hayıılı olmasını diler, AK Parti Grubu ve şahsım adına saygılar sunarım {AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Hasan Ali Çelik (AK Parti, Sakarya). “Kimyasal silahların geliştirilmesi, üretimi, stoklanması ve kullanımının yasaklanması hakkında (s.s.1229)”. TBMM Genel Kurulu, 31. Birleşim tutanağı, 13 Aralık 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hasan-ali-celik-22-2006-12-13-kimyasal-silahlarin-gelistirilmesi-uretimi-stoklanmasi-ve-kullanimin (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c139/b031/tbmm221390310327.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.